Qazaqstan: EAEO eksporty ishki naryqqa ziian tigizbeýi kerek

Qazaqstan: EAEO eksporty ishki naryqqa ziian tigizbeýi kerek

Búgin Almatyda Eýraziialyq ekonomikalyq odaqqa múshe elderdiń úkimet basshylary Eýraziialyq keńistiktegi integratsiialyq protsesterdi damytýdyń ózekti máselelerin talqylady, dep habarlaidy "Ult aqparat".

EAEO elderiniń ózara saýdasyndaǵy kedergilerdi joiý joǵary deńgeidegi talqylaýdyń ortalyq máselesi bolyp tabylady. 

Aǵymdaǵy keńes barysynda metall synyqtary naryǵyn retteýge erekshe nazar aýdaryldy. Qazaqstan men Belarýsiiadaǵy synyqtardyń eksportyn retteý sharalary kedergi dep tanylǵan alqa sheshimderiniń tóńireginde pikirtalas órbidi.

«Qazaqstan synyqtardy shyǵarý kezinde avtokólik quraldaryn paidalanýǵa shekteý qoidy. Shara Metall synyqtarynyń kóleńkeli ainalymyna qarsy keshendi kúrestiń bóligi bolyp tabylady jáne Shartqa múldem qaishy kelmeidi. Jyl saiyn synyqtardyń kóleńkeli ainalymy 3,5 mlrd.teńgeden astam somada memlekettik biýdjettiń joǵalýyna ákep soǵady», - dep habarlady QR Saýda jáne integratsiia ministri Baqyt Sultanov Eýraziialyq úkimetaralyq keńes aiasynda. Ol, sondai-aq, Qazaqstan Respýblikasy EEK-tiń synyqtardy QR-dan avtomobildermen áketýge tyiym salýdy kedergi dep taný týraly sheshimine veto qoiǵanyn túsindirdi.

Baqyt Sultanov túsindirgendei, búginde EAEO elderiniń barlyǵy qara metall synyqtary men qaldyqtarynyń eksportyn shekteýdiń túrli sharalaryn qoldanýda. «Mysaly, Belarýssiiada synyqtardy eksporttaý úshin Úkimettiń arnaiy ruqsatyn alý kerek. Armeniia men Qyrǵyzstan metall synyqtaryn jarty jylǵa shyǵarýǵa tyiym saldy».

Qazaqstandyq tarap EAEO-daǵy synyqtar ainalymynyń ishki naryǵyn qanaǵattandyrýǵa eksporttyq aǵyndardy elderdiń qaita óńdeý kásiporyndarynyń qajettilikterine qaita baǵyttaý esebinen qol jetkizilýge tiis dep sanaidy. «Eger ishki naryqta tapshylyq bolsa, onda bizdiń elder birlesken kúsh-jigermen naryqty teńdestire alady. Biraq eger synyqtar tapshylyǵy bar jekelegen elder óz kásiporyndaryn júkteý úshin ony belsendi túrde Úshinshi elderge áketýdi jalǵastyrsa, onda synyqtardy EAEO boiynsha seriktesterden óz ónerkásibine zalal keltire otyryp, sózsiz jetkizýdi talap etýge negiz joq», - dep málimdedi Sultanov. QR, RA, KR, RB synyqtaryn kóbinese Resei Federatsiiasynyń kásiporyndary tutynady. Al reseilik synyqtar alys shetelge «ketedi».

Qazirgi ýaqytta Máskeý óz synyqtaryn Úshinshi elderge eksporttaýǵa tosqaýyl qoia bastady: 31 qańtardan bastap 180 kúnge deiin synyqtardy eksporttaýǵa eksporttyq kedendik bajdyń joǵarylatylǵan stavkasy iske qosyldy, bul salanyń eksporttyq tartymdylyǵyn tómendetýi kerek.

Máseleni talqylaý qorytyndysy boiynsha Taraptar bestik úshin de, ekijaqty formatta da qosymsha konsýltatsiialar ótkizýge ýaǵdalasty, onyń barysynda elder osy strategiialyq shikizattyń ishki teńgerimderi týraly ýaǵdalasýǵa tiis.

Kún tártibindegi taǵy bir ózekti másele EAEO eliniń saýda sharalaryna «veto» qoldaný taqyryby boldy.

«Qazaqstan veto «quqyǵyn memlekettiń sózsiz egemendik quqyǵy retinde qarastyrady. Ol alqanyń bizdiń ekonomikalyq múddelerimizge qaishy keletin sheshimder qabyldaýyna jol bermeýge múmkindik beredi. Biraq bul rette saýda sharalaryna «veto» quqyǵyn qoldanýdyń túsinikti erejeleri bolýǵa tiis, óitkeni mundai sharalardy qoldaný DSU halyqaralyq quqyǵymen naqty rettelgen»,- dep túsindirdi Baqyt Sultanov. 

Kelissózderdiń qorytyndysy elderdiń saýda sharalary jónindegi Eýraziialyq ekonomikalyq komissiianyń sheshimderine «veto» qoldaný reglamenti jobasynyń is júzinde barlyq tarmaqtary boiynsha ymyraǵa qol jetkizýi boldy.

Taraptar, sondai-aq, asyl tuqymdy mal sharýashylyǵy salasyndaǵy selektsiialyq - asyl tuqymdyq jumysty úilestirý jáne taldamalyq qamtamasyz etý tártibin jáne EAEO elderindegi makroekonomikalyq jaǵdai týraly baiandamany kelisti. Bul ýaǵdalastyqtar EAEO naryǵynyń odan ári damýynyń kókjiegin aiqyndaýǵa múmkindik beredi.

Budan basqa, úkimet basshylary EEK ekonomika jáne qarjy saiasaty jónindegi Alqa múshesi laýazymyna Rýslan Baqytjanuly Beketaevtyń kandidatýrasyn maquldady.

Esterińizge sala keteiik, búgin Almaty qalasynda QR Premer-Ministri A.U. Maminniń tóraǵalyǵymen Eýraziialyq úkimetaralyq keńesiniń otyrysy ótti.