Foto: QR Ulttyq ekonomika ministrligi
Astanada Ulttyq ekonomika ministri Álibek Qýantyrov, «Atameken» UKP Tóralqa tóraǵasy Raiymbek Batalov, memlekettik organdar jáne biznes ókilderiniń qatysýymen QQS mólsherlemesin arttyrý máselesi talqylandy, dep habarlaidy "Ult aqparat" Atameken UKP baspasóz qyzmetine silteme jasap.
2025 jyly jańa Salyq kodeksi kúshine engen kezde qosylǵan qun salyǵynyń mólsherin kóterý kózdelgen. Kásipkerler qazirden bastap alańdaýshylyq bildirip otyr. Ministrlik ókilderi ekonomikanyń túrli salalaryndaǵy kásipkerlerdi tyńdap, mólsherlemeni kóterýge qatysty túsinikteme berdi.
«Bizge mólsherlemeni kóterýge túrtki bolǵan dáiekter men analitika kóbirek kerek. Qazir analitika azdyq etedi. Saraptama QQS ne úshin kóterilip jatqanyn túsiný úshin kerek. Aldyn ala esepteýimiz boiynsha QQS mólsherlemesin kóterý infliatsiiaǵa ákelip qana qoimai, naqty mánde JIÓ ósý qarqynynyń jylyna 1%-ǵa tómendeýine ákeledi. Bul jait Memleket basshysynyń ulttyq ekonomika kólemin eki ese ulǵaitý týraly tapsyrmasyn oryndaýǵa qaýip tóndiredi. Bizge kóbirek dáiek kerek. Onyń ústine kásipkerlerdiń basym bóligi QQS mólsherlemesin kóterýge qarsy», – dedi «Atameken» UKP basshysy Raiymbek Batalov talqylaý barysynda.
Kásipker, Ýchet. kz negizin qalaýshy Maksim Baryshev kórshi elderdiń salyq salý júiesin mysalǵa keltirdi. Onyń aitýynsha, Ózbekstanda QQS mólsherlemesi 12%, Qytaida – 13%, Qyrǵyzstanda – 12%, Ońtústik Koreiada 10%, BAÁ jáne Kanadada 5%-dy quraidy.
Ulttyq ekonomika vitse-ministri Azamat Amrin jańa Salyq kodeksine usynystar ázirleý kezinde QQS mólsherlemesin belgileýdiń birneshe nusqasy, onyń ishinde ony saralaý qarastyrylǵanyn atap ótti. Alaida olardyń barlyǵy fiskaldyq fýnktsiiaǵa – memlekettiń qarjy resýrstaryn qalyptastyrýǵa jaýap bermedi.
«Birinshi kezekte fiskaldy fýnktsiia – nysanaly transferttiń ornyna qosymsha 2,4 trln teńge. Ony biz qazir jyl saiyn 2 trln teńge kóleminde Ulttyq qordan alyp otyrmyz. Endi qordan almaityn bolamyz. Memlekettiń shyǵyn artyp keledi. Jyl saiyn biz biýdjet sektoryna 3,5 trln teńgege jýyq qarajat jumsaimyz. Atap aitqanda BJK, qarapaiym zattar ekonomikasy baǵdarlamalary, aýyl sharýashylyǵy. Ekinshi másele, QQS kásipkerlerdiń salyǵy emes. Bul sizderge salynatyn salyq júktemesi emes. Bul janama salyq, salyq júktemesi koeffitsientinde ol joq. Biznesti múlde tiisip jatqanymyz joq, bul tutynýshy júktemesi», – dedi Azamat Amrin.
Spiker bul Ulttyq ekonomika ministrliginiń pozitsiiasy ekenin, ony Úkimet pozitsiiasy dep qabyldaý áli erte ekenin aitty.
Vitse-ministrdiń jaýaby kásipkerlerdiń kóńilinen shyqpady. Atap aitqanda, Qazaqstannyń táýelsiz biznes odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Berik Zaiyrov QQS mólsherlemesiniń ósýi birinshi kezekte kásibin adal júrgizetin bizneske áser etedi dep sanaidy.
«Kásipkerler qujaty bar taýardy tappai júr, elge quny tómen nemese kontrabanda arqyly kóp taýar keledi. Iaǵni bizde qazir QQS-ti qaidan alýǵa bolatyn rezerv bar. Eger osy taýarlardyń bárin ashyq ainalymǵa shyǵaratyn bolsaq, biýdjet tolyqtyrylatyn bolady. Kásibin adal júrgizetin biznesti júktemei, zańsyz ainalymdardan bastaý kerek dep oilaimyn», – dedi Berik Zaiyrov.
Al Qazaqstan mashina jasaýshylar odaǵy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Erqanat Muqanov mashina jasaý salasy úshin QQS mólsherlemesin kóterý asa aýyr ekenin aitty.
«Birinshiden, biz importqa táýeldimiz. Iá, bul - janama salyq, biznes salyǵy emes. Biraq salyq arqyly biznesten ainalym qarajaty alynady. Ókinishke qarai, qazirgi kezde mashina jasaý salasy materialdarǵa, komponentterge shamamen 50-60% jumsaidy. Biz olardyń bárin importtaimyz. Birden QQS tóleimiz. Ekinshiden, bul eńbek ujymdary. Zaýyttarda QQS esebin júrgizbeitin kóptegen adam jumys isteidi. Sondyqtan bul ósim óte mańyzdy», – dedi spiker.
Jiynda Raiymbek Batalov QQS-ty ulǵaitý máselesine tereń taldaý, onyń ishinde salalar bólinisinde muqiiat qaraý keregin aitty. Álibek Qýandyqov Biznestiń dálelderin nazarǵa alatynyn atap ótip, Ulttyq palatamen birlesip jańa Salyq kodeksin ázirleý jónindegi jumys toby sheńberinde tiisti taldaý júrgizýge daiyn ekenin habarlady.
Eske salsaq, jańa Salyq kodeksiniń jobasyn ázirleý sheńberinde Ulttyq ekonomika ministrligi QQS mólsherlemesin 12%-dan 16%-ǵa deiin kóterýdi usyndy.
Ministrliktiń sarapshylary usynylyp otyrǵan mólsherlemeniń ulǵaiýy biýdjetke qosymsha túsimder ákeledi, sondai-aq kórshi elderden ákelinetin taýarlarmen salystyrǵanda otandyq taýarlardyń básekege qabilettiligin arttyrady dep sanaidy. Bul mólsherleme 2025 jyldan bastap qoldanylady dep kútilip otyr.
