QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda aýyl sharýashylyǵy ministri Saparhan Omarov agroónerkásiptik keshendi yntalandyrý úshin qajetti usynystardy jariia etti, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Qazirgi ýaqytta Agroónerkásiptik keshendi damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasynda ishki naryqty otandyq azyq-túlik ónimderimen molyqtyrý úshin qajetti jaǵdailar jasalǵan.
Máselen, agroónerkásiptik keshendi sýbsidiialaý 16 baǵyt boiynsha sýbsidiianyń 47 túrimen júzege asyrylýda.
S. Omarovtyń aitýynsha, investitsiialyq sýbsidiialaý, kreditter men lizing boiynsha syiaqy mólsherlemelerin sýbsidiialaý, mal sharýashylyǵynyń ónimdiligin jáne óńdeýge tapsyrylǵan shikizattyń qunyn arttyrýdy sýbsidiialaý túrindegi memlekettik qoldaý baǵdarlamalary jumys isteidi, sondai-aq mineraldy tyńaitqyshtardy, pestitsidter men tuqymdy arzandatý jónindegi bazalyq sýbsidiialar qoldanylady. «QazAgro» holdinginiń damý institýttary arqyly jeńildikpen nesie berý júzege asyrylýda.
Budan ózge agroónerkásiptik keshen sýbektileri úshin jeńildikti salyq rejimderi, atap aitqanda, zańdy tulǵalar úshin arnaiy salyq rejimi, sharýa jáne fermer qojalyqtary úshin ońailatylǵan biryńǵai jer salyǵy áreket etedi.
«2019 jyly ótken jyldardyń boryshtaryn óteýdi esepke alǵanda, memlekettik qoldaý somasy shamamen 324 mlrd teńgeni qurady. 2020 jylǵa sýbsidiia kólemi 294 mlrd teńgeni quraidy», — dedi aýyl sharýashylyǵy ministri.
Import almastyrýǵa arnalǵan rentabeldiligi joǵary daqyldar men azyqtyq daqyldar óndirýge basymdyq berip, ishki naryqty azyq-túlikpen qamtamasyz etý men tutyný teńgerimine súiene otyryp, aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ártaraptandyrý jumystary jalǵasyn tabatyn bolady.
Bul rette, monodaqyldar óndirýden rentabeldiligi joǵary daqyldardy óndirýge kóshý aýyl sharýashylyǵy óndirýshileri úshin 1 gektardan túsetin tabysty arttyrýǵa múmkindik beredi.
Halyq tyǵyz qonystanǵan ońtústik óńirler úshin baq ósirý basymdyqqa ie bolady. Baqtar alańyn 65 myń gektardan 88 myń gektarǵa deiin ulǵaitý jáne alma men jemis-jidek ónimderin óndirý kólemin 395,5 myń tonnadan 684 myń tonnaǵa deiin arttyrý josparlanýda. Bul 65 myńnan 88 myńǵa deiingi adamdy jumyspen qamtýǵa múmkindik beredi.
«Kókónis jetkiziliminiń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda jylyjai alańy 1236,7 gektardan 1700 gektarǵa deiin ulǵaitylady. Jabyq topyraqtaǵy kókónis óndirý kóleminiń 216,8 myń tonnadan 595 myń tonnaǵa deiin ósýi baǵalardyń maýsymdyq joǵarylaýyn tómendetýge, 34 myń adamdy jumys ornymen qamtamasyz etýge múmkindik beredi», — dedi aýyl sharýashylyǵy ministri.
Bul rette qoldanystaǵy investitsiialyq sýbsidiialar jáne sýbsidiialaýdy esepke alǵanda, jeńildikti kredit berý baqtar otyrǵyzyp, jylyjailardy engizýdi yntalandyratyn jetkilikti ekonomikalyq jaǵdailar týǵyzady.
Sonymen qatar, etti mal sharýashylyǵy men qoi sharýashylyǵy salalary úlken damý áleýetine ie. Munda otbasylyq fermerlik sharýashylyqtar óndiris modeliniń negizi bolady. Olar ótkizý, oqytý jáne veterinariialyq qyzmet kórsetý máselelerinde birigedi. Jerústi jáne jerasty sýlarymen qamtamasyz etilgen jaiylym, aýyl halqy túrindegi eńbek resýrstary siiaqty barlyq qajetti resýrstar elimizde etti mal sharýashylyǵy salasyn damytý úshin jetkilikti jáne salany investitsiialyq tartymdy etedi.
S. Omarov atap ótkendei, etti mal sharýashylyǵyn damytý jónindegi sharalardyń iske asyrylýy malshy fermerlerdiń jańa synybyn qurýǵa múmkindik beredi jáne fermer sharýashylyqtary sanynyń 20 myńnan 65 myńǵa deiin ósýine, iri qara mal sanynyń 7,4 mln bastan 11,2 mln basqa deiin artýyna, qoi sanynyń 19,1 mln bastan 24,3 mln basqa deiin ulǵaiýyna, siyr eti men qoi etin óndirý kóleminiń 672 myń tonnadan 902 myń tonnaǵa deiin ulǵaiýyna yqpal etedi jáne aýyl turǵyndarynyń 100 myńnan 325 myńǵa deiin jumys oryndarynyń artýyn qamtamasyz etedi.
Sút sektorynda jyldam ósimge qol jetkizý úshin Ministrlik jyl saiyn 600 bastan bastalatyn 25 ónerkásiptik taýarlyq sút fermasyn jáne 40 otbasylyq fermany qarjylandyryp, iske qosýdy usynady.
«Bizdiń josparymyz boiynsha bar-joǵy 5 jyl ishinde sút beldeýine kiretin aýdandarda 125 ónerkásiptik keshen iske qosylady, jalpy alǵanda, olar 700 myń tonnadan astam qosymsha sút berip, qosymsha 8 myń jumys ornyn ashady»,— dedi S. Omarov.
Budan ózge, qus sharýashylyǵyn damytý úshin keiinnen importty almastyrý maqsatynda qus etin óndirý kólemin odan ári arttyrý sharalary qabyldanýda.
Baǵdarlama aiasynda qus etin óndirý kólemi 5 jylda 2 esege artyp, 530 myń tonnany quraityn bolady. Negizgi basymdyq ónerkásiptik fermalardy iskeasyrýǵa baǵyttalady. Óndiristi arttyrý qarqynyn jedeldetý úshin investor tartý jumystary júrgizilýde.
Aýyl sharýashylyǵy ministri atap ótkendei, qazirgi kezeńde naqty 11 joba bar, onyń ishinde 8 investitsiialyq joba boiynsha qurylys tolyǵymen júrgizilip, jyl sońyna deiin olardy paidalanýǵa berý josparlanyp otyr. 3 joba boiynsha jobalaý jáne qarjylandyrý tetikteri qarastyrylý ústinde.
«Bul jobalar birigip, ishki óndiris kólemin qosymsha 163 myń tonnaǵa ulǵaitýǵa múmkindik beredi, 3 myńnan astam jumys ornyn qurady», — dedi vedomstvo basshysy.
Jalpy, kórsetilgen is-sharalardyń oryndalýy biznesti memlekettik qoldaýdyń pármendi sharalary, qoljetimdi nesie resýrstary, sondai-aq kózdelgen maqsattardy iske asyrýǵa kedergi keltiretin tosqaýyldardy joiý arqyly júzege asyrylady. Bul agroónerkásiptik keshendi damytý jáne aýyl halqynyń tabysyn arttyrý úshin berik negiz qalady.
