فوتو: اشىق دەرەككٶز
بيىل كٷزدە وقۋشى قىزدارعا ادام پاپيللوما ۆيرۋسىنا (HPV) قارسى جوسپارلى ەكپە ەگۋ باستالادى. بۇل تۋرالى "ۇلت اقپارات" Stan.kz اقپارات اگەنتتٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ حابارلايدى.
"مەكتەپتەردە ەگۋ اتا-انالاردىڭ كەلٸسٸمٸن العاننان كەيٸن ەرٸكتٸ تٷردە جٷرگٸزٸلەدٸ. اقش-تا ٶندٸرٸلگەن Merck Sharp & Dohme ۆاكتسيناسى قولدانىلادى", – دەدٸ استانا قالاسى بويىنشا سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جاننا پراليەۆا.
ۇزاق مەرزٸمدٸ يممۋنيتەتتٸ قالىپتاستىرۋ ٷشٸن قىزدار جىلىنا ەكٸ رەت ۆاكتسينا الادى. ۆاكتسينانىڭ ٶزٸ تٶرت ۆالەنتتٸ جەنە HPV-نىڭ تٶرت جوعارى ونكوگەندٸ تٷرٸنەن قورعايدى – 6, 11, 16, 18.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ۆاكتسينا جاڭا ەمەس جەنە 2006 جىلدان بەرٸ 135 ەلدە قولدانىلىپ كەلەدٸ: اۋسترالييا, بەلگييا, ۇلىبريتانييا, گەرمانييا, شۆەيتسارييا, دانييا, نورۆەگييا, اقش جەنە تاعى باسقا. تمد ەلدەرٸندە ارمەنييا, گرۋزييا, مولدوۆا, تٷركٸمەنستان, قىرعىزستان جەنە ٶزبەكستان ەلدەرٸندە HPV-عا قارسى ەگۋ باعدارلاماسى جٷزەگە اسىرىلدى.
پاپيللوما ينفەكتسيياسى – جاتىر موينى وبىرىنىڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ. ول دٷنيەجٷزٸندە ەيەلدەر اراسىندا جيٸ كەزدەسەتٸن ٸسٸكتەردٸڭ ٸشٸندە تٶرتٸنشٸ ورىندا. ال قازاقستاندا سٷت بەزٸ قاتەرلٸ ٸسٸگٸنەن كەيٸنگٸ ەكٸنشٸ ورىندا.
ۆيرۋستىق ينفەكتسييانى بولدىرماۋدىڭ ەڭ سەنٸمدٸ جولى – پاپيللوماعا قارسى ۋاقىتىندا ۆاكتسيناتسييالاۋ.
دەرٸگەرلەر HPV-گە قارسى ەگۋ ٷشٸن وڭتايلى جاس 9-14 ەكەنٸن ايتادى. بۇل جاستا دەنەنٸڭ يممۋندىق رەاكتسيياسى ەڭ قولايلى, ال بالا, ەدەتتە, ۆيرۋسپەن ەلٸ بايلانىستا بولعان جوق. ەرتە جاستا ۆاكتسينانى الۋ ارقىلى ادام قاتەرلٸ ٸسٸك تۋدىرۋى مٷمكٸن جوعارى قاۋٸپتٸ HPV تٷرلەرٸنٸڭ كٶبٸنەن قورعالعان.
"HPV شىرىشتى تەرٸ ارقىلى نەمەسە تەرٸدەن تەرٸگە بايلانىس ارقىلى بەرٸلەدٸ. سونداي-اق ۆيرۋس انادان بالاعا تۋۋ كانالى ارقىلى ٶتۋ كەزٸندە بەرٸلەدٸ. ٶزٸن-ٶزٸ جۇقتىرۋ ارقىلى, ياعني HPV ۇزاق ۋاقىت بويى تىرناق استىندا قالۋى مٷمكٸن. سوندىقتان مەن اتا-انالاردى ۆاكتسيناتسيياعا دەگەن كەرٸ كٶزقاراسىن تاعى بٸر رەت قايتا قاراۋعا شاقىرعىم كەلەدٸ. ٶيتكەنٸ بۇل ۆاكتسينا سٸزدٸڭ بالاڭىزدىڭ دەنساۋلىعى ٷشٸن ۇلتتىق پروفيلاكتيكالىق ەگۋ كٷنتٸزبەسٸنە سەيكەس باسقا مٸندەتتٸ ەگۋلەر سيياقتى ماڭىزدى", – دەپ اتاپ ٶتتٸ پراليەۆا.
جاقىندا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە ەر ادامنىڭ "قىزدارعا ەكپە سالۋ بەدەۋلٸككە ەكەلەدٸ, ال ەكپەدەن باس تارتقاندارعا ايىپپۇل سالىنادى" دەگەن ۆيدەوسى پايدا بولدى. بۇل جٶنٸندە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸ مەلٸمدەمە جاسادى.
"ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە جەنە مەسسەندجەرلەردە HPV ۆاكتسيناتسيياسىنىڭ بەدەۋلٸككە ەكەلەتٸنٸ تۋرالى تاراعان اقپارات شىندىققا جاناسپايدى جەنە جالعان دەپ تانىلدى", – دەلٸنگەن حابارلامادا.
