Prezident Qasym-Jomart Toqaev Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda Qazaqstan halqyna «Jańa Qazaqstan: Jańarý men jańǵyrý joly» atty Joldaýyn jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Prezident jýyq arada júzege asyrylatyn aýqymdy saiasi reformalar men birqatar áleýmettik-ekonomikalyq sharalardy jariialady.
Memleket basshysy qaiǵyly qańtar oqiǵasyna baǵa berdi. Onyń pikirinshe, osy aýqymdy ári jan-jaqty josparlanǵan operatsiianyń maqsaty joǵary basshylyqty bilikten taidyryp, halyq pen álemdik qoǵamdastyq aldyndaǵy onyń bedelin túsirý boldy.
Qasym-Jomart Toqaev Kúshtik qurylymdar men olardyń sybailastarynyń ózara ymyralasýyna qatysty is boiynsha tergeý qupiia jaǵdaida qarqyndy júrgizilip jatqanyn aitty. Buǵan kináliler laýazymdary men qoǵamdaǵy oryndaryna qaramastan, laiyqty jazasyn alady.
Saiasi reformalardy júzege asyrý aiasynda Qasym-Jomart Toqaev Prezidenttiń ókilettigin qaita qaraýdyń mańyzdy ekenine toqtaldy. Bul rette sýperprezidenttik júieden myqty Parlamenti bar prezidenttik respýblikaǵa kóshý máselesine nazar aýdardy. Atap aitqanda, Memleket basshysynyń óz ókilettigi kezinde partiiaǵa múshe bolýyn toqtatý mindetin zańnamalyq turǵydan resimdeýdi, ákimder men olardyń orynbasarlarynyń partiia filialdaryndaǵy qyzmetine tyiym salýdy usyndy.
Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev Prezidenttiń jaqyn týystaryna qatysty normany konstitýtsiialyq turǵydan bekitý qajettigin aitty. Olardyń memlekettik saiasi qyzmetshi jáne kvazimemlekettik sektorda basshy laýazymdaryn ielenýine zańnamalyq turǵydan tyiym salynady.
Budan bólek saiasi reformalarda biliktiń zań shyǵarýshy salasyna da qatysty másele qamtylady. Senatty jasaqtaý tártibi men onyń birqatar qyzmeti qaita qaralady. Memleket basshysy Parlamenttiń joǵarǵy palatasyndaǵy prezidenttik kvotany 15-ten 10 depýtatqa deiin qysqartýdy usyndy. Sondai-aq Májilistegi Qazaqstan halqy Assambleiasynyń kvotasy alynyp, Senatqa beriledi. Osy rette olardyń sany 9-dan 5 depýtatqa qysqarady.
Saiasi reformalar baǵdarlamasynda sailaý júiesin jetildirý, sailaý úderisin jańǵyrtý, partiia júiesin damytý múmkindikterin keńeitý máseleleri qarastyrylǵan. Májilistiń depýtattyq korpýsy aralas negizde qurylady. Iaǵni, parlamentariilerdiń 70 paiyzy proportsionaldy, 30 paiyzy majoritarly tártippen sailanady. Partiialardy tirkeý rásimi aitarlyqtai jeńildetiledi. Olardy tirkeý shegin tórt ese, iaǵni 20 myńnan 5 myńǵa deiin tómendetý usynyldy.
Memleket basshysy quqyq qorǵaý institýttaryn kúsheitýge, buqaralyq aqparat quraldarynyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa jáne azamattyq qoǵam institýttarynyń rólin nyǵaitýǵa basa mán berdi. Qasym-Jomart Toqaev Negizgi Zańnyń erejelerin múltiksiz oryndaýdy qamtamasyz etý maqsatynda Konstitýtsiialyq sot qurýdy tapsyrdy. Sondai-aq tabysty qyzmet atqarǵan Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń ornyna Ulttyq Quryltai qurýdy usyndy.
Aýqymdy saiasi reformalar elimizdiń ákimshilik-aýmaqtyq qurylymyn jetildirýge de qatysty bolmaq. Prezident Abai jáne Ulytaý oblystaryn qurýdy usyndy. Bul oblystardyń ortalyqtary Semei jáne Jezqazǵan qalalary bolady. Memleket basshysy Almaty oblysyn ekige bólý jónindegi sheshimin aitty. Almaty oblysynyń ortalyǵy Qapshaǵai jáne Jetisý oblysynyń ortalyǵy Taldyqorǵan qalasy bolmaq. Eger jurtshylyq Qapshaǵai qalasyna Qonaevtyń esimin berý týraly usynys aitsa, Prezident bul pikirdi qoldaitynyn jetkizdi.
Prezident Joldaýda áleýmettik-ekonomikalyq máselelerdi sheshýge mán bere otyryp, daǵdarysqa qarsy jedel júzege asyrylatyn sharalarǵa arnaiy toqtaldy. Sonyń ishinde ulttyq valiýtanyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge, memlekettiń úlesi bar kompaniialardyń valiýtalyq tabysynyń eksporttyq satylymyn ulǵaitýǵa, memlekettik apparattyń qyzmetindegi biýrokratiiany joiýǵa da basa mán berildi.
Jalpy, Memleket basshysynyń Joldaýynda aiqyndalǵan bastamalar elimizdiń saiasi júiesin jáne ákimshilik-aýmaqtyq qurylymyn barynsha ózgertýge baǵyttalǵan. Qasym-Jomart Toqaevtyń aitýynsha, atalǵan bastamalardy iske asyrý úshin Konstitýtsiiaǵa 30-dan astam ózgertýler engiziledi.
– Qyzmetime túrli adamdardyń beretin baǵasynan góri, memleketimizdi qorǵap qalý – men úshin asa mańyzdy mindet. Osy jolda jaýapkershiliktiń bárin moinyma alýǵa daiynmyn! – dep túiindedi Memleket basshysy.
