Qazaqstanda zeinetaqy annýiteti azamattar úshin aitarlyqtai qoljetimdi bola tústi. Bul týraly QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Mariia Hadjieva aitty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Onyń aitýynsha,ekonomikalyq ósýdi qalpyna keltirý máseleleri jónindegi zań zeinetaqy annýitetin berý qaǵidalaryna biraz túzetýler engizdi. Negizgi jańalyqtar: - zeinetaqy annýiteti sharty boiynsha eń tómen tólem mólsherin eń tómen zeinetaqydan eń tómen kúnkóris shamasynyń 70%-na jaqyn ózgertýge; - keiinge qaldyrylǵan zeinetaqy annýitetin saqtanýshynyń 45 jasynan bastap er adamdar úshin 55 jastan jáne áielder úshin 52 jastan (keiinnen áielderdiń jasyn 2027 jyly 55 jasqa deiin ulǵaita otyryp) ómir boiy ai saiyn saqtandyrý tólemderin alý quqyǵymen jasaý múmkindigine qatysty boldy. Zeinetaqy annýiteti aitarlyqtai arzandady. Máselen, 2020 jyly zeinetaqy annýitetin jasaý úshin jetkilikti soma 55 jastaǵy er adamdar úshin 11,3 mln teńge, al 51,5 jastaǵy áielder úshin 15,5 mln teńge boldy. Endi sol jastaǵy er adam annýitetti - 6,7 mln teńge, al áiel adam - 9,0 mln teńge.
«Keiinge qaldyrylǵan zeinetaqy annýitetin 55 jastan bastap tólemder alatyndai bolyp, 45 jasta alǵan jaǵdaida er adamda keminde 6,1 mln teńge, al áielde 7,7 mln teńge bolýǵa tiis. Eger jalpy tsifrlardy alar bolsaq, búgingi kúni shamamen 61 myń adam 283 mlrd teńge somaǵa zeinetaqy annýiteti shartyn jasaǵan, sol arqyly olar ómirdi saqtandyrý jónindegi kompaniiadan ózderine ómir boiǵy zeinetaqy tólemine kepildik aldy», - dedi Mariia Hadjieva.
BJZQ-da zeinetaqy jinaqtary jetkilikti qazaqstandyqtar ózderiniń zeinetaqy jinaqtarynyń bir bóligin turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartýǵa nemese emdelý aqysyn tóleýge paidalanatynyn, ne aqshasyn zeinetkerlikke jinaqtai beretinin ózderi sheshýge quqyly. Árine, jinaq aqshasynyń bir bóligin zeinetkerlikke shyqqanǵa deiin jumsaý kóbirek qyzyqtyrary sózsiz, biraq eńbek qyzmeti toqtaǵannan keiin kiristiń azaiatynyn da umytpaǵan jón. Tiisinshe, zeinetaqy tólemderin alý joldary jaiynda zeinetaqy kapitalyn qalyptastyrý kezinde, iaǵni jumys istep júrgen kezde oilaý kerek. Qazaqstandyqtar zeinetaqy annýitetin ómirdi saqtandyrý jónindegi kompaniiadan satyp alý quqyǵyn paidalana alady.
BJZQ-dan tólenetin tólemder aldyn ala boljap bilýge bolmaityn jarnalardyń turaqty túsýine, mólsherine jáne investitsiialyq kiristiligine bailanysty, al zeinetaqy annýiteti belgili bir tólemderi bar qarjy quraly bolyp tabylady, ol naqty belgilengen mólsherde, kepildik berilgen kiristilikpen ómir boiy tólemder alýdy bildiredi.
«Zeinetaqy annýiteti boiynsha tólemderdi ómirdi saqtandyrý jónindegi kompaniiadan ai saiynǵy negizde, saqtanýshynyń búkil ómiri boiy júzege asyrady, bul rette tólemder jyl saiyn keminde 5%-ǵa indekstelip otyrady. Budan basqa tólemderdiń kepildik berilgen kezeńi optsiiasyn qosý múmkindigi bar, ol kezeń ishinde zeinetaqy annýiteti sharty boiynsha tólemder saqtanýshynyń tiri bolǵan-bolmaǵanyna qaramastan tólenedi», - dedi Hadjieva.
Ómirdi saqtandyrý jónindegi kompaniia qyzmeti litsenziialanady jáne ony memleket baqylaidy. Zeinetaqy annýiteti boiynsha tólemderge «Saqtandyrý tólemderin kepildik berý qorynyń» qarajaty esebinen kepildik beriledi, ol ÓSK taratylǵan jáne bankrot bolǵan jaǵdaida zeinetaqy annýitetteri boiynsha tólemderdiń úzdiksiz bolýyn jáne saqtandyrý portfeliniń quramyna kiretin mindettemelerdiń sabaqtasa oryndalýyna múmkindik beredi.
«Zeinetaqy annýiteti ónimderiniń túrlerin kóbeitý maqsatynda 2021 jyly birlesken annýitetterdi engizý josparlanyp otyr, ol zeinetaqy annýiteti shartyna bir adamnyń emes, erli-zaiyptylardyń nemese jaqyn týystardyń qatysýyn bildiredi. Birlesken annýitet jaqyn týystardyń zeinetaqy jinaqtaryn biriktirýge jáne annýitet sharty boiynsha kiristi qaita bólýge múmkindik beredi. Mysaly, erli-zaiyptylardyń biriniń ÓSK-den annýitet satyp alýǵa zeinetaqy jinaǵy jetpeitin bolyp, ekinshisinde artyq bolsa, birlesken zeinetaqy annýiteti arqyly ekeýine de ómir boiy tólemder tólenedi. Bul jańalyqtar zeinetaqy annýiteti shartyn zeinetaqy júiesi damyǵan memleketterdegi zeinetaqy josparlary siiaqty zeinetaqyny josparlaýdyń tiimdi quraly etedi dep kútemiz. Bul azamattarǵa zeinetaqy tólemderiniń jolyn ózderiniń maqsattary men qajettiligine qarai tańdaýyna múmkindik beredi» - dep qorytyndylady qarjy retteýshisi tóraǵasynyń orynbasary.
