Qazaqstanda jas ǵalymdardyń sany artty. 2018 jyly ǵalymdar sany 8 000-nan astam bolsa, 2021 jyldyń qorytyndysy boiynsha ǵylym salasynda 9 200 jas qyzmetker eńbek etedi. Ǵylym salasyna jas mamandardy tartý úshin Bilim jáne ǵylym ministrligi aýqymdy jumys atqardy, dep habarlaidy BǴM baspasóz qyzmeti.
«Jastardyń ǵylym salasyna kelýi olardy qyzyqtyratyn jaǵdai jasalyp jatqanyn bildiredi. Jas zertteýshilerdi qoldaý úshin memleket qabyldaǵan sharalardyń arqasynda ǵalymdar sany artty. Ǵylym salasyn biýdjetten qarjylandyrý sońǵy eki jylda 2 esege jýyq ósti. Ǵylymi jobalardy granttyq qarjylandyrý merzimi 5 jylǵa deiin uzartyldy. Eger buryn granttar konkýrsy 3-5 jylda bir ret ótkiziletin bolsa, qazir olar jyl saiyn ótkiziledi. Esep berý azaidy, biýrokratiialyq kedergiler joiyldy. Jas ǵalymdar úshin jeke granttar qarastyrylǵan. Magistranttar men doktoranttardyń stipendiialary aitarlyqtai ósti. Jas zertteýshilerge arnaiy syilyqtar taǵaiyndaldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha Qazaqstandyq ǵalymdarǵa álemniń jetekshi ǵylymi ortalyqtarynda taǵylymdamadan ótý múmkindigi berildi. Osylaisha, jas ǵalymdardyń ǵylymi ideialary men áleýetin júzege asyrý úshin barlyq jaǵdai jasalyp jatyr», – dep atap ótti QR BǴM Ǵylym komitetiniń tóraǵasy Janna Qurmanǵalieva.
Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýtynyń (BQPǴZI) ǵylymi qyzmetkeri Rýslan Ábitaev - otandyq «QazVac» vaktsinasyn ázirleýge qatysqan jas ǵalymdardyń biri. Ol baqylaý, biologiialyq tehnologiialar zerthanasynda jumys isteidi jáne vaktsinalardyń qaýipsizdigi men immýnogendiligin tekseredi. Rýslan 28 jasta jáne ol jas ǵalymdarǵa memleket tarapynan kórsetiletin qoldaýdyń aitarlyqtai artqanyn atap ótti.
«Anam – muǵalim, mektepte biologiiadan sabaq beredi. Ol árdaiym ǵylym týraly qyzyǵýshylyqpen aitatyn, meni zerthanaǵa ertip aparyp, mikroskoptardy kórsetti. Bul baǵyt maǵan óte qyzyq boldy. 9-synypta biologiialyq qaýipsizdik máseleleri institýty týraly estidim. Sol kezde men ǵylymmen ainalysyp, BQPǴZI-da jumys isteitin bolamyn dep sheshtim. QazUÝ-da oqyp júrgen kezimde jyl saiyn institýtta zertteý tájiribesinen óttim, al JOO-ny bitirgennen keiin meni osynda jumysqa qabyldady. Men jas ǵalym retinde memleket tarapynan úlken qoldaýdy sezinemin. Bes jyl buryn qyzmet jolyn BQPǴZI-da zerthanashy retinde bastaǵan edim, qazir ǵylymi qyzmetkermin, osy ýaqyt ishinde jalaqym aitarlyqtai ósti. Halyqaralyq standarttarǵa sáikes zamanaýi jabdyqtarmen jabdyqtalǵan biofarmatsevtikalyq zaýyt salynǵanyn bilesizder. Sonymen qatar institýttyń jas qyzmetkeri retinde men jańa úsh bólmeli páterdiń kiltin aldym. Bizdiń elimizde ǵylymi qyzmetpen ainalysý úshin óte jaqsy jaǵdailar jasalyp jatyr, sondyqtan da qazir bizdiń qatarymyzdyń aitarlyqtai kóbeiip jatqanyna qýanyshtymyn», – dep atap ótti ǵalym Rýslan Ábitaev.
