2 shildede Qazaqstanda Diplomatiialyq qyzmet kúni atap ótiledi. Osy merekege orai elimizdiń bas diplomaty, Qazaqstan Respýblikasynyń Syrtqy ister ministri Qairat Ábdirahmanovtyń maqalasyn jariialaýdy jón kórip otyrmyz.
***
Qairat ÁBDIRAHMANOV,
Qazaqstan Respýblikasynyń Syrtqy ister ministri
Ulttyq múddelerdiń kúzetinde
(Diplomatiia kúnine arnalǵan maqala)
Egemendik pen táýelsizdik alǵan kúninen bastap Qazaqstan zamanaýi otandyq diplomatiianyń bastaýynda turǵan Memleket basshysy - Elbasy Nursultan Nazarbaev bas «sáýletshisi» bolyp tabylatyn dáiekti jáne tiimdi syrtqy saiasatty júrgizip keledi.
2 shildede Qazaqstan Diplomatiialyq qyzmet kúnin atap ótedi. 1992 jyldyń osy kúninde Prezident Nursultan Nazarbaev «QR Syrtqy ister ministrligi týraly», «Qazaqstan Respýblikasynyń elshiligi týraly» jáne «QR Tótenshe jáne Ókiletti Elshisiniń negizgi mindetteri men quqyqtary týraly» erejelerdi bekitý týraly Jarlyqqa qol qoidy. Táýelsiz Qazaqstannyń syrtqy saiasatynyń alǵashqy tujyrymdamasy qabyldandy, onyń negizine teńgerimdilik jáne kóp vektorlyq qaǵidattary jatqyzyldy. Qazaqstan úshin qolaily syrtqy saiasi jaǵdailardy qalyptastyrýdyń jáne qazaqstandyq diplomatiianyń keiingi tabystarynyń berik negizin naq solar qalaǵan bolatyn.
Diplomatiia beibit ómir qalyptastyrýda árqashan negizgi ról atqarady, al diplomat kásibiniń eń kúrdeli jáne jaýapty kásipterdiń birinen sanalatyny kezdeisoq emes. Buny «Diplomattar sóilegende, zeńbirekter únsiz turady» degen qanatty sóz de rastaidy. Shamamen óte ejelgi dáýirde paida bolǵan diplomatiia kásip retinde memleketter jáne halyqaralyq qatynastar júiesi ómir súrip turǵan barlyq kezeńde qajet bolatyny anyq. Bul rette, HHI ǵasyrda kommýnikatsiialar salasynda, memleketterdiń, qoǵamdar men azamattardyń arasyndaǵy qatynastardyń sipatynda bolyp jatqan san alýan ózgeristermen birge diplomatiialyq jumystyń da máni, sipaty jáne mehanizmderi de jyldam ózgerip, tolyqtyrylyp otyratyny sózsiz.
Eger syrtqy saiasat vedomstvosynyń missiiasyna qysqasha toqtalatyn bolsaq, onyń máni diplomatiialyq qorǵaý quraldarymen bizdiń elimizdiń egemendigin, qaýipsizdigin, aýmaqtyq tutastyǵyn jáne shekaralarymyzdyń myzǵymastyǵyn, basqa memlekettermen ózara qatynastarda jáne halyqaralyq arenada eldiń saiasi, saýda-ekonomikalyq jáne ózge de múddelerin qamtamasyz etý bolyp tabylady.
Biz 183 memleketpen diplomatiialyq qatynas ornattyq. Shet elderde Qazaqstan Respýblikasynyń 90-nan astam diplomatiialyq missiialary - elshilikteri, halyqaralyq uiymdardyń janyndaǵy turaqty ókildikteri, bas konsýldyqtar men konsýldyqtary jumys isteidi. Qazaqstanda 137 shet memlekettiń elshileri (68-i - qyzmetti qosa atqarady) tirkelgen jáne 20-dan astam halyqaralyq uiymdardyń ofisteri jumys isteidi.
Syrtqy saiasattyń negizgi jetistikteriniń biri shektes memlekettermen memlekettik shekarany halyqaralyq-quqyqtyq resimdeý jáne onyń búkil perimetri boiynsha dostyq beldeýin qurý bolyp tabylady.
Biylǵy jylǵy mereke qysqa ýaqyttyń ishinde jahandyq diplomatiianyń asa mańyzdy ortalyǵyna ainalyp úlgirgen Qazaqstannyń bas qalasy Astananyń 20 jyldyǵy qarsańynda atap ótiledi. Bul týraly 2018 jylǵy 5 maýsymda Syrtqy ister ministrligi Tuńǵysh Prezident - Elbasy qorymen jáne Tuńǵysh Prezident - Elbasy kitaphanasymen birlesip uiymdastyrǵan "Astana - beibitshilik qalasy" atty halyqaralyq konferentsiianyń qatysýshylary da aitqan bolatyn.
Búginde bizdiń elimiz - halyqaralyq qatynastardyń qalaýly jáne bedeldi qatysýshysy. Qazaqstannyń aty álemdik qoǵamdastyqta senimdi áriptestigimen, beibit súigish saiasatymen, halyqaralyq kún tártibi máselelerin sheshýdegi jaýapty qyzmetimen, mediatorlyq salasyndaǵy tiimdi jumysymen, jahandyq jáne óńirlik qaýipsizdikti nyǵaitý salasyndaǵy jarqyn bastamalarymen belgili.
Eldegi saiasi turaqtylyq, naryqtyq ekonomikanyń serpindi damýy jáne qolaily investitsiialyq ahýal Astananyń jahandyq diplomatiiadaǵy halyqaralyq bedelin nyǵaitýǵa yqpal etedi.
Qazaqstannyń áli de jas memleket retinde sanalatynyna qaramastan, otandyq diplomatiia qyzmetiniń aýqymynda Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uiymy (EQYU), Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uiymy (UQShU), Shanhai yntymaqtastyq uiymy (ShYU), Aziiadaǵy ózara is-qimyl jáne senim sharalary jónindegi keńes (AÓSShK), Islam yntymaqtastyq uiymy (IYU), Túrki tildes memleketterdiń yntymaqtastyq keńesi (TMYK) jáne basqa da halyqaralyq qurylymdar siiaqty iri óńirlik jáne halyqaralyq uiymdardaǵy tiimdi jumys pen tabysty tóraǵalyqtar bar.
Bizdiń 2018 jylǵy qańtardaǵy BUU Qaýipsizdik Keńesindegi tarihi tóraǵalyǵymyz halyqaralyq qoǵamdastyqtyń tarapynan joǵary baǵaǵa ie boldy. Biz Ortalyq Aziia kún tártibin belsendi túrde talqyǵa saldyq, Aýǵanstandaǵy jaǵdaiǵa jáne jappai qyryp-joiý qarýyn taratpaý taqyrybyna basa nazar aýdardyq. 18 qańtarda Prezident N.Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen ótken «Jappai qyryp-joiý qarýyn taratpaý: senim sharalary» atty joǵary deńgeidegi taqyryptyq brifing tóraǵalyqtyń basty oqiǵasyna ainaldy, al 19 qańtarda «Aýǵanstanda jáne Ortalyq Aziiada qaýipsizdik pen damýdyń ózara bailanystylyǵynyń úlgisi retinde óńirlik áriptestik qurý» atty alǵashqy ministrler pikirtalastary ótkizildi.
Biz iadrolyq qarýdan azat álemge qol jetkizý qajettiligi týraly aityp qana qoimai, sonymen birge osy jahandyq maqsatqa qol jetkizý jolynda dáiekti túrde jumys isteimiz. Prezident Nursultan Nazarbaevtyń Semei iadrolyq poligonyn jabý týraly Jarlyqqa qol qoiǵan kúnin - 1991 jylǵy 29 tamyzdy BUU-nyń Bas Assambleiasy Halyqaralyq iadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qimyl kúni retinde biraýyzdan bekitti. Sonymen qatar Qazaqstan Ortalyq Aziiada Iadrolyq qarýdan azat aýmaq qurýǵa belsendi túrde qatysty. 2015 jyly Qazaqstan Prezidentiniń bastamasy boiynsha BUU Bas Assambleiasynyń Iadrolyq qarýdan azat álem qurý týraly jalpyǵa birdei deklaratsiiasy qabyldandy.
Iadrolyq qarýdy taratpaýdy ilgeriletýdegi mańyzdy qural bizdiń Prezidentimizdiń taǵy bir bastamasy - ATOM (Abolish Testing. Our Mission) jobasy bolyp tabylady, onyń onlain petitsiiasyna 100-den astam eldiń 300 myńnan astam adamy qol qoiyp ta úlgirdi. Ol jobada Iadrolyq synaqtarǵa jappai tyiym salý týraly shartty (IaSJTSh) ratifikatsiialaýda progreske qol jetkizý talabymen jetekshi memleketterdiń kóshbasshylaryna úndeý jasalady. 2018 jylǵy naýryzda Qazaqstan Iadrolyq qarýǵa tyiym salý týraly shartqa (IaQTSh) qol qoidy. Damýshy elderdiń bastamasy boiynsha osyndai Sharttyń paida bolýy jáne qabyldanýy halyqaralyq qoǵamdastyqtyń aýqymdy bóliginiń álemniń tutastai birqatar jetekshi memleketteriniń arsenaldarynda iadrolyq qarýdyń saqtalýyna alańdaitynyn jáne ústinen iadrolyq ajal ajdahasy tónip turmaityn álem qurý jolynda áreket etetinin bildiredi.
Qazaqstan rýhani diplomatiianyń mańyzdy ortalyǵyna ainaldy. Biylǵy jyly Astanada Memleket basshysynyń ózindik biregei bastamasy - Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń altynshy sezi ótedi.
Prezident N.Nazarbaevtyń qoldaýymen kepilger-elder (Resei, Túrkiia, Iran), Siriia jáne qarýly Siriia oppozitsiiasynyń úkimetteri, BUU Bas hatshysynyń arnaiy elshisi Staffan de Mistýra, sondai-aq baqylaýshylar retinde AQSh jáne Iordaniia ókilderi qatysqan Siriiadaǵy jaǵdaidy retteý jónindegi «Astana protsesi» sheńberindegi kelissózderdiń toǵyz raýndynyń ótýi Qazaqstannyń halyqaralyq diplomatiiasyn damytýdaǵy mańyzdy oqiǵa boldy. Qatysýshylardyń mundai formaty alǵash ret ótkizildi. Kelissózderdiń meiilinshe mańyzdy qorytyndylarynyń biri Siriiada deeskalatsiianyń tórt aimaǵyn qurý týraly memorandýmǵa, Ustalǵandardy/kepildegilerdi bosatý, qaza bolǵandardyń máiitterimen almasý jáne habarsyz ketkenderdi izdestirý jónindegi jumys toby týraly erejege qol qoiý, sondai-aq basqa da ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizý boldy. Sonyń nátijesinde Siriia Arab Respýblikasynda (SAR) zorlyq-zombylyq deńgeii men qurbandar sanynyń aitarlyqtai azaiýy baiqalýda. Astana protsesi BUU aiasyndaǵy Jeneva protsesi úshin asa mańyzdy qosymsha tirek bolyp tabylady.
Ortalyq Aziiada bizdiń elimizdiń ómirlik mańyzy bar múddeleri toǵysqan. Táýelsizdik alǵan sátten bastap Qazaqstan Prezidenti óńirlik jaqyndasý saiasatyn belsendi túrde júrgizip keledi. Óńirdiń memleket basshylarynyń sońǵy kezde jiilep ketken ekijaqty jáne kópjaqty formattardaǵy qarym-qatynastary óńirlik yntymaqtastyqtyń damý ústindegi saiasi erki men serpinin kórsetedi. Aǵymdaǵy jylǵy 15 naýryzda Astanada Ortalyq Aziia memleket basshylarynyń birinshi konsýltatsiialyq kezdesýi bolyp ótti, onyń qorytyndylary boiynsha barlyq problemalar men máselelerdi sheshý úshin óńir elderiniń vitse-premerleri deńgeiinde bes jaqty jumys komissiiasyn qurý týraly óńirlik damý úshin mańyzy bar sheshim qabyldandy, al Ortalyq Aziia memleket basshylarynyń kezdesýlerin turaqty etý josparlanyp otyr.
Resei Qazaqstannyń asa mańyzdy strategiialyq odaqtasy bolyp qala beredi. Eki el prezidentteri 2013 jylǵy qarashada qol qoiǵan XXI ǵasyrdaǵy tatý kórshilik jáne odaqtastyq týraly shart strategiialyq áriptestiktiń negizi qyzmetin atqarady. Bizdiń qarym-qatynastarymyz tatý kórshilikpen, barlyq deńgeilerdegi ekonomikalyq jáne saiasi yntymaqtastyqpen ǵana emes, sonymen birge tarihymyz ben mádenietimizdiń ortaqtyǵymen de beki túsedi. Strategiialyq áriptestikti nyǵaitýdaǵy sheshýshi róldi bizdiń memleket basshylarymyzdyń júieli túrde ótetin kezdesýleri men kelissózderi atqarady.
Tatý kórshilik, dostyq jáne yntymaqtastyq týraly shart (2002 jylǵy jeltoqsan, Pekin) jáne Qazaqstan Respýblikasy men Qytai Halyq Respýblikasy (QHR) memleket basshylarynyń jan-jaqty strategiialyq áriptestik qatynastarynyń jańa kezeńi týraly birlesken deklaratsiiasy (2015 jylǵy tamyz, Pekin) Qytaimen qatynastardy jan-jaqty damytý úshin negiz quraityn asa mańyzdy qujattar bolyp tabylady.
QHR-men qarym-qatynastar serpindi jáne senimdi saýda-investitsiialyq ózara is-qimylmen sipattalady. Sonymen qatar, Qytai tarapy «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń» (AHQO) negizinde Astana halyqaralyq birjasyn (AIH) qurýǵa belsene qatysýda (úlesi - 25%). Qytai memlekettik damý bankiniń ókildigi basqa da halyqaralyq kompaniialarmen qatar AHQO-ǵa tirkelip te qoidy.
Qazaqstan-Amerika qatynastary búgingi kezeńde memleketaralyq bailanystardyń qarqyndylyǵy jáne Qazaqstan Respýblikasyna AQSh investitsiialarynyń artýy esebinen «keńeitilgen strategiialyq áriptestik» deńgeiine shyqty. Astana men Vashington ekonomikalyq, saiasi jáne gýmanitarlyq salalardaǵy yntymaqtastyqty odan ári keńeitý, terrorizm men ekstremizmge qarsy is-qimyl jasaý, «S5+1» dialogy (Ortalyq Aziia elderi jáne AQSh) sheńberindegi óńirlik yntymaqtastyqty nyǵaitý jáne Aýǵanstandaǵy jaǵdaidy turaqtandyrý úshin jumys isteý nietinde.
Qazaqstan-Eýropa qatynastarynyń serpindi damýy 2015 jylǵy 21 jeltoqsanda Astanada Qazaqstan men Eýropalyq Odaqtyń arasyndaǵy keńeitilgen áriptestik jáne yntymaqtastyq týraly jańa kelisimge (KÁYK) qol qoiylýyna muryndyq boldy, ol kelisimde yntymaqtastyqtyń 29 salasyn qamtityn «saýda blogy» aitarlyqtai tolyqtyryldy. Prezident Nursultan Nazarbaev 2008 jyly bastama jasaǵan «Eýropaǵa jol» memlekettik baǵdarlamasynyń arqasynda Qazaqstan Frantsiiamen, Germaniiamen, Ulybritaniiamen, Ispaniiamen, Italiiamen jáne Vengriiamen strategiialyq áriptestik qatynastaryn ornatty. Búgingi tańda Eýropalyq Odaq bizdiń elimizdiń asa iri investory jáne saýda áriptesi bolyp tabylady. Qazaqstan diplomatiiasynyń belsendi túrde qatysýymen Eýropalyq Odaqtyń Ortalyq Aziiaǵa qatysty jańa Strategiiasy ázirlenýde.
Táýelsizdik jyldary ishinde Qazaqstan Taiaý Shyǵys, Aziia, Latyn Amerikasy jáne Afrika memleketterimen ózara tiimdi jáne senimgerlik qatynastar ornatýǵa qol jetkizdi. Bul jumysta saýda-ekonomikalyq, investitsiialyq jáne gýmanitarlyq bailanystardy damytýǵa, BUU-daǵy jáne basqa da halyqaralyq uiymdardaǵy ortaq múddelerdi ilgeriletýge basymdyq beriledi.
Memleket basshysynyń joldaýlaryn jáne basqa da strategiialyq baǵdarlamalyq qujattardy iske asyrý sheńberindegi ekonomikalyq diplomatiiany syrtqy saiasat vedomstvosy turaqty nazarynda ustaidy. Búginde teńizge shyǵý múmkinsizdigi (land-locked position) elge óziniń tranzittik-kólik áleýetin iske asyrýǵa jáne Eýropa men Aziianyń arasyndaǵy halyqaralyq saýdada bailanystyrýshy býynǵa ainalýǵa kedergi keltirmeitin barlyq qajetti jaǵdailar jasalǵan. Memleket basshysynyń «Nurly jol» baǵdarlamasynyń, «Batys Qytai - Batys Eýropa» tranzittik dáliziniń jáne Qytaimen shekaradaǵy «Qorǵas - Shyǵys qaqpasy» arnaiy ekonomikalyq aimaǵyn iske qosýmen úilesimdegi Qytaidyń «Beldeý jáne jol» bastamasynyń jáne «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń sinergiiasy bizdiń el úshin investitsiialar tartýda, saýdany, qarjy sektoryn jáne tranzittik áleýetti damytýda artyqshylyq múmkindikterin týdyrady, sondai-aq Qazaqstannyń pármendi eýraziialyq habqa ainalýyna járdemdesetin bolady.
SIM otandyq biznes pen syrtqy áriptesterdiń arasyndaǵy, sondai-aq QR beiindik memlekettik organdary men halyqaralyq qarjy institýttarynyń jáne uiymdarynyń arasyndaǵy asa mańyzdy bailanystyrýshy býyn bolyp tabylady. Budan basqa, Qazaqstannyń shet elderdegi diplomatiialyq ókildikteri sheteldik investitsiialar tartý boiynsha maqsatty baǵyttalǵan jumys júrgizedi, sondai-aq qazaqstandyq eksportty ilgeriletýge járdemdesedi. Memleket basshysynyń iri saýda-investitsiialyq kelisimder jasalatyn shet elderge saparlarynyń barysynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtarǵa turaqty túrde monitoring júrgiziledi.
Syrtqy ister ministrligi Qazaqstan ósýiniń jańa belesterin bildiretin jáne EKSPO-2017 murasyn kótermeleitin AHQO-ny, Jasyl tehnologiialar men investitsiialyq jobalar halyqaralyq ortalyǵyn, Ai-Ti-startaptar halyqaralyq tehnoparkin damytýǵa járdemdesedi.
Qazaqstannyń investitsiialyq ahýalyna liberaldy viza saiasaty oń áser etedi. 2017 jylǵy 1 qańtardan bastap biz 48 eldiń (EYDU men Eýrodaqtyń barlyq elderi, BAÁ, Malaiziia, Singapýr jáne Monako) azamattary úshin kúntizbelik 30 kún merzimge Qazaqstan aýmaǵyna kirýge arnalǵan vizasyz rejim engizdik. Jiyrma elmen ózara vizasyz rejim jumys isteidi. Bul rette SIM qazaqstandyqtar úshin vizalyq rejimdi odan ári jeńildetý boiynsha belsendi jumysyn jalǵastyrýda.
Sonymen qatar, biz elektrondyq qujat ainalymyn jetildirýdi, konsýldyq qyzmetterdi, elektrondyq vizalar resimdeýge kóshýdi qosa alǵanda, Qazaqstannyń diplomatiialyq qyzmeti jumysyna tsifrlyq tehnologiialardy engizýdi jalǵastyrý nietindemiz.
Syrtqy saiasat vedomstvosy konsýldyq qyzmetiniń negizgi baǵyty bizdiń elimizdiń shet elderdegi azamattarynyń quqyqtary men múddelerin pármendi túrde qorǵaý jáne halyqqa memlekettik qyzmetter kórsetý bolyp tabylady.
Bizdiń basqa elderdiń «damýyna resmi kómek» (DRK) júiesi QR syrtqy saiasatynyń tiimdi mehanizmine ainalýda. BUU Damý bankimen jáne Japoniia úkimetimen birlesip aýǵan áielderiniń ekonomikalyq derbestigine járdemdesý jobasy iske asyryldy, ol jobanyń sheńberinde osy eldiń azamattary Qazaqstanda memlekettik basqarý jáne densaýlyq saqtaý salalarynda oqýdan ótti. Tutastai alǵanda, táýelsizdik jyldary ishinde elimiz Ortalyq Aziianyń elderine, Latyn Amerikasyna jáne Afrikaǵa 450 mln. dollar somasynda gýmanitarlyq kómek jáne qoldaý kórsetti.
DRK júiesi bizdiń syrtqy saiasatymyzdyń múddeleri sheńberinde damýshy elderdiń ekonomikasy men adami kapitalyn damytýǵa baǵyttalǵan. Atap aitqanda, «Qazaqstan Respýblikasynyń damýǵa resmi kómek salasyndaǵy memlekettik saiasatynyń 2017 - 2020 jyldarǵa arnalǵan negizgi baǵyttaryna» sáikes QR-nyń strategiialyq basymdyqtarynyń qatarynda - «áriptes elderdegi áleýmettik-ekonomikalyq jáne saiasi ahýaldy turaqtandyrý, zańsyz kóshi-qonnyń aldyn alý, terrorizmge jáne ekstremizmge qarsy kúresti kúsheitý, tatý kórshilik beldeýin qalyptastyrý, Qazaqstannyń halyqaralyq ustanymdaryn jáne oń imidjin nyǵaitý» bar.
Astanada EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesiniń oidaǵydai ótkizilýi sheteldik týristerdi tartýǵa, álemdik aqparattyq keńistikte keń aýditoriiany qamtýǵa, Qazaqstanda jasyl ekonomikany odan ári damytýǵa arnalǵan baza jasaýǵa múmkindik berdi.
SIM «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde óziniń aldyna qazaqstandyq diplomattardyń básekege qabilettiligin arttyrý, kadr saiasatynyń transparenttiligi, diplomatiiany tsifrlandyrý, sheshimderdegi pragmatizm men ratsionalizm, álemdik tájiribeni tartý jáne ozyq dástúrlerge adaldyq, syrtqy saiasat vedomstvosynyń jurtshylyq úshin ashyqtyǵy siiaqty júieli sipattaǵy mindetterdi qoiady.
SIM Qazaqstannyń saiasattanýshylar qoǵamdastyǵymen júieli túrde kezdesip otyrady, ol bir-birin ózara tolyqtyrýǵa jáne syrtqy saiasattyń qandai da bir máselelerine syn kózben qaraýǵa yqpal etedi. Biz úsh tilde «Diplomatiia jarshysy» atty taldamalyq jýrnal shyǵaramyz. HHI ǵasyrda tsifrlyq diplomatiia róliniń artýyna bailanysty, biz áleýmettik jelilerde de belsendi jumys júrgizemiz.
«Jahandyq álemdegi Qazaqstannyń zamanaýi mádenieti» jobasynyń úilestirýshisi retinde Mádeniet jáne sport ministrligimen birlesip, osy zamanǵy Qazaqstan mádenietiniń (beineleý óneri, ádebiet, klassikalyq jáne dástúrli mýzyka, teatr, kino, horeografiia) týyndylaryn ilgeriletý maqsatynda álemdegi asa iri kitaphanalardyń, muraǵattardyń, murajailardyń, galereialardyń, kontsert zaldarynyń, teatrlardyń jáne basqa da mádeniet mekemeleriniń basshylyǵymen mazmundy bailanystardy jolǵa qoiý boiynsha jumys júrgizilýde.
«Qazaqstannyń 100 jańa esimi» ulttyq jobasyn qoldaý retinde, sondai-aq Diplomatiia kúnine orai SIM óziniń «Diplomatiianyń 26 jańa esimi» jobasyn iske qosty, onda forin-ofistiń jas jáne perspektivalyq qyzmetkerleri týraly áńgimelenedi. Ministrlikte kóptegen talantty jáne isker diplomattar jumys isteidi. Biz 26 adamnyń tarihy arqyly qoǵamǵa otandyq diplomatiianyń áleýeti, onyń qazirgisi jáne bolashaǵy týraly aitqymyz keledi.
SIM turaqty túrde uiymdastyratyn sheteldik jýrnalisterdiń Qazaqstanǵa baspasóz týrlary qazaqstandyq jobalardy, bastamalardy, bizdiń elimizde ótetin óńirlik jáne halyqaralyq deńgeidegi is-sharalardy (EKSPO-2017, Astana ekonomikalyq forýmy, Eýraziialyq media-forým jáne t.b.), sondai-aq zamanaýi mádeniet pen ónerdiń otandyq úzdik úlgilerin álemdik BAQ-ta sapaly jáne jan-jaqty kórsetýge baǵdarlanǵan.
Bizdiń diplomattar el ishinde de, shet elderde de biliktiligin arttyrýdan júieli túrde ótedi, memlekettik jáne shet tilderdi bilý deńgeiin arttyrý boiynsha kýrstar uiymdastyrylady. Qyzmetkerlerdi attestattaý turaqty júrgiziledi.
Ministrliktiń Ortalyq apparatynda ǵana 7 ǵylym kandidaty, 2 PhD doktory, «Bolashaq» stipendiiasynyń 18 túlegi, QR Prezidentiniń janyndaǵy Memleketik basqarý akademiiasy Diplomatiia institýtynyń 86 túlegi jáne basqa da joǵary oqý oryndarynyń túlekteri jumys isteidi.
Áielderdi jaýapty memlekettik diplomatiialyq laýazymdarǵa ilgeriletý saiasaty aiasynda, Qazaqstan Respýblikasynyń Belgiiadaǵy Elshisi jáne Eýropa odaǵy men NATO janyndaǵy QR ókildiginiń Basshysy Aigúl Quspan, Shveitsariiadaǵy Elshisi jáne Jeneva qalasyndaǵy BUU bólimshesi men DSU janyndaǵy QR turaqty ókili Janar Aitjanova, Tailandtaǵy Elshisi jáne ESKATO janyndaǵy QR turaqty ókili Raýshan Esbolatova shetelde Qazaqstannyń múddesine ókildik etýde.
Elimizdiń alǵashqy Syrtqy ister ministri, Tótenshe jáne Ókiletti Elshi Aqmaral Arystanbekovany, tanymal qazaqstandyq diplomattar men memlekettik qairatkerler - Parlament Senatynyń Áleýmettik-mádeni damý jáne ǵylym komitetiniń tóraiymy Birǵanym Áitimova, Mádeniet jáne sport ministrligi Týrizm indýstriiasy komitetiniń tóraiymy Mainiýra Myrzamadievany erekshe atap ótý qajet.
Otandastarymyz - EQYU-nyń adam saýdasyna qarsy kúres jónindegi arnaiy ókili Madina Jarbosynova, BUU-nyń Ońtústik Afrikadaǵy esirtki jáne qylmys jónindegi basqarmasynyń aimaqtyq ókili Juldyz Aqysheva jáne QR SIM Erekshe tapsyrmalar jónindegi elshisi Zýlfiia Amanjolova qazaqstandyq diplomatiianyń erekshe maqtanyshy bolyp tabylady.
SIM sheńberinde Qazaqstan diplomattarynyń birlestigi jumys isteidi, ol korporativshilik máselelerdi sheship qana qoimai, sonymen birge muqtajdarǵa kómek kórsetetin áleýmettik-baǵdarlanǵan jobalarǵa da qatysady.
Búgingi tańda Qazaqstan diplomatiiasy bizdiń elimizdiń Memleket basshysy baǵdar men serpin beretin belsendi syrtqy saiasatynyń arqasynda joǵary deńgeiden tabylyp otyr. Syrtqy saiasat vedomstvosy Otanymyzdyń - Qazaqstan Respýblikasynyń, onyń Prezidenti men azamattarynyń múddelerine adal jáne qaltqysyz qyzmet etýdi odan ári jalǵastyrý nietinde.
