Foto: Aqorda
Qasym-Jomart Toqaev pen Rejep Taiip Erdoǵan Qazaqstan-Túrkiia Joǵary deńgeidegi strategiialyq yntymaqtastyq keńesiniń 5-shi otyrysyn ótkizdi, dep habarlaidy Ult.kz.
Jiyn barysynda Memleket basshysy Túrkiianyń ejelden baýyrlas, tamyrlas jáne túbi bir týysqan el ekenin atap ótip, ortaq tarihi jáne rýhani qundylyqtarǵa negizdelgen qazaq-túrik yntymaqtastyǵy keńeitilgen strategiialyq seriktestik rýhynda turaqty damyp kele jatqanyna nazar aýdardy.
"Biz osy sara joldy jalǵastyryp, ózara bailanysty búgingiden de biik beleske kóterýge múddelimiz. Qurmetti Prezident myrza, Ózińizben jańa ǵana shaǵyn quramda ótkizgen kelissózderdi joǵary baǵalaimyn. Biz yqpaldastyǵymyzdy keńeitýge nietimiz bar ekenin taǵy da bekemdei tústik. Oǵan bizdiń múmkindigimiz de, ynta-jigerimiz de jetkilikti. Eki eldiń arasynda aýqymdy sharttyq-quqyqtyq negiz qalyptasty. Atap aitqanda, alpystan astam ekijaqty sharttar men kelisimder bar. Búgin de birqatar ekijaqty kelisimge qol qoiylady", – dedi Memleket basshysy.
Keńeste ózara saýda-sattyq kólemin ulǵaitý máselesi talqylandy. Byltyr ózara saýda ainalymy 5 milliard dollar bolǵan. Bul kórsetkishti eseleýge barlyq múmkindik bar. Qasym-Jomart Toqaevtyń aitýynsha, elimiz Túrkiia naryǵyna keminde 34 túrli ónim jetkizýge daiyn. Onyń kólemi 1 milliard dollarǵa jýyqtaidy. Túrkiiadan keletin taýar túrlerin de arttyra túsý mańyzdy.
Taraptar taýar ainalymyn ulǵaitý jolynda kólik-logistika salasynyń mańyzy airyqsha ekenin atap ótti. Bul rette Qazaqstan Prezidenti Transkaspii halyqaralyq kólik baǵdaryn damytýǵa basa mán berilip otyrǵanyn jetkizip, zamanaýi temirjol, qurlyqtaǵy porttar men júk terminaldaryn salýǵa jáne keme óndirisine túrik investitsiiasyn tartýǵa múddeli ekenimizdi málimdedi.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan ashyq ári senimdi seriktes retinde túrik investorlaryn qoldaýǵa árqashan daiyn ekenin aitty.
Budan bólek Keńes otyrysynda eki el delegatsiialary energetika salasyndaǵy yqpaldastyq máselesine toqtaldy. Baký – Tbilisi – Jeihan munai qubyry arqyly eksport kólemin arttyrý máselesin talqylady.
Memleket basshysy túrik kompaniialaryn energiia tapshylyǵyn joiýǵa baǵyttalǵan jobalarǵa qatysýǵa shaqyrdy. Ásirese «QazMunaiGaz» ben Turkiye Petroleum arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń nátijeli bolatynyna senim bildirdi.
Qasym-Jomart Toqaev jańa Salyq kodeksinde shikizatty tereń óńdeýge yntalandyratyn roialti tártibi, iaǵni airyqsha múmkindikter qarastyrylǵanyn jetkizdi. Túrik investorlaryna birlesken qor qurý arqyly taý-ken salasy men tabiǵi resýrstardy igerýge qatysty tyń jobalardy júzege asyrý usynylady.
Eki eldiń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyǵynyń bolashaǵy zor. Qazaqstanda óndiriletin dándi-daqyldyń tórtten biri, maqtanyń úshten bir bóligi, dán jelimshesiniń (kleikovina) 26 paiyzy Túrkiiaǵa eksporttalady. Jalpy, elimizde túrik kásipkerleriniń qatysýymen aýyl sharýashylyǵynda quny 1,3 milliard dollar bolatyn 23 investitsiialyq joba qolǵa alynǵan. Olardyń 18-i iske qosylyp, ónimderi halyqaralyq naryqqa shyǵarylýda.
Taraptar qorǵanys ónerkásibi, aqparattyq tehnologiia, jasandy intellekt, qarjy, azamattyq aviatsiia, mádeniet, bilim, densaýlyq saqtaý jáne týrizm salalaryndaǵy yntymaqtastyq perspektivasy jóninde egjei-tegjei pikir almasty. Sonyń ishinde, eki eldiń bilim baǵytyndaǵy qatynastarynyń tamyry tereńde jatyr. Aldaǵy ýaqytta Astana men Almaty qalalarynda «Maarif» qorynyń eki mektebi, sondai-aq Túrkiianyń úzdik oqý oryndarynyń filialdary ashylmaq.
Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Túrkiianyń jer silkinisi bolǵan Gaziantep provintsiiasynda byltyr jeltoqsanda jańa mektep qurylysy bastaldy. Bilim berý oshaǵy kelesi jyly paidalanýǵa beriledi.
Budan bólek, týrizm salasyndaǵy oń úrdisti qoldaý, sondai-aq san qyrly ekijaqty bailanystardy ilgeriletý úshin Túrkiia azamattaryna Qazaqstan aýmaǵynda 90 kúnge deiin vizasyz júrýge ruqsat berý týraly sheshim qabyldandy.
Qazaqstan delegatsiiasyna iltipat bildirgen Rejep Taiip Erdoǵan Qasym-Jomart Toqaevqa «Ekinshi otanyńyzǵa qosh keldińiz» dep erekshe qurmet kórsetti. Sondai-aq qazaqtyń uly aqyny, oishyl, kemeńger Abai Qunanbaiulynyń dúniege kelgenine 180 jyl tolýymen quttyqtady.
"Biz Qazaqstanmen aradaǵy yntymaqtastyqqa erekshe mán beremiz. Búginde eki el arasyndaǵy bailanystar strategiialyq seriktestik deńgeiine kóterildi. Osy oń serpindi saýda-sattyq, qorǵanys ónerkásibi, aýyl sharýashylyǵy, týrizm jáne mádeniet salalarynda odan ári tereńdetýdi maqsat etip otyrmyz. Qazaqstan – atamekenimizdegi eń iri saýda seriktesimiz. Saýda ainalymyn 15 milliard dollarǵa jetkizý úshin jumysymyzdy jalǵastyramyz", – dedi Túrkiia Prezidenti.
Keńes otyrysynda Qazaqstan tarapynan Premer-ministrdiń orynbasary – Ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarin, Kólik ministri Nurlan Saýranbaev, Túrkiia tarapynan Syrtqy ister ministri Hakan Fidan baiandama jasady.
Qasym-Jomart Toqaev pen Rejep Taiip Erdoǵan Joǵary deńgeidegi strategiialyq yntymaqtastyq keńesiniń besinshi otyrysynyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstan Respýblikasy men Túrkiia Respýblikasy arasyndaǵy birlesken deklaratsiiasyn, sondai-aq Qazaqstan Respýblikasy men Túrkiia Respýblikasy arasyndaǵy Joǵary deńgeidegi strategiialyq yntymaqtastyq keńesiniń besinshi otyrysynyń sheshimin qabyldady.
Memleket basshysynyń Ankaraǵa resmi saparynyń aiasynda úkimetaralyq jáne vedomstvoaralyq 18 qujatqa qol qoiyldy.
