قازاقستاندا جاس عالىمداردىڭ سانى ارتتى. 2018 جىلى عالىمدار سانى 8 000-نان استام بولسا, 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا عىلىم سالاسىندا 9 200 جاس قىزمەتكەر ەڭبەك ەتەدٸ. عىلىم سالاسىنا جاس مامانداردى تارتۋ ٷشٸن بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ اۋقىمدى جۇمىس اتقاردى, دەپ حابارلايدى بعم باسپاسٶز قىزمەتٸ.
«جاستاردىڭ عىلىم سالاسىنا كەلۋٸ ولاردى قىزىقتىراتىن جاعداي جاسالىپ جاتقانىن بٸلدٸرەدٸ. جاس زەرتتەۋشٸلەردٸ قولداۋ ٷشٸن مەملەكەت قابىلداعان شارالاردىڭ ارقاسىندا عالىمدار سانى ارتتى. عىلىم سالاسىن بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ سوڭعى ەكٸ جىلدا 2 ەسەگە جۋىق ٶستٸ. عىلىمي جوبالاردى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ مەرزٸمٸ 5 جىلعا دەيٸن ۇزارتىلدى. ەگەر بۇرىن گرانتتار كونكۋرسى 3-5 جىلدا بٸر رەت ٶتكٸزٸلەتٸن بولسا, قازٸر ولار جىل سايىن ٶتكٸزٸلەدٸ. ەسەپ بەرۋ ازايدى, بيۋروكراتييالىق كەدەرگٸلەر جويىلدى. جاس عالىمدار ٷشٸن جەكە گرانتتار قاراستىرىلعان. ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتاردىڭ ستيپەندييالارى ايتارلىقتاي ٶستٸ. جاس زەرتتەۋشٸلەرگە ارنايى سىيلىقتار تاعايىندالدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستاندىق عالىمدارعا ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ عىلىمي ورتالىقتارىندا تاعىلىمدامادان ٶتۋ مٷمكٸندٸگٸ بەرٸلدٸ. وسىلايشا, جاس عالىمداردىڭ عىلىمي يدەيالارى مەن ەلەۋەتٸن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن بارلىق جاعداي جاسالىپ جاتىر», – دەپ اتاپ ٶتتٸ قر بعم عىلىم كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى جاننا قۇرمانعاليەۆا.
بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ (بقپعزي) عىلىمي قىزمەتكەرٸ رۋسلان ەبٸتاەۆ - وتاندىق «QazVac» ۆاكتسيناسىن ەزٸرلەۋگە قاتىسقان جاس عالىمداردىڭ بٸرٸ. ول باقىلاۋ, بيولوگييالىق تەحنولوگييالار زەرتحاناسىندا جۇمىس ٸستەيدٸ جەنە ۆاكتسينالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن يممۋنوگەندٸلٸگٸن تەكسەرەدٸ. رۋسلان 28 جاستا جەنە ول جاس عالىمدارعا مەملەكەت تاراپىنان كٶرسەتٸلەتٸن قولداۋدىڭ ايتارلىقتاي ارتقانىن اتاپ ٶتتٸ.
«انام – مۇعالٸم, مەكتەپتە بيولوگييادان ساباق بەرەدٸ. ول ەردايىم عىلىم تۋرالى قىزىعۋشىلىقپەن ايتاتىن, مەنٸ زەرتحاناعا ەرتٸپ اپارىپ, ميكروسكوپتاردى كٶرسەتتٸ. بۇل باعىت ماعان ٶتە قىزىق بولدى. 9-سىنىپتا بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸ ينستيتۋتى تۋرالى ەستٸدٸم. سول كەزدە مەن عىلىممەن اينالىسىپ, بقپعزي-دا جۇمىس ٸستەيتٸن بولامىن دەپ شەشتٸم. قازۇۋ-دا وقىپ جٷرگەن كەزٸمدە جىل سايىن ينستيتۋتتا زەرتتەۋ تەجٸريبەسٸنەن ٶتتٸم, ال جوو-نى بٸتٸرگەننەن كەيٸن مەنٸ وسىندا جۇمىسقا قابىلدادى. مەن جاس عالىم رەتٸندە مەملەكەت تاراپىنان ٷلكەن قولداۋدى سەزٸنەمٸن. بەس جىل بۇرىن قىزمەت جولىن بقپعزي-دا زەرتحاناشى رەتٸندە باستاعان ەدٸم, قازٸر عىلىمي قىزمەتكەرمٸن, وسى ۋاقىت ٸشٸندە جالاقىم ايتارلىقتاي ٶستٸ. حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەس زاماناۋي جابدىقتارمەن جابدىقتالعان بيوفارماتسەۆتيكالىق زاۋىت سالىنعانىن بٸلەسٸزدەر. سونىمەن قاتار ينستيتۋتتىڭ جاس قىزمەتكەرٸ رەتٸندە مەن جاڭا ٷش بٶلمەلٸ پەتەردٸڭ كٸلتٸن الدىم. بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە عىلىمي قىزمەتپەن اينالىسۋ ٷشٸن ٶتە جاقسى جاعدايلار جاسالىپ جاتىر, سوندىقتان دا قازٸر بٸزدٸڭ قاتارىمىزدىڭ ايتارلىقتاي كٶبەيٸپ جاتقانىنا قۋانىشتىمىن», – دەپ اتاپ ٶتتٸ عالىم رۋسلان ەبٸتاەۆ.
