Internette joǵary paiyzben qarajatty investitsiialaýdy usynatyn kompaniialardan kóptegen jarnama ornalastyrylǵan. Bul fingramota.kz júrgizilgen taldaý nátijesinde anyqtaldy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Internette joǵary paiyzben qarajatty investitsiialaýdy usynatyn kompaniialardan kóptegen jarnama ornalastyrylǵan. Sonda bul depozitpen salystyrǵanda óte tiimdi bolǵany ma? Bular alaiaqtar nemese qarjy piramidalary bolý múmkin be?», - degen saýal jii qoiylǵan eken.
Bul turǵyda mamandar bul suraqqa jaýap retinde birinshi kezekte qandai máselege nazar aýdarý kerektigin túsindirdi.
«Birinsheden, tirkelýi jáne belgili bir qyzmetti júzege asyrýǵa litsenziiasynyń bolýyna nazar aýdarǵan jón. Eger uiym Qazaqstan Respýblikasynyń aýmaǵynda tirkelmese, oǵan aqsha salý táýekeli óte joǵary bolady. Eger kiristilik týraly aitatyn bolsaq, onda joǵary (naryqtyq deńgeiden áldeqaida joǵary) kiristilik – bul alaiaqtyq shemalarynyń yqtimal belgileriniń biri», - dep túsindirdi mamandar.
Qarjy piramidalarynyń birneshe belgileri bar, olarǵa nazar aýdarý kerek, olardyń negizgileri:
1. Mindetti kiris jarnasy;
2. Tólemder alý úshin jańa qatysýshylardy tartý;
3. Keiinnen basqa salymshylar salǵan aqshadan jańa qatysýshylarǵa syiaqy tóleý;
4. Salynǵan qarajattan negizsiz joǵary kiristilikke ýáde berý;
5. Salynǵan qarajattyń saqtalýyna kepildiktiń bolmaýy;
6. Uiym qyzmetiniń túri anyqtamasynyń, onyń jarǵysynyń, resmi tirkelýiniń bolmaýy;
7. Uiymnyń qarjylyq jaǵdaiy týraly qandai da bolsyn aqparattyń bolmaýy;
8. BAQ-ta, internettegi jarnama úlesiniń kóptep kezdesýi;
9. Ártúrli baǵdarlamalardyń qatysýshylaryna qymbat syilyqtar tapsyra otyryp, oiyn-saýyq jarnamalyq shoý-tanystyrylym naýqandaryn uiymdastyrý;
10. Kiris kózderiniń, qarajat ainalymynyń, biznes-protsesterdiń aiqyn emes qurylymdary jáne basqasy.
«Osylaisha, eger siz óz aqsha qarajatyńyzdy senip tapsyrǵyńyz keletin uiymda atalǵan belgilerdiń barlyǵy nemese birnesheýi bar bolsa, onda shyǵynǵa tap bolatyn «qarjy qaqpanyna tartýǵa áreket jasap jatqan joq pa» dep oilanýyńyz kerek», - dep túsindirdi mamandar.
Aita keteiik, QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi 2020 jylǵy 25 maýsymnan bastap «Fingramota Online» mobildi qosymshany iske qosty. Bul qarjy retteýshisiniń halyqpen jáne biznespen ózara is-áreketiniń yńǵaily quraly.
