Foto: ashyq derekkóz
Biyl kúzde oqýshy qyzdarǵa adam papilloma virýsyna (HPV) qarsy josparly ekpe egý bastalady. Bul týraly "Ult aqparat" Stan.kz aqparat agenttigine silteme jasap habarlaidy.
"Mektepterde egý ata-analardyń kelisimin alǵannan keiin erikti túrde júrgiziledi. AQSh-ta óndirilgen Merck Sharp & Dohme vaktsinasy qoldanylady", – dedi Astana qalasy boiynsha sanitarlyq-epidemiologiialyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Janna Pralieva.
Uzaq merzimdi immýnitetti qalyptastyrý úshin qyzdar jylyna eki ret vaktsina alady. Vaktsinanyń ózi tórt valentti jáne HPV-nyń tórt joǵary onkogendi túrinen qorǵaidy – 6, 11, 16, 18.
Sarapshylardyń aitýynsha, bul vaktsina jańa emes jáne 2006 jyldan beri 135 elde qoldanylyp keledi: Aýstraliia, Belgiia, Ulybritaniia, Germaniia, Shveitsariia, Daniia, Norvegiia, AQSh jáne taǵy basqa. TMD elderinde Armeniia, Grýziia, Moldova, Túrkimenstan, Qyrǵyzstan jáne Ózbekstan elderinde HPV-ǵa qarsy egý baǵdarlamasy júzege asyryldy.
Papilloma infektsiiasy – jatyr moiny obyrynyń negizgi sebepteriniń biri. Ol dúniejúzinde áielder arasynda jii kezdesetin isikterdiń ishinde tórtinshi orynda. Al Qazaqstanda sút bezi qaterli isiginen keiingi ekinshi orynda.
Virýstyq infektsiiany boldyrmaýdyń eń senimdi joly – papillomaǵa qarsy ýaqytynda vaktsinatsiialaý.
Dárigerler HPV-ge qarsy egý úshin ońtaily jas 9-14 ekenin aitady. Bul jasta deneniń immýndyq reaktsiiasy eń qolaily, al bala, ádette, virýspen áli bailanysta bolǵan joq. Erte jasta vaktsinany alý arqyly adam qaterli isik týdyrýy múmkin joǵary qaýipti HPV túrleriniń kóbinen qorǵalǵan.
"HPV shyryshty teri arqyly nemese teriden terige bailanys arqyly beriledi. Sondai-aq virýs anadan balaǵa týý kanaly arqyly ótý kezinde beriledi. Ózin-ózi juqtyrý arqyly, iaǵni HPV uzaq ýaqyt boiy tyrnaq astynda qalýy múmkin. Sondyqtan men ata-analardy vaktsinatsiiaǵa degen keri kózqarasyn taǵy bir ret qaita qaraýǵa shaqyrǵym keledi. Óitkeni bul vaktsina sizdiń balańyzdyń densaýlyǵy úshin Ulttyq profilaktikalyq egý kúntizbesine sáikes basqa mindetti egýler siiaqty mańyzdy", – dep atap ótti Pralieva.
Jaqynda áleýmettik jelilerde er adamnyń "qyzdarǵa ekpe salý bedeýlikke ákeledi, al ekpeden bas tartqandarǵa aiyppul salynady" degen videosy paida boldy. Bul jóninde Sanitarlyq-epidemiologiialyq baqylaý komiteti málimdeme jasady.
"Áleýmettik jelilerde jáne messendjerlerde HPV vaktsinatsiiasynyń bedeýlikke ákeletini týraly taraǵan aqparat shyndyqqa janaspaidy jáne jalǵan dep tanyldy", – delingen habarlamada.
