Foto: Zakon.kz
19 mamyrda Premer-ministr Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen Qazaqstan Úkimetiniń Qazaqstan Respýblikasynyń aviatsiia salasyn damytý jáne tsifrlandyrý máselelerine arnalǵan otyrysy ótti, dep habarlaidy Ult.kz.
QR Kólik ministri Nurlan Saýranbaev Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý barysy jáne azamattyq aviatsiiany odan ári damytý mindetteri týraly baiandama jasady.
Otyrysta sondai-aq Qazaqstannyń aviatsiialyq ákimshiliginiń Bas atqarýshy direktory Maikl Deniel, «Air Astana» kompaniialar tobynyń Bas atqarýshy direktory Ibrahim Janlyel baiandama jasady, áýejailar men áýe kompaniialarynyń basshylary qatysty.
Aviatsiialyq qaýipsizdikti keshendi aýditiniń (USAP-CMA) qorytyndysy boiynsha Qazaqstan IKAO standarttaryna sáikestiktiń 95,7% kórsetkishimen TMD elderi arasynda kóshbasshy boldy jáne álemniń eń úzdik 20 eliniń qataryna endi. Qaýipsizdik deńgeiin odan ári arttyrý úshin Kóliktik oqiǵalar men oqys oqiǵalaryn tergep-tekserý ortalyǵy quryldy.
Aǵymdaǵy jyldyń sońyna deiin Qazaqstanda Halyqaralyq azamattyq aviatsiia uiymymen (IKAO) birlesip aviatsiia salasyn 2050 jylǵa deiin damytýdyń Master-jospary ázirlenedi.
2026 jyldyń alǵashqy 4 aiynda otandyq áýe kompaniialary 4,6 mln jolaýshy tasymaldady (2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha – 15,4 mln), óńdelgen júk kólemi shamamen 50 myń tonnany qurady (2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha – 173,3 myń tonna), elimizdiń áýejailary 9 mln jolaýshyǵa qyzmet kórsetti (2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha – 31,8 mln).
2026 jyly jalpy qarjylandyrý kólemi 6,4 mlrd teńgeni quraityn 24 áleýmettik mańyzy bar baǵyt sýbsidiialanady. Ishki marshrýttyq jeliniń damýyna týristik baǵyttardyń (Úrjar–Almaty, Úrjar–Astana, Úsharal–Astana, Úsharal–Almaty, Balqash–Almaty, Balqash–Astana) iske qosylýy qosymsha serpin beredi.
Halyqaralyq marshrýttyq jeli keńeiýde: biyl 15 jańa halyqaralyq baǵyt ashylady, onyń tórteýi qazirdiń ózinde iske qosylǵan.
Jyl basynan beri qazaqstandyq áýe kompaniialarynyń parki 3 ushaqpen tolyqty. Búgingi tańda áýe kemeleriniń parki 111 birlikti quraidy. Jyl sońyna deiin taǵy 6 áýe kemesi keledi dep kútilýde, 2040 jylǵa qarai otandyq áýe kompaniialary áýe flotyn 2,5 esege (261 áýe kemesine deiin) ulǵaitýdy kózdep otyr.
Astana jáne Shymkent qalalarynda eki ushý-qoný jolaǵy boiynsha jobalardy iske asyrý, sondai-aq eldiń 5 áýejaiyn (Almaty, Atyraý, Úrjar (terminal), Pavlodar (ushý-qoný jolaǵy), Aqtaý (perron) jańǵyrtý kózdelgen. Keshendi jańǵyrtýdy qajet etetin barlyq jobalardy 2029 jylǵa deiin aiaqtaý josparlanýda.
Aerohabtardy qalyptastyrýdyń jeke baǵyty áýejailardy damytý úshin institýtsionaldyq jáne infraqurylymdyq jaǵdailar jasaý bolyp tabylady. Alty áýejaidyń (Astana, Almaty, Aqtóbe, Aqtaý, Qaraǵandy jáne Shymkent) fýnktsionaldyq mamandanýyn eskere otyryp, ekonomikalyq qyzmettiń basym túrleriniń tizbesin keńeitý kózdeledi. Bul rette áýejai infraqurylymyn jańǵyrtýdyń aitarlyqtai bóligi jeke investitsiialardy tarta otyryp júzege asyrylady.
Atap aitqanda, Túrkiia Respýblikasy Prezidentiniń sapary barysynda 14 mamyrda Almaty áýejaiyn jańǵyrtý boiynsha 190 mlrd teńge somasyna investitsiialyq kelisimge qol qoiyldy.
Sońǵy bes jylda tranzittik ushýlardyń tórt ese ósýi tirkeldi. Búgingi tańda tranzit aeronavigatsiialyq qyzmet kórsetýden túsetin kiristiń negizgi bóligin quraidy.
Normativtik-quqyqtyq bazany jetildirýdi jáne júk tasymaldaryn memlekettik yntalandyrý mehanizmderin engizýdi kózdeitin otandyq júk aviakompaniialaryn qoldaý jónindegi bes jyldyq Is-sharalar jospary ázirlendi. Qosymsha júk áýe kemelerine bajsyz rejim engizildi.
Úkimet tarapynan qabyldanyp jatqan sharalardyń arqasynda «QazMunaiGazAero» arqyly ótkiziletin aviaotynnyń quny óńirdegi eń básekege qabiletti baǵalardyń biri bolyp qala beredi. Naryqty turaqtandyrý úshin otandyq aviakompaniialardyń munai óńdeý zaýyttaryna (MÓZ) tikelei qol jetkizý múmkindigi bar. Nátijesinde janarmai quiýǵa qonatyn tranzittik reisterdiń sany 16,3%-ǵa ósti.
Memleket shaǵyn aviatsiiany damytý úshin jaǵdai jasaýda. Sertifikattardy alý quny 50% - ǵa tómendedi. Saqtandyrý júiesi de jańǵyrtylýda.
