قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى ورازا ايت مەيرامىن ٶتكٸزۋگە قاتىستى مەلٸمدەمە جاسادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
***
قۇرمەتتٸ وتانداستار, قادٸرمەندٸ جاماعات!
مۇسىلمان قاۋىمىنىڭ ۇلىق مەرەكەسٸ ورازا ايت مەيرامىمەن بارشاڭىزدى شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىز!
ورازا ايت مەرەكەسٸ – بٸر اي بويى شىنايى ىقىلاسپەن ورازا ۇستاپ, ەر كٷنٸن جاقسىلىق جاساۋمەن ٶتكٸزگەن ادامنىڭ قۇرمەتكە, ماراپاتقا يە بولاتىن كەزٸ. اللا تاعالا قۇدسي حاديستە: «پەندەلەرiم مەن پارىز ەتكەن ورازانى اتقارىپ, اقىسىن الۋعا (ايت نامازىن ٶتەۋگە) مەشiتكە بەت الدى. ولار مەن ٷشiن ورازا ۇستادى, مەنiڭ پەرمەنiممەن اۋىز اشتى, ەندi قۋانىشقا كەنەلسiن…», – دەگەن.
يسلام دٸنٸندە كەز كەلگەن مەرەكە عيباداتپەن باستاۋ الادى. شاريعاتىمىز بويىنشا ايت نامازىن جاماعاتپەن وقۋ – ۋەجٸپ. الايدا, بيىلعى ورازا ايت نامازى ەلٸمٸزدەگٸ كارانتين جاعدايىنا بايلانىستى مەشٸتتەردە جاماعاتپەن ٶتكٸزٸلمەيدٸ. حانافي مەزھابى بويىنشا ايت نامازىن ٷيدە جەكە وقۋ دۇرىس ەمەس. بٸراق, ايت كٷنٸ كٷن نايزا بويى كٶتەرٸلگەننەن كەيٸن ەركٸم ٶز ٷيٸندە ەكٸ نەمەسە تٶرت راكاعات نەپٸل (دۇحا) نامازىن جەكە وقي الادى. ونى تٶرت راكاعات ەتٸپ وقۋ – ابزال. ابدۋللا يبن ماسعۋد (اللا ودان رازى بولسىن): «ايت نامازىن وقي الماعان ادام تٶرت راكاعات ناماز وقيدى. بٸرٸنشٸ راكاعاتتا «فاتيحا» سٷرەسٸنەن كەيٸن «سەببيحيسمە راببيكەل-اعلاا», ەكٸنشٸ راكاعاتتا «ۋەش-شەمسي ۋە دۋحااھەە», ٷشٸنشٸ راكاعاتتا «ۋەل-لەيلي يزاا ياعشاا», تٶرتٸنشٸ راكاعاتتا «ۋاد-دۋحاا» سٷرەلەرٸن وقيدى», – دەگەن. ال اتالمىش سٷرەلەردٸ جاتقا بٸلمەيتٸن كٸسٸلەر باسقا دا سٷرەلەردٸ وقىسا بولادى.
ايت كٷنٸ سەرەسٸن ٸشپەيدٸ, كٷندٸز اۋزى اشىق بولادى. ٶيتكەنٸ, حاديستە: «اللا ەلشٸسٸ (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن) ورازا جەنە قۇربان ايت كٷندەرٸ ورازا ۇستاۋعا تىيىم سالاتىن» دەلٸنگەن.
ورازا ايت – مەرەكە. سوندىقتان مەيرام كٷنٸ اتا-انامىزعا, وتباسىمىزعا, بالالارعا, تۋما-تۋىستارعا سىيلىق ٷلەستٸرۋ – ساۋاپتى ەرٸ يگٸ ٸسكە جاتادى. اللا ەلشٸسٸ (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن): «بٸر-بٸرلەرٸڭە سىيلىق بەرٸڭدەر, ارالارىڭدا سٷيٸسپەنشٸلٸكتەرٸڭ ارتادى» – دەپ ٶسيەت ەتكەن.
ورازا ايت – كەشٸرٸم جاسايتىن كٷن. پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن): «ەربٸر جٷرەگٸ پەك – تٸلٸ شىنشىل ادام», – دەدٸ. ساحابالار: «تٸلٸ شىنشىل دەگەن تٷسٸنٸكتٸ, جٷرەگٸ پەك دەگەندٸ قالاي تٷسٸنەمٸز» دەپ سۇراعاندا پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن): «جٷرەگٸ پەك دەگەنٸمٸز – تاقۋا, تازا, ىزا جەنە كٶرە الماۋشىلىقتان ادا ادام», – دەدٸ.
ورازا ايت – مۇقتاجدارعا كٶمەكتەسەتٸن كٷن. قۇران كەرٸمدە: «اللاعا قۇلشىلىق ەتٸڭدەر, وعان ەش نەرسەنٸ ورتاق قوسپاڭدار. ەكە-شەشەگە, جاقىندارعا, جەتٸمدەرگە, مٸسكٸندەرگە, جاقىن كٶرشٸگە, بٶگدە كٶرشٸگە, جان جولداسقا, جولدا قالعاندارعا جەنە قول استىنداعىلارعا جاقسىلىق جاساڭدار», – دەلٸنگەن («نيسا» سٷرەسٸ, 36-ايات).
جاراتقان اللا ەربٸرٸمٸزدٸڭ ورازا ايت كٷنٸ جاساعان ٸزگٸ ٸستەرٸمٸزدٸ, دۇعا-تٸلەكتەرٸمٸزدٸ قابىل ەتٸپ, جىلدان جىلعا, ايدان ايعا امان-ەسەن جەتۋدٸ نەسٸپ ەتكەي!
