Foto: Bizmedia.kz
Ult.kz-te jihankez jýrnalist Dinara Bolattyń ózge paiymy.
Jaz mezgilinde kóp adamda eńbek demalysy. Alaida shet el aralap, demalǵysy keletin Qazaqstan azamaty úshin tańdaý shekteýli. Sebebi kóp el vizany qajet etedi. Al viza alý máselesinde dál Qazaqstan azamattary úshin talap joǵary.
Máselen kóp qazaq turyp jatqan Malaiziia Ońtústik-Shyǵys Aziiadaǵy eń «kúshti» pasporttardyń biri. Japoniia, Singapýr, Ońtústik Koreia pasporttarymen qatar álemdik reitingte joǵary oryn alady. Malaiziia azamaty 182 elge vizasyz erkin kiredi. Al Qazaqstan azamattary vizasyz, ne vizanyń jeńildetilgen túrimen tek 79 elge kire alady. Sebebi halyqaralyq arenada bizdiń eldiń pasportynyń kúshi tómen.
Pasportymyzdyń kúshin arttyrý úshin ne isteý kerek?
Bilik
Eń birinshi másele ‒ ishki turaqtylyq. Eldegi zańnyń durys jumys isteýin qamtamasyz etý qajet. Zańsyz kóshi-qon, jalǵan qujattar, terrorizmge qatysy joq, ár azamattyń jeke derekteri qorǵalǵan quqyqtyq memleket bolýymyz shart. Al ekinshi negizgi sebep, eldiń ekonomikalyq, qoǵamdyq-saiasi jaǵdaiynyń joǵarǵy deńgeii, iaǵni Qazaqstan azamattarynyń shet elge tek týrist nemese kásiptik usynystarmen baryp, eline qaityp keletindei myqty bolýy. Iaǵni eshkim shet elge baryp, barǵan eldiń jaǵdaiy ózinikinen artyq kórinip, sol memlekette bilim alý, ómir súrý, tabys tabý úshin qalyp qoimaityndai bar qajettiligin óz atamekeni óteitindei qarjylai, mádeni, ǵylymi, quqyqtyq myqty bolýy kerek. Odan bólek, árine elimizdiń diplomatiialyq bedeli de rol oinaidy. Máselen sońǵy jyldary bizdiń Resei saiasatyna qatysty beitarap pozitsiia ustanǵanymyzdyń ózi kóp nársege kedergi.
Halyq
Ókinishke qarai elimizdiń syrtqy kórsetkishterinen bólek shet elge demalýǵa, saiahatqa baryp júrgen otandastyrymyzdyń áreketteri de Qazaqstan pasportynyń bekgraýndyna keri áserin tigizýde. Ońtústik Koreia áýejaiynda qashyp, shekaradan ruqsatsyz ótken azamattar, Indoneziiada nasha taratyp ustalǵandar, Vetnamda, Qytaida tóbeles shyǵarǵan qazaqtar, ózge eldiń zańyn, dilin bilmei prank jasaǵan blogerler. Munyń bári tutas Qazaqstan pasportymen shekaradan ótetin ár azamatqa kúmánmen, qaýippen qaraýǵa sebep.
Oqi otyryńyz: Qytai azamattary qazaqstandyq blogerdiń áreketine narazy
Paiym
Pasport jai ǵana qujat emes. Qazaqstan pasportynyń halyqaralyq imidji oiynshyq emes. Pasportymyzdyń kúshin arttyrý úshin bilik isteýi kerek talai jumys bar. Alaida shet elde júrgen ár qazaq elimizdiń ainasy ekenin umytpaiyq. Biz jaqsy jaǵynan kórinsek te, teris árekettermen kózge tússek te muny tutas ultpen bailanystyryp, tutas qazaqtar týraly pikir qalypasatyny esimizde bolsyn. Sol sebepti tazalyq saqtaý, barǵan elderdiń ádet-ǵurpyn, zańdaryna syilastyqpen qaraý, kim-kimmen de ádepti qatynas qurý kóptiń aldynda ulttyq bedelimizdi arttyryp, bolashaqta Qazaqstan pasportyn kúsheitýge qosar úlesimiz bolmaq.
Dinara Bolat
.jpg)