Qazaqstan musylmandary dini basqarmasy oraza ait meiramyn ótkizýge qatysty málimdeme jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
***
Qurmetti otandastar, qadirmendi jamaǵat!
Musylman qaýymynyń ulyq merekesi Oraza ait meiramymen barshańyzdy shyn júrekten quttyqtaimyz!
Oraza ait merekesi – bir ai boiy shynaiy yqylaspen oraza ustap, ár kúnin jaqsylyq jasaýmen ótkizgen adamnyń qurmetke, marapatqa ie bolatyn kezi. Alla Taǵala qudsi hadiste: «Pendelerim Men paryz etken orazany atqaryp, aqysyn alýǵa (ait namazyn óteýge) meshitke bet aldy. Olar Men úshin oraza ustady, Meniń pármenimmen aýyz ashty, endi qýanyshqa kenelsin…», – degen.
Islam dininde kez kelgen mereke ǵibadatpen bastaý alady. Shariǵatymyz boiynsha ait namazyn jamaǵatpen oqý – ýájip. Alaida, biylǵy oraza ait namazy elimizdegi karantin jaǵdaiyna bailanysty meshitterde jamaǵatpen ótkizilmeidi. Hanafi mázhaby boiynsha ait namazyn úide jeke oqý durys emes. Biraq, ait kúni kún naiza boiy kóterilgennen keiin árkim óz úiinde eki nemese tórt rakaǵat nápil (duha) namazyn jeke oqi alady. Ony tórt rakaǵat etip oqý – abzal. Abdýlla ibn Masǵýd (Alla odan razy bolsyn): «Ait namazyn oqi almaǵan adam tórt rakaǵat namaz oqidy. Birinshi rakaǵatta «Fatiha» súresinen keiin «Sábbihismá rabbikál-aǵlaa», ekinshi rakaǵatta «Ýásh-shámsi ýá dýhaaháá», úshinshi rakaǵatta «Ýál-láili izaa iaǵshaa», tórtinshi rakaǵatta «Ýad-dýhaa» súrelerin oqidy», – degen. Al atalmysh súrelerdi jatqa bilmeitin kisiler basqa da súrelerdi oqysa bolady.
Ait kúni sáresin ishpeidi, kúndiz aýzy ashyq bolady. Óitkeni, hadiste: «Alla Elshisi (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) oraza jáne qurban ait kúnderi oraza ustaýǵa tyiym salatyn» delingen.
Oraza ait – mereke. Sondyqtan meiram kúni ata-anamyzǵa, otbasymyzǵa, balalarǵa, týma-týystarǵa syilyq úlestirý – saýapty ári igi iske jatady. Alla Elshisi (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Bir-birlerińe syilyq berińder, aralaryńda súiispenshilikteriń artady» – dep ósiet etken.
Oraza ait – keshirim jasaityn kún. Paiǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Árbir júregi pák – tili shynshyl adam», – dedi. Sahabalar: «Tili shynshyl degen túsinikti, júregi pák degendi qalai túsinemiz» dep suraǵanda Paiǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Júregi pák degenimiz – taqýa, taza, yza jáne kóre almaýshylyqtan ada adam», – dedi.
Oraza ait – muqtajdarǵa kómektesetin kún. Quran Kárimde: «Allaǵa qulshylyq etińder, Oǵan esh nárseni ortaq qospańdar. Áke-sheshege, jaqyndarǵa, jetimderge, miskinderge, jaqyn kórshige, bógde kórshige, jan joldasqa, jolda qalǵandarǵa jáne qol astyndaǵylarǵa jaqsylyq jasańdar», – delingen («Nisa» súresi, 36-aiat).
Jaratqan Alla árbirimizdiń oraza ait kúni jasaǵan izgi isterimizdi, duǵa-tilekterimizdi qabyl etip, jyldan jylǵa, aidan aiǵa aman-esen jetýdi násip etkei!
