2027 jylǵy 1 qańtardan bastap Qazaqstanda basqa óńirge erikti túrde qonys aýdarǵan azamattarǵa kóshý shyǵynyn óteý, jaldamaly baspana aqysyn tóleý jáne úi satyp alý úshin qarjylai qoldaý kórsetiledi. Tórt adamnan turatyn otbasy kóshýge arnalǵan birjolǵy sýbsidiia retinde 1,3 mln teńgeden astam qarajat ala alady, dep habarlaidy ult.kz.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministriniń 2026 jylǵy 13 qazandaǵy №401 buiryǵymen erikti qonys aýdarýdyń jańa qaǵidalary bekitilgen. Baǵdarlama jumys kúshi tapshy óńirlerge kóship, sonda jumys isteýge nemese kásip ashýǵa daiyn azamattardy qoldaýǵa baǵyttalǵan.
Qandai óńirlerden kóshýge bolady?
Baǵdarlamaǵa jumys kúshi artyq óńirlerdiń turǵyndary qatysa alady. Olardyń qatarynda:
- Almaty oblysy;
- Jambyl oblysy;
- Mańǵystaý oblysy;
- Túrkistan oblysy;
- Astana, Almaty jáne Shymkent qalalary bar.
Qonys aýdarýshylardy qabyldaityn eldi mekenderdiń tizimi bólek bekitiledi. Sondyqtan atalǵan óńirlerdiń kez kelgeninen kez kelgen eldi mekenge kóshe berýge bolmaidy.
Baǵdarlamaǵa jumyssyz azamattar, suranysqa ie mamandyq ieleri, sharýa qojalyqtarynyń basshylary jáne qandastar qatysa alady. Sondai-aq jumysqa ornalasý múmkindigi joǵary eldi mekenderge bir oblystyń ishinde de qonys aýdarýǵa bolady.
Kóshýge qansha aqsha beriledi?
Birjolǵy sýbsidiia ár otbasy múshesine 70 ailyq eseptik kórsetkish (AEK) mólsherinde tólenedi.
2027 jylǵa esep retinde alynǵan 4 693 teńge mólsherindegi AEK boiynsha bir adamǵa 328 510 teńge beriledi.
Otbasy múshelerine qarai tólenetin sýbsidiia
- 1 adam - 328 510 ₸
- 3 adam - 985 530 ₸
- 4 adam - 1 314 040 ₸
- 6 adam - 1 971 060 ₸
Esep 2027 jylǵa boljanǵan AEK mólsheri negizinde jasalǵan.
Alaida bul qarajat kóshý boida berilmeidi. Ótinish berýshi nemese onyń eńbekke qabiletti otbasy múshesi jańa óńirde keminde úsh ai qatarynan resmi jumys istep, ol úshin áleýmettik aýdarymdar jasalýy kerek.
Jaldamaly baspanaǵa ótemaqy tólenedi
Memleket qonys aýdarǵan azamattardyń jaldaý aqysy men kommýnaldyq qyzmet shyǵyndaryn da óteidi. Tólem mólsheri eldi mekenge jáne otbasy músheleriniń sanyna bailanysty bolady.
Ótemaqy eń kóbi 12 aiǵa deiin tólenedi. Mysaly, qalaǵa kóshken tórt adamnan turatyn otbasy bir jyl ishinde jaldamaly baspanaǵa 1 407 900 teńgege deiin ótemaqy ala alady.
Bul kómekti alý úshin jaldaý sharty bolýy qajet. Sonymen qatar ótinish berýshi nemese onyń eńbekke qabiletti otbasy múshesi jańa jerde keminde alty ai úzdiksiz jumys istep, áleýmettik aýdarymdar jasalǵanyn rastaýy tiis.
Eger azamat zańnamada kózdelgen tártippen memlekettik turǵyn úi qorynan baspana alsa, jaldaý aqysy men kommýnaldyq shyǵyndarǵa ótemaqy berilmeidi.
Úi satyp alýǵa 7,6 mln teńgege deiin beriledi
Baǵdarlama aiasyndaǵy eń iri qoldaý túri – ekonomikalyq utqyrlyq sertifikaty. Onyń mólsheri 1 625 AEK-ke teń. 2027 jylǵa esep retinde alynǵan kórsetkish boiynsha bul – 7 626 125 teńge.
Sertifikatty qonys aýdarǵan óńirden úi satyp alýǵa nemese ipotekanyń bastapqy jarnasyna paidalanýǵa bolady.
Ony alý úshin azamat jańa óńirde keminde 12 ai qatarynan resmi jumys istep, áleýmettik aýdarymdar jasalǵanyn rastaýy kerek.
Baspana baǵdarlama boiynsha qonys aýdarýshy turaqty turatyn eldi mekennen alynýy tiis. Úidi jubaiynan nemese jaqyn týystarynan satyp alýǵa ruqsat etilmeidi.
Eger satyp alynatyn úidiń quny sertifikat somasynan tómen bolsa, memlekettik qoldaý onyń baǵalaý qunynan aspaidy. Al sertifikat arqyly satyp alynǵan baspana bes jylǵa deiin satylsa, qarajatty memleketke qaitarý mindeti týyndaýy múmkin.
Tórt adamnan turatyn otbasy qansha qarajat ala alady?
Mysaly, tórt adamnan turatyn otbasy baǵdarlamanyń barlyq talaptaryn oryndaǵan jaǵdaida:
- kóshýge arnalǵan sýbsidiia – 1 314 040 teńge;
- qalalyq jaldamaly baspanaǵa bir jyldyq ótemaqy – 1 407 900 teńgege deiin;
- úi satyp alýǵa arnalǵan sertifikat – 7 626 125 teńgege deiin ala alady.
Osylaisha, qoldaýdyń jalpy eseptik mólsheri 10 348 065 teńgege deiin jetýi múmkin. Biraq bul qarajat birden berilmeidi: tólemder kezeń-kezeńimen taǵaiyndalyp, árqaisysy boiynsha jeke talaptar oryndalýy qajet.
Qandai jaǵdaida aqshany qaitarýǵa týra keledi?
Qonys aýdarǵan azamat jańa óńirde turýǵa jáne baǵdarlama talaptaryn oryndaýǵa mindetti. Eger ol óz erkimen bes jyl ishinde óńirden ketse, alǵan memlekettik qoldaýyn qaitarýy talap etilýi múmkin.
Ýákiletti organ azamatqa habarlama jiberedi. Oǵan jaýap berý úshin 15 jumys kúni beriledi. Qarajatty erikti túrde qaitarýdyń eń uzaq merzimi – alty ai. Aqsha qaitarylmasa, másele sot arqyly sheshilýi múmkin.
Budan bólek, sońǵy bes jylda úkimet aiqyndaǵan óńirlerde jeke baspanasy bolǵan azamattarǵa nemese jalǵan málimet usynǵan adamdarǵa qoldaý kórsetýden bas tartylýy yqtimal.
Jumys berýshilerge de qoldaý qarastyrylǵan
Jańa qaǵidalar boiynsha basqa óńirden qyzmetker shaqyratyn jumys berýshilerge de sýbsidiia berilýi múmkin.
Eger kompaniia qonys aýdarýshymen keminde eki jylǵa turaqty eńbek shartyn jasasa, 400 AEK mólsherinde, iaǵni esep boiynsha 1 877 200 teńge sýbsidiia ala alady. Bul rette jumys berýshi qyzmetkerdiń kóshý shyǵyndaryn ótep, baspanasyn jaldaý aqysyn tóleýge mindetti.
Taǵy bir nusqa boiynsha, jumys berýshi qyzmetkermen bes jyldan astam merzimge shart jasasyp, oǵan baspana satyp alyp berse, memleket naqty shyǵynnyń jartysyn, biraq 5 443 880 teńgeden aspaityn somany ótei alady. Mundai jaǵdaida sharttaǵy mindettemeler oryndalǵan soń baspana qyzmetkerdiń menshigine berilýi tiis.
Bir qyzmetker úshin osy eki qoldaý túrin qatar paidalanýǵa bolmaidy. Sonymen birge jumys berýshiniń osy tetigi arqyly kóshken azamat jeke qonys aýdarýshylarǵa arnalǵan sýbsidiia men turǵyn úi sertifikatyn ala almaidy.
Qalai ótinish berýge bolady?
Aldymen qonys aýdarýdy josparlaǵan eldi mekenniń baǵdarlama tizimine kiretinin tekserý qajet. Qoljetimdi baǵyttar týraly aqparat Elektrondyq eńbek birjasynda jariialanady.
Óńiraralyq qonys aýdarý úshin azamatty nemese qandasty qabyldaý óńiriniń kvotasyna engizý týraly sheshim qajet. Kóshkennen keiin qatysýshymen áleýmettik kelisimshart jasalady.
Ótinishterdi elektrondyq tsifrlyq qoltańba arqyly migration.enbek.kz portaly arqyly berýge bolady.
Jańa qaǵidalar 2027 jylǵy 1 qańtardan bastap kúshine enedi. Al qarjylandyrý men tólemderdi «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporatsiiasy arqyly júrgizýge qatysty jekelegen normalar shilde aiynan bastap qoldanylady.
