Kollaj: depositphotos.com
Qazaqstandyqtardyń shetelde eńbek etýi – kezdeisoq qubylys emes, ol el ishindegi eńbek naryǵynyń, aimaqtyq teńsizdiktiń jáne áleýmettik qysymnyń ainasy. Atap aitqanda, Ońtústik Koreiadaǵy jaǵdai osy máseleniń ashyq kórinisi bolyp otyr, dep jazady Ult.kz tilshisi.
Erikti ketý baǵdarlamasy – quqyqtyq jeńildik
QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligi Koreia Respýblikasynda zańsyz jumys istep júrgen qazaqstandyqtarǵa aqpan aiynyń sońyna deiin elden erikti túrde ketý múmkindigi bar ekenin eske saldy. Bul áreket aiyppul salynbai jáne qaita kirýge tyiym salynbai júzege asady. Baǵdarlama quqyqtyq saldardy jeńildetýge jáne óz mártebesin retteýge daiyn azamattardy qoldaýǵa baǵyttalǵan.
Baǵdarlamaǵa qatysý úshin azamatqa tek tólqujat, óz erkimen ketý týraly ótinish jáne áýe bileti qajet. Aldyn ala habarlamany Koreia Respýblikasynyń immigratsiia keńseleri arqyly ushý kúnine deiin 15-ten 3 kúnge deiingi merzimde berý usynylady.
Zańsyz eńbek – táýekelge toly jol
Qazirgi ýaqytta Ońtústik Koreiada shamamen 15 myń qazaqstandyq turady, onyń 11 myńy zańsyz eńbek etip júr. Zańsyz mártebede jumys isteý quqyqtyq qorǵansyzdyqqa, deportatsiia qaýpine jáne elge qaita kirýge tyiym salynýyna ákelýi múmkin. Eńbek ministrliginiń usynymy – zańsyz jumysqa qaramastan, azamattar óz erkimen ketip, ekijaqty kelisim aiasynda zańdy túrde qaita baryp eńbek etý.
Eńbek kóshi-qonynyń negizgi sebebi – tabystaǵy aiyrmashylyq. Qazaqstandaǵy ortasha jalaqy resmi túrde óskenimen, naqty ómirde ol infliatsiia men kúnkóris shyǵynyn ótemeidi. Shetelde, ásirese Ońtústik Koreia men Eýroodaq elderinde, fizikalyq eńbekke tólenetin aqy Qazaqstandaǵy ortasha jalaqydan birneshe ese joǵary. Mysaly, el ishinde 300–400 myń teńge alatyn azamat shetelde dál sondai jumys úshin aiyna 1–1,5 mln teńge tabýy múmkin.
Aimaqtyq teńsizdik pen áleýmettik qysym
Shetelge ketkenderdiń basym bóligi tek «jeńil ómir» izdegender emes. Olar ipoteka men nesie tólep, balalaryn oqytyp, ata-anasyna kómektesý siiaqty naqty ómirlik mindetterdi arqalap júrgen azamattar. Sonymen qatar, eńbek kóshi-qony kóbine aýyldyq jáne monoqalalardan bastalady: turaqty jumys oryndary az, maýsymdyq eńbek basym, jastarǵa arnalǵan múmkindikter shekteýli. Bul ishki eńbek naryǵynyń álsizdigin kórsetetin aiqyn belgi.
Ońtústik Koreiadaǵy jaǵdai zańsyz eńbek pen quqyqtyq shekteýlerdiń naqty mysaly. Zańsyz jumys jeke adamnyń tańdaýy emes, quqyqtyq mehanizmderdiń jetispeýinen týyndaǵan saldar. Bul tek aiyppul men deportatsiia qaýpi ǵana emes, jeke ómirge jáne otbasy jaǵdaiyna tikelei áser etetin áleýmettik qysym.
Sarapshylar zańsyz eńbek máselesin tyiym salýmen emes, júieli saiasat arqyly sheshý kerektigin aitady. Shetelmen zańdy eńbek kelisimderin keńeitý, el ishinde básekege qabiletti jalaqy qalyptastyrý, aimaqtarda naqty jumys oryndaryn ashý jáne eńbek adamynyń bedelin arttyrý osy baǵyttaǵy basty qadamdar.
Qazaqstandyqtardyń shetelge ketýi – ekonomikalyq qajettilik pen áleýmettik qysymnyń qorytyndysy. Azamat elden ketpeý úshin ony ustap turatyn ekonomikalyq negiz ben senimdi bolashaq qajet. Al ol bolmaǵan jaǵdaida, eńbek kóshi-qony jalǵasa beredi, al zańsyz eńbek azamattardy quqyqtyq jáne áleýmettik tyǵyryqqa tireidi. Eń bastysy – memleket pen azamat arasyndaǵy senim, zańdy eńbek pen áleýmettik qorǵaýdyń senimdi tetikteri qalyptasýy tiis.
