Qazaq elindegi óndiristiń osydan 100 jyl burynǵy tarihy men taǵdyryn sipattaǵan aǵylshyn injeneri Djon Ýilford Ýordeldiń «Qazaq dalasynda» atty kitaby tuńǵysh ret qazaq jáne orys tilderinde jaryq kórdi, dep habarlaidy QazAqparat.
Taiaýda Qazaqstannyń ǵylym, mádeniet, elaralyq bailanys salasynda eleýli jańalyq boldy. QR Mádeniet jáne sport ministrligi Til komitetiniń qoldaýymen L.N.Gýmilev atyndaǵy Eýraziia ulttyq ýniversiteti «Alash» mádeniet jáne rýhani damý institýty Djon Ýilford Ýordell (John Wilford Wardell) nyspyly aǵylshyn injeneriniń «In the Kazak Steppes» («Qazaq dalasynda. V Kazahskih stepiah») atty tarihi mańyzdy eńbegin qazaq, aǵylshyn, orys tilderinde basyp shyǵardy (jariialaǵan – «Alashorda» qoǵamdyq qory). Bul estelik kitap Londonnyń «Galeri Press» baspasynan 1961 jyly shyqqan. Kitaptyń avtory, injener Djon Ýilford Ýordell Birinshi dúniejúzilik soǵys bastalǵan 1914 jyl men Azamat soǵysy órshigen 1919 jyl aralyǵynda Qazaq ólkesindegi Atbasar, Spassk ken óndirý oryndarynda 5 jyl qyzmet atqaryp, Alash jurtynyń salt-dástúrin, ádet-ǵurpyn eýropalyq kózqaraspen qyzyqty etip hatqa túsirgen. Eńbektiń osydan 60 jyl buryn Ulybritaniia tarapynan álemdik ǵylymi ainalymǵa engizilgeni – onyń tarihi qunyn arttyra túsedi.
Onyń ústine Djon Ýordell 40 jyl burynǵy (60-jyldardan eseptegende) Qazaq dalasyn, alash jurtynyń salt-dástúrin, ereksheligin iltipatpen jazady. Aǵylshynǵa tán naqtylyqpen ózen-sý, sai-sala, qora-qorym, taý-tas – bárin sipattap ótedi. Qanshama jerdiń, oqiǵanyń, mekenniń sýretterin usynady. Sol kezeńniń kartalary qosa berilip, qazaq turmysy men óńir tabiǵaty, aǵylshyn óndirisi ornalasqan ortalyq, soltústik Qazaqstannyń tarihi oqiǵalary, ekonomikalyq jaǵdaiy, ónerkásip damýy sipattalady.
Kitapty taýyp, orys tiline aýdarǵan - Eýraziia ulttyq ýniversitetiniń dotsenti, filologiia ǵylymdarynyń kandidaty, shet tili dotsenti Mádina Anafinova. Qazaq tiline aýdarǵan tarih ǵylymdarynyń kandidaty, dotsent Quralai Erimbetova. Basylymnyń jaýapty redaktory – Dihan Qamzabekuly.
M. Anafinova «Bolashaq» baǵdarlamasymen Ulybritaniiada ǵylymi taǵylymdamadan ótýge barǵanda Kembridj ýniversitetiniń kitaphanasynan atalǵan eńbekti kóredi. Tarihi muranyń túpnusqasyn Qazaqstanǵa jetkizýge Álem tilderi ýniversiteti men Qazaq-Britan ýniversitetiniń rektory bolǵan azamat, eks-senator, elshi, ǵalym Ádil Ahmetov pen Kembridj ýniversiteti Ortalyq Aziia forýmynyń tóraǵasy, professor Siddhart Saksena járdemdesedi.
Dj. Ýordell kitabynyń mańyzdy bir qyry – estelikter men qujattar tarih pen aǵymdaǵy ómirdi qatar kórsetip, sol kezeńdegi qily máselelerdi ózindik kózqaraspen oraily jetkizgendiginde. Eńbek avtory ǵalym-tarihshy da, etnograf ta emes, ol - Batys álemine Qazaq halqy men onyń baiyrǵy jerleri týraly málimetti, osy erekshe eldegi ónerkásiptiń damýyn hattap kórsetýshi.
Tarihi mura alǵysózinde avtor álemdegi eń keń dala aimaǵynyń biri týraly joljazbasy Qazaqstan halqynyń bolashaq urpaǵyna qyzyqty bolatynyn jazady. Onyń aitqany ainymai keldi.
Bul eńbekti aýdaryp basyp-shyǵarý «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasynyń maqsat-mindetine sáikes keledi.
