QR Úkimetiniń alańynda ótken baspasóz konferentsiiasynda QR eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Birjan Nurymbetov eńbek zańnamasyn, onyń ishinde sheteldik jumys kúshin tartý boiynsha buzýǵa jol bermeý boiynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly aityp berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
2020 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaiymen jergilikti atqarýshy organdardyń ruqsaty boiynsha Qazaqstan aýmaǵynda 19 145 sheteldik azamat eńbek qyzmetin júzege asyrady. Olardyń ishinde birinshi sanatta (menedjerler men olardyń orynbasarlary) 770 adam (4%), ekinshi (bólim meńgerýshileri) – 445 (23%), úshinshi (mamandar) – 9 632 (50%) jáne tórtinshi (bilikti) jumysshylar) – 1818 (9%), maýsymdyq jumystarǵa 767 (4%), korporativti aýystyrý aiasynda 1 744 adam (9%) tartyldy.
«Ekinshi jartyjyldyqta Bas prokýratýramen birlesip 30-dan asa sheteldik mamandy tartqan 95 iri kásiporynda tekserý júrgizildi. Tekserý qorytyndysy boiynsha kóshi-qon zańnamasyna qatysty myńnan asa zań buzýshylyq anyqtaldy, bul rette 27 kompaniia naqty jalaqy tóleý boiynsha 470-ke jýyq teńsizdik faktisine jol bergen», — dedi ministr.
B. Nurymbetovtiń aitýynsha, shuǵyl sharalar qabyldaý aiasynda 397 ákimshilik is qozǵaldy, 100 mln teńgeden astam somaǵa aiyppul salyndy, buryn berilgen 703 ruqsat keri qaitaryp alyndy, 507 sheteldik maman elden shyǵaryldy, onyń ishinde 250 Qytai, 43 Ulybritaniia, 40 Albaniia, 30 Serbiia azamaty t.b. bar.
«Bul tusta budan ári júieli sharalar qabyldaýdyń mańyzy zor, sondyqtan búginde Májiliste zań jobasynyń birinshi oqylymy ótip jatyr. Qosymsha jalaqy tóleý jáne eńbek jaǵdailaryn jasaý boiynsha teń jaǵdailar týdyrýǵa qatysty jumys berýshilerdiń mindetteri men jaýapkershiligi belgilenýde. Sonymen qatar biz táýekelderdi baǵalaý kriteriilerin qarastyramyz. Kompaniialardy tekserý jiiligin retteitin qujat búginde Ádilet ministrliginiń qaraýynda. Ol qabyldanǵan soń eńbek inspektsiiasy sheteldik jumys kúshin tartatyn iri kompaniialardy jyl saiyn tekserý múmkindigine ie bolady», — dedi ministr.
Sheteldikterdiń basym bóligi qurylys salasynda jumys isteidi – 8623 adam (45%). Taý-ken ónerkásibinde 2 213 (12%), aýyl, orman jáne balyq sharýashylyǵy salasynda – 55 (0,3%), kásiptik, ǵylymi jáne tehnikalyq qyzmette 1 557 (8%), óńdeý ónerkásibinde – 1 397 (7%) sheteldik jumys isteidi.
Sonymen qatar, ishki eńbek naryǵyn qorǵaý maqsatynda QR Úkimeti jyl saiyn elimizge sheteldik mamandardy tartýǵa kvota belgileidi. 2020 jylǵa Úkimet 29 myń birlik kóleminde kvota bekitti. Salystyrý úshin, ótken jyly 49 myń adam bolǵan edi.
«Kvota ótken jyldyń kórsetkishine bailanysty bolmaidy, ol jumys berýshilerdiń bergen ótinishterine sáikes bolady. Búginde zańnama boiynsha tártip mynadai - barlyq kompaniialar men kásiporyndar jergilikti atqarýshy organǵa kelesi jyly ózderiniń qansha jáne qandai mamandardy tartqysy keletini týraly ótinim beredi. 1 tamyzdan bastap 1 qazanǵa deiin jergilikti atqarýshy organdar janyndaǵy komissiia zańnama talaptaryna eskerýmen jumys berýshilerdiń barlyq ótinimderin qarastyrady da, basqa ortalyq memlekettik organdarmen birge óz ótinimderin eńbek ministrligine tapsyrady. Eńbek ministrligi Úkimetke óz usynystaryn jetkizedi», — dedi ministr.
Onyń aqparatynsha, jergilikti atqarýshy organdar men ortalyq memlekettik organdar 2020 jylǵa 43 myń sheteldik jumys kúshi adamyn tartýǵa ótinim bergen, biraq ministrlik bul máseleni qaita qarap, adamdar sanyn 29 myń adamǵa deiin qysqartýdy usyndy.
Ol qoldanystaǵy zańnama boiynsha kez kelgen sanattaǵy sheteldik mamandy tartqany úshin ony tartqan kompaniia jergilikti biýdjetke alym tóleýi tiis ekenin eske saldy, mundai alym mólsheri árbir maman úshin 346 myń teńgeden 631 myń teńgege deiingi somany quraidy. Ótken jyly 8 mlrd 230 mln teńge kóleminde osyndai alym tólendi.
Aita keteiik, qabyldanǵan kvotalar ishki eńbek naryǵyn biliksiz sheteldik jumys kúshinen qorǵap, qazaqstandyq kadrlardy kóbirek eńbekke ornalastyrýǵa, sondai-aq bilikti sheteldik jumys kúshine degen jumys berýshilerdiń suranysyn qanaǵattandyrýǵa múmkindik beredi.
