Foto: pixabay
2025 jyly memlekettik járdemaqylarmen, sondai-aq Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan (MÁSQ) balany bosanýǵa jáne bala 1,5 jasqa tolǵanǵa deiin onyń kútimine bailanysty jalpy somasy 692 milliard teńge bolatyn tólemdermen 508 myń adam qamtyldy, - dep habarlaidy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligi.
Belgili bolǵanyndai, bala týǵanda beriletin járdemaqyny 2025 jyldyń basynan bastap respýblikalyq biýdjetten barlyǵy 51,7 milliard teńge somaǵa 286 myń adam qamtyldy, onyń ishinde qazanda 5,2 milliard teńge somaǵa 28,5 myń adam aldy. Bul járdemaqyǵa bala týǵan, asyrap alǵan, sondai-aq qamqorlyqqa alǵan balalary bar elimizdiń azamattary, qandastar, sondai-aq Qazaqstanda turaqty turatyn sheteldikter úmitker bola alady.
Bala týýyna jáne bala kútimine arnalǵan memlekettik járdemaqylardyń mólsheri respýblikalyq biýdjet týraly zańmen tiisti qarjy jylyna bekitilgen ailyq eseptik kórsetkishke (AEK) bailanysty belgilenedi. 2025 jyldyń basynan bastap memlekettik járdemaqylardyń mólsheri 6,5 paiyzǵa indekstelgen.
Bala týýyna arnalǵan járdemaqy mólsheri:
birinshi, ekinshi, úshinshi balaǵa – 38,0 AEK nemese 149 416 teńge;
tórtinshi jáne odan keiingi balalarǵa – 63,0 AEK nemese 247 716 teńge.
Bala 1,5 jasqa tolǵanǵa deiin onyń kútimine bailanysty tólenetin járdemaqy ai saiyn kelesidei mólsherde tólenedi:
birinshi balaǵa – 5,76 AEK nemese 22 648 teńge;
ekinshi balaǵa – 6,81 AEK nemese 26 777 teńge;
úshinshi balaǵa – 7,85 AEK nemese 30 866 teńge;
tórtinshi jáne odan keiingi balalarǵa – 8,90 AEK nemese 34 995 teńge.
Budan basqa jumys isteitin azamattarǵa júktilikke jáne bosanýǵa, jańa týǵan balany (balalardy) asyrap alýǵa bailanysty kirisinen aiyrylǵan jaǵdaida MÁSQ-tan tólenetin áleýmettik tólem júktiligi jáne bosanýy boiynsha berilgen demalystyń barlyq kúnderine taǵaiyndalady. Tólem mólsheri júktiligi jáne bosanýy boiynsha ýaqytsha eńbekke jaramsyzdyq paraǵy berilgenge deiingi sońǵy 12 ai ishinde MÁSQ-ǵa áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen ortasha ailyq kiriske jáne eńbekke jaramsyzdyq kúnderiniń sanyna bailanysty bolady.
Atalǵan birjolǵy tólemdi jyl basynan beri jalpy somasy 245,3 milliard teńgege 175,1 myń adam alǵan, onyń ishinde qazanda 17,4 milliard teńge somasyna 17,8 myń adam alǵan. 2025 jyldyń 10 aiynda taǵaiyndalǵan tólemniń ortasha mólsheri 1 457 321 teńge boldy.
Sondai-aq, MÁSQ-dan bala bir jarym jasqa tolǵanǵa deiin onyń kútimine bailanysty kirisinen aiyrylý jaǵdaiy boiynsha ai saiynǵy áleýmettik tólem mindetti áleýmettik saqtandyrý júiesine qatysýshyǵa balanyń týǵan kúninen bastap taǵaiyndalady. Tólemniń mólsheri sońǵy 2 jylda MÁSQ-ǵa áleýmettik aýdarymdar júrgizilgen ortasha ailyq kiristiń 40 paiyzy bolady. Eki jáne odan da kóp bala týǵan jaǵdaida tólem ár balaǵa jeke taǵaiyndalady.
2025 jyldyń 10 aiynda bul tólem 358,6 milliard teńgege 208,2 myń adamǵa taǵaiyndaldy. Onyń ishinde tólem qazanda 18,8 myń alýshyǵa taǵaiyndaldy, tólemniń somasy qazan aiynda 34,5 milliard teńgeni qurady. 10 aidaǵy tólemniń ai saiynǵy ortasha mólsheri – 86 493 teńge.
