Ulttyq biotehnologiia ortalyǵy genetikalyq injeneriia zerthanasynyń meńgerýshisi, biologiia ǵylymdarynyń kandidaty Aleksandr Shýstov COVID-19-ǵa qarsy vaktsina jasaý boiynsha júrgizilip jatqan jumystar týraly aitty, dep habarlaidy QazAqparat.
«Ulttyq biotehnologiia ortalyǵy - COVID-19 koronavirýsyna qarsy vaktsina jasaýdyń bolashaq memlekettik baǵdarlamasyn oryndaýshylardyń biri. Bul baǵdarlamany eki uiym - Ulttyq biotehnologiia ortalyǵy jáne Otar qalasyndaǵy Biologiialyq qaýipsizdik máselelerin ǵylymi zertteý institýty iske asyrýda. Eki institýt ta mamandandyrylǵan biologiialyq zertteý uiymdary bolyp sanalady. Bizdiń áriptester vaktsina jasaý jumystarymen burynnan ainalysady, olar bastapqydan osy baǵytta mamandanǵan», - deidi Aleksandr Shýstov.
Onyń aitýynsha, Ulttyq biotehnologiia ortalyǵynda kóptegen jumystar atqaryldy.
«Mundai jumys isteý úshin tehnologiialyq bazamyz damyǵan. Men genetikalyq injeneriia zerthanasyn basqaramyn, bul osy baǵdarlamanyń eń negizgi qatysýshylarynyń biri. Ortalyqtyń barlyq zerthanasy óziniń quzirettiligi aiasynda baǵdarlamany júzege asyrý úshin belgili bir deńgeide atsalysady. Men alǵan bilimim boiynsha virýsologpyn, sondyqtan bastapqydan virýstardy zertteýmen ainalysamyn. Virýsologiia men biotehnologiia jónindegi «Vektor» memlekettik ǵylymi ortalyǵynda uzaq ýaqyt boiy ártúrli laýazymda qyzmet atqardym. Bul COVID-19 koronavirýsyna qarsy vaktsina oilap tabatyn reseilik negizgi óndirýshilerdiń biri. Odan keiin men AQSh-qa kóship, ol jaqta da virýstarǵa qarsy vaktsina jasaýmen ainalystym. Ol jaqta men koronavirýsqa qatysy joq virýstarmen ainalystym», - deidi ǵalym.
Ol Qazaqstanǵa kelgennen keiin áriptesterimen birge Ulttyq biotehnologiialyq ortalyqta tehnologiialyq bazany jáne virýstardy zertteý jumystaryn damytýǵa kúsh salǵan.
«Biz aldymen gendik injenerlik bazany qurdyq. Ondaǵy maqsat - virýstardy zertteýge qatysty mindetterdi oryndaýǵa, sonyń ishinde vaktsina jasaý úshin qoldanýǵa bolatyn genetikalyq júielerdi qurý bolatyn. Koronavirýsqa qatysty jumys týraly aitar bolsam, biz dál osy nysanmen jumys isteitinimiz týraly josparlamaǵan edik. Koronavirýs pandemiiasy bári úshin, sonyń ishinde biz úshin de tosynsyi boldy. Shynyn aitqanda, bizde koronavirýspen jumys isteý tájiribesi joq. Bundai tájiribe Qazaqstan boiynsha eshkimde joq dep oilaimyn. Biz bul mindetten qoryqpaimyz. Osyǵan bailanysty máselelerge qatysty ózimizdi senimdi sezinemiz.
Bizdiń ortalyqtaǵy gendik injeneriia qazir vaktsina jasaý úshin genetikalyq túrlendirilgen konstrýktsiialardy qurý úshin qajet barlyq máselelerdi sheshe alady. Árine, bul uzaq jáne kóp kezeńdik jol. Qazirgi ýaqytta jaýapty jospardy iske asyrý úshin úlken jumystar júrgizilip jatyr» - deidi ol.
Ol bul zertteý jumysy uzaqqa sozylatynyn, sondyqtan oǵan qatysty naqty málimet aitýǵa erte ekenin aitty.
«Baǵdarlama aiasynda ártúrli platformada tórt túrli vaktsina jasaý josparlanýda. Ortalyqtyń mindeti - eki vaktsina shyǵarý: onyń biri - tiri vektorly vaktsina, ekinshisi - rekombinatty sýbbirlesken vaktsina. Bul preparattar ártúrli tehnologiiamen daiyndalady. Onyń qaisysynyń áseri mol bolatyny týraly aitýǵa erte. Qaisysynyń áseri jaqsy bolatyny anyqtalǵan soń ary qarai qai preparatty alǵa jyljytatynymyz týraly belgili bolady. Bul baǵdarlamanyń sońǵy nátijesin janýarlarǵa jasalǵan synaq kórsetedi. Odan keiin vaktsinany adamdarǵa salý arqyly synap kóremiz», - deidi ǵalym.
