«Qasietti Qazaqstan: Týǵan jerge taǵzym» atty tarihi-tanymdyq ekskýrsiialar seriiasy bastaldy

Joba aiasyndaǵy alǵashqy tarihi-tanymdyq ekskýrsiia túrki áleminiń astanasy Túrkistan qalasynda óti. Sharaǵa 15 shaqty alys-jaqyn shetelderden kelgen (Avstriia, Angliia, Frantsiia, Shvetsiia, Iran, Qytai, Túrkiia, Monǵoliia, Tájikstan, Resei, Belorýs, Ýkraina, Ózbekstan, Qyrǵyzstan) 30-ǵa jýyq otandasymyz qatysty. Olarǵa Qoja Ahmet Iassaýi, Arystan Bab keseneleri men óńirdiń basqa da kórikti jerleri tanystyryldy.

«Qasietti Qazaqstan: Týǵan jerge taǵzym» jobasy aiasynda Q.A.Iassaýi atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýniversitetinde «Qazaqstannyń kieli jerleri» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti.

«Otandastar Qory» KEAQ Prezidenti Nurtai Ábiqaev Atajurtqa jinalǵan qandas baýyrlarǵa sálem berip, olarmen ótken kezdesýi úshin alǵysyn bildirdi. Qor basshysy bas qosý orny retinde Túrkistan qalasyn tańdaýda erek mán baryna da toqtalyp ótti.

«Týǵan jerge taǵzym» is-sharasy Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimetimen bekitilgen Sheteldegi qazaqtardy qoldaý jónindegi 2018 – 2022 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar josparyna sáikes júzege asyrylýda. Iaǵni, biz Táýelsizdik jyldarynda alystaǵy aǵaiyndy qoldaýdy eshqashan esten shyǵarǵan emespiz. Osyǵan dálel retinde ózderińiz búgin halqymyzdyń rýhani murasynyń sarqylmas qazynasy – Túrkistandy araladyńyzdar, Arystanbab jáne Qoja Ahmet Iassaýi kesenelerine ziiarat jasadyńyzdar. Osynyń barlyǵy memleket basshylyǵynyń, oblys ákimshiliginiń tikelei qoldaýymen júzege asyrylýda. Qazirgi kezde, shetelden 1 millionǵa jýyq qazaqty elge kóshirip alyp, qoldan keler barlyq kómegimizdi jasadyq. Búginde sol baýyrlarymyz Qazaqstannyń azamaty atanyp, el damýyna óz úlesterin qosýda. Sonymen qatar, búgingi tańda 5 millionnan astam qandasymyz shet memleketterde turyp jatyr» - dedi «Otandastar» qory» KEAQ prezidenti Nurtai Ábiqaev.

Nurtai Ábiqaev sheteldik qandastardy qoldaýǵa baǵyttalǵan «Otandastar Qorynyń» maqsat-mindetterimen, aldaǵy ýaqytqa josparymen tanystyrdy. Sondai-aq, tarihy tereńde jatqan kieli mekende uiymdastyrylǵan «Qasietti Qazaqstan: Týǵan jerge taǵzym» sharasyna qoldaý kórsetkeni úshin Túrkistan oblysy ákimi Janseiit Túimebaevqa alǵysyn bildirdi. Óz kezeginde, oblys ákimi otandastardy óńirge shaqyryp, Túrkistanda oryn alyp jatqan eleýli ózgerister týrasynda sóz qozǵady.

«Elbasymyz biylǵy jyldyń 19-shy maýsymynda Túrkistan oblysy jaiynda jarlyǵyn jariialady. Resmi saparmen kelip ketip, bizdegi Iassaýi kesenesin, Túrkistan qalasy ǵimarattaryn ári qarai damytý jaily úlken mindetter júktedi: keseneniń ainalasynda amfiteatr, sý burqaqtary, mádeni demalys oryndary, «Vizit» ortalyǵy, Kúltóbe qalashyǵy, ashyq aspan astyndaǵy murajai salynady. Sondai-aq, qoryqtyń ainalasynda «Qazaq handary men bileri» ortalyǵy, Shyǵys monshasy, «Uly dala eli» ortalyǵy, Túrki áleminiń ortalyǵy, «Qoja Ahmet Iassaýi» ortalyǵy, «Astana» saiabaǵy, beineleý óneri murajailary salynatyn bolady. Sondyqtan da, qurmetti baýyrlar Elbasymyzdyń Túrkistandy túrki áleminiń rýhani-mádeni ortalyǵyna ainaldyrý jónindegi tapsyrmasyn oryndaýda naqty jumystar atqaryp kelemiz» - dedi Túrkistan oblysy ákimi Janseiit Túimebaev.

DQQ tóraǵasynyń birinshi orynbasary Zaýytbek Turysbekov 2017 jylǵy Dúniejúzi qazaqtar qaýymdastyǵy V quryltaiynda Elbasy tapsyrǵan 7 tapsyrmanyń oryndalýy turǵysynda esep berdi. Tikelei Prezident tapsyrmasymen «Otandastar Qory» qurylyp, búginde óz jumysyn júrgizip jatqandyǵy jáne sheteldik qandastarymyzǵa baspana men jumys máselesin qamtamasyz etetin arnaiy baǵdarlama daiarlanyp jatqandyǵy týraly aityp ótti.

«Bizdiń mindetimiz – balalar ana tilin, qazaqtyń dástúrin umytpaýy. Sonyń tóńireginde biraz shara qoldanyp jatyrmyz. Jyl saiyn «Baldáýren» demalys ornyna shetedik otandastarymyzdyń balalaryn shaqyrtyp, eldegi balalarmen aralastyramyz. Olardyń eki aptadan keiin qoshtasqanyn kórseńizder: bir-birine baýyr basyp, endi qashan kórisemiz degen shermen, kózdiń jasyn tamyzyp tarqasady. Osy baǵdarlamany biz ári qarai jalǵastyramyz. Odan bólek osy «Otandastar Qorynyń» esebimenen taǵy bir úlken tirlik jasaimyz. Qazaqstanda Nazarbaev ziiatkerlik mektepteri bar. Solardyń negizinde aldaǵy jazda ár eldegi jaqsy oqityn daryndy qazaq balalaryn shaqyrsaq pa deimiz. Sóitip, olardy el azamattarynyń qataryna qossaq» - dedi Dúniejúzi qazaqtar qaýymdastyǵy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Zaýytbek Turysbekov.

Sonymen qatar, dóńgelek ústelge Q.A.Iassaýi atyndaǵy HQTÝ Prezidenti Bolatbek Abdrasilov, QR Ulttyq murajaiynyń «Qasietti Qazaqstan» ǵylymi-zertteý ortalyǵy direktorynyń orynbasary Batyrhan Jumabaev jáne Memlekettik tildi damytý qorynyń direktory Azat Sháýeev syndy belgili sarapshylar qatysyp, «Qasietti Qazaqstan», «Memleketti tildi damytý», «Qazaqtyń salt-dástúrleri» taqyryptarynda baiandamalar oqydy.

Shara barysynda sheteldik otandastarymyz «Qasietti Qazaqstan: Týǵan jerge taǵzym» arnaiy jobasyna qatysý múmkindigi úshin alǵysyn bildirip, ózderin tolǵandyratyn birqatar máseleleri men usynystaryn da aityp ótti. Máselen, Frantsiiadaǵy Mustafa Shoqai frantsýz-qazaq dostyq qoǵamynyń basshysy Iashar Dinch myrza Naýryz meiramyn ár jyly ár elde ótkizýge usynys bildirdi. Onyń aitýynsha, birlesip ótkizgen ulttyq meiramnyń sheteldegi qazaqtar úshin salt-dástúri men mádenietin saqtaýynda mańyzy zor bolmaq. Sonymen qatar, frantsiialyq otandasymyz til máselesiniń de óte ózekti ekenin jetkizip, sheteldegi ustazdar qataryn kóbeitý kerektigin aitty.

Til máselesine qatysty alańdaýshylyqty Tájikstan elindegi qazaq diasporasynyń ókili Záýre Saminova da bildirdi. Sonymen birge, tájikstandyq otandasymyz qazaq tilinde shyǵatyn oqýlyq-kitaptardyń basylymdyq nusqalaryna qol jetkizsek degen nietin aitty. Buǵan basty sebep – Tájikstannyń aýyldyq jerlerinde jaryqtyń táýligine 2 saǵat beriletindiginen elektrondy oqýlyqtardy tutynýdyń múmkin emestigi eken.

Mońǵoliia-Qazaqstan dostyq jáne yntymaqtastyq odaǵynyń tóraǵasy Aǵyparuly Bákei myrza sheteldik qazaqtardyń basty máselesi ulttyq-rýhani qundylyqtardy saqtaýǵa saiatynyn aitty. Osy rette dúnie júzinde tarydai shashylǵan qazaqtardyń máseleleri men muqtajdaryn ǵylymi turǵyda zertteýdi usyndy.

«Otandastar Qory» KEAQ Prezidenti Nurtai Ábiqaev usynystardyń tolyq tyńdalǵanyn, olardyń máselelerdi sheshý barysynda eskeriletindigin jetkizdi.

«Otandastar» Qory», Qoǵamdyq damý ministrligi jáne Dúniejúzi qazaqtar qaýymdastyǵy «Qasietti Qazaqstan: Týǵan jerge taǵzym» tarihi-tanymdyq ekskýrsiialaryn aldaǵy bes jyl ishinde elimizdiń ózge de óńirlerinde júieli túrde ótkizýdi josparlap otyr. Kelesi rette joba Aqtaý, Pavlodar, Almaty jáne t.b. qalalardy qamtityn bolady. Uiymdastyrýshylardyń aitýynsha, kieli jerlerdi jaqynnan tanyp, jiti zertteý arqyly sheteldik qandastar tarihi otanynyń ótkenine úńilip, elimizdiń mádenietine, ónerine jáne halyqtyq dástúrlerine jaqyndai túsedi.

«Týǵan jerge taǵzym» tarihi-tanymdyq ekskýrsiialar jobasy «Rýhani jańǵyrý» memlekettik baǵdarlamasy aiasynda ótkizilip otyr. Joba baǵdarlamasyna «Qazaqstannyń kieli jerler geografiiasy» kópfýnktsionaldy virtýaldy kartasy nysandarymen tanysý kiredi. Atalmysh ideia Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevqa tiesili. Elbasy óziniń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynda bul bastamany basymdyq mindetterdiń biri retinde belgilegen bolatyn. Qazir Qazaqstannyń tarihi jerleri tizimine 185 jalpyulttyq jáne 500 óńirlik deńgeidegi nysandar engizilgen.