Qazaqstan 1-2 jyl ishinde koronavirýsqa qarsy otandyq vaktsinalyq preparatty óndirý tehnologiiasyna qol jetkizedi. QR BǴM Ǵylym komiteti Biologiialyq qaýipsizdik máseleleri ǵylymi-zertteý institýtynyń direktory Kúnsulý Zakaria osylai deidi, dep habarlaidy QazAqparat.
«2020 jyldyń 31 naýryzynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna málimdeme jasap, koronavirýs indeti dúniejúziniń 177 memleketine taralǵanyn, 800 myńǵa jýyq adam dertke shaldyqqanyn aitty. Bizdiń elimizde tótenshe jaǵdai jariialanyp, virýstyń jappai taralýyna jol berilmegenin aityp ótti. Buǵan deiin daǵdarysqa qarsy alǵashqy sharalar toptamasynyń jariialanǵanyn eske salǵan Prezident indetke shaldyqqan adamdarǵa jan-jaqty kómek kórsetiletinin, indetpen kúresý barysynda aldyńǵy shepte júrgen dárigerler men meditsina qyzmetkerlerdiń jalaqysyna ústem aqy tólenetinin atap ótti. Infliatsiianyń artýyna bailanysty zeinetaqy, memlekettik járdemaqy jáne ataýly áleýmettik kómek mólsherin 10 paiyzǵa indeksatsiialaýdy, tabysynan aiyrylǵan azamattarǵa eń tómengi jalaqy mólsherinde qoldaý kórsetip, 42500 teńge kólemindegi kómekti alatyn azamattardyń sanatyn keńeitýdi tapsyrǵany da belgili. Prezidenttiń bul tapsyrmalary ýaqytyly jáne durys sheshim dep esepteimin», - dedi ol.
Jambyl oblysyndaǵy Otarda ornalasqan Kúnsulý Daltonqyzy basqaratyn QR BǴM ǴK Biologiialyq qaýipsizdik problemalarynyń ǵylymi-zertteý institýty 1958 jyly qurylǵan jáne Qazaqstan Respýblikasynyń adamnyń, janýarlar men qustardyń asa qaýipti aýrýlarynan qaýipsizdigin qamtamasyz etý jónindegi biologiialyq qaýipsizdik salasyndaǵy memlekettik mindetterdi sheshýge qabiletti jalǵyz ulttyq ǵylymi ortalyq sanalady.
Bul biregei institýt burynǵy KSRO-nyń iri virýsologiialyq ortalyqtarynyń biriniń «murageri» desek te bolady. 60 jyldan astam tarihy bar BQPǴZI-ynda virýsologiia, mikrobiologiia, immýnologiia jáne biologiialyq qaýipsizdik salasynda úlken jumys tájiribesi jinaqtalǵan. BQPǴZI jumysynyń nátijeleri Qazaqstannan tys jerlerde de belgili.
Institýt preparattardyń 67 ataýyn, onyń ishinde 30 vaktsina ataýyn, 16 test-júiesin jáne 15-ten astam túrli biopreparatty ázirledi jáne engizdi. Institýt jyl saiyn ártúrli vaktsinalardyń 27 millionnan astam dozasyn jetkizedi, sonyń ishinde shet elderge. Institýttyń asa qaýipti infektsiialardyń patogenderimen jumys isteýge ruqsaty jáne asa qaýipti infektsiialardyń patogenderimen jumys isteýge arnalǵan biologiialyq qaýipsizdigi 2 jáne 3-deńgeili zerthanalary (BSL-2+, BSL-3) bar.
BQPǴZI ǵalymdary DDSU baqylaýymen qysqa merzimde (3 jyldyń ornyna 6 ai ishinde) Qazaqstan jaǵdaiyna beiimdelgen alǵashqy otandyq «Qazaqstan-15» qus tumaýyna qarsy vaktsinany ázirlep, Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń tapsyrysy boiynsha 7 mln doza vaktsina jetkizdi. Nátijesinde, kóptegen basqa memleketterge qaraǵanda Qazaqstan qus sanynyń 95 paiyzyn saqtap qaldy. BQPǴZI-da Kazfluvac, Refluvac adamǵa arnalǵan otandyq vaktsina ázirlendi.
«Qazaqstan Respýblikasynda SOVID-19 koronavirýsymen kúresý úshin BQPǴZI ǵalymdary vaktsina ázirleýge kiristi. Búgingi tańda virýsty bólip alý ǵylymi zertteý jumystary júrgizilýde. Atalǵan ǵylymi zertteýler nátijeli bolsa 1-2 jyl ishinde koronavirýsqa qarsy otandyq vaktsinalyq preparatty óndirý tehnologiiasyna qol jetkizemiz», - dedi Kúnsulý Daltonqyzy.
