Májilis depýtattary búgin "Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine dini qyzmet jáne dini birlestikter máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly" zań jobasyn birinshi oqylymda maquldady, dep habarlaidy Sputnik Qazaqstan.
"Sońǵy jyldary álemde qalyptasqan geosaiasi, dini ahýal, ekstremizm men terrorizmniń kúsheiýi din salasyndaǵy ustanymdar men normativtik, quqyqtyq normalardy jetildirýdi talap etip otyr. Bul álemniń barlyq elderiniń basyndaǵy jaǵdai. Bul másele bizdi de ainalyp ótpeidi. Sondyqtan, din salasyndaǵy zańnamany jetildirýge baǵyttalǵan qadamdar memlekettiń qaýipsizdigi men turaqtylyǵy úshin aýadai qajet dep sanaimyz", — dedi májilistiń jalpy otyrysynda Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministri Darhan Káletaev.
Onyń aitýynsha, 12 zań aktisine, sonyń ishinde 3 kodeks pen 9 zańǵa 53 túzetý engizý kózdelip otyr.
Birinshi, dindi destrýktivti maqsattarǵa qoldanýǵa jol bermeýge baǵyttalǵan túzetýler qarastyrylǵan. Atap aitqanda, "destrýktivti dini aǵym" jáne "dini radikalizm" degen jańa uǵymdar engiziledi.
"Bul uǵymdardy engizý jáne destrýktivti dini aǵymdardyń ideologiiasyn, atribýttary men syrtqy belgilerin taratýǵa tyiym salý arqyly syrttan elimizge jat idelogiianyń enýine tosqaýyl qoiýǵa múmkindik beredi. Jobada bet-álpetti tanýǵa kedergi keltiretin kiim-keshekti qoǵamdyq oryndarda kiip júrýge tyiym salý kózdelgen. Mundai sharalardy engizý azamattardyń qaýipsizdigi úshin qajet. Aita keteiin, mundai normalar Belgiianyń, Frantsiianyń, Bolgariianyń, Avstriianyń jáne basqa da birqatar memleketterdiń zańdarynda qoldanylady.Bul norma dinge ǵana qatysty emes, sol sebepti ol "Quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý týraly" zańǵa engizlip otyr", — dep baiandady Káletaev.
Budan bólek, memlekettik qyzmetshilerdiń din salasyndaǵy ádebine bailanysty birqatar talap naqtylanǵan. Ministrdiń atap ótýinshe, memlekettik qyzmetshilerdiń ádep kodeksinde kózdelgen úsh shekteý engizilgen.
"Atap aitqanda, óziniń qyzmettik múmkindikterin dini birlestikterdiń múddelerine paidalanbaý, ózine baǵynystaǵy qyzmetshilerdi dini qyzmetke májbúrlemeý, dini birlestikti qurýǵa bastamashy nemese onyń múshesi bolmaý. Jalpy, usynylatyn normalar azamattardyń din salasyndaǵy negizgi quqyqtaryna, mysaly jumys ýaqytynan tys kezde dini is-sharalardy jáne resimderdi oryndaý nemese olarǵa qatysý quqyqtaryna áser etpeidi. Memlekettik biýdjetten jáne Ulttyq banktiń biýdjetinen qarjylandyrylatyn uiym qyzmetkerlerin de osy normanyń bir bóligimen qamtý usynylady", — dedi ol.
Taǵy bir mańyzdy jait, dinge kózqarasyna qaramastan azamattardyń, sonyń ishinde dinge senýshiler men senbeitinderdiń teń quqyǵy qamtamasyz etilmekshi. Bul boiynsha Birikken Ulttar Uiymynyń Adam quqyqtary jónindegi komiteti eskertý jasaǵan eken.
Ministr keltirgen málimetke súiensek, búgingi tańda shamamen 14,5% qazaqstandyq ózderin ateist nemese agnostik retinde kórsetip otyr.
"Olardyń quqyqtary dinge senýshilerdiń quqyqtary qorǵalatyn deńgeide qorǵalýy tiis", — dep atap ótti Káletaev.
Sonymen qatar, kámeletke tolmaǵandardy dini qyzmetke zańsyz tartýdan qorǵaý deńgeii kúsheiedi. Balalar men jasóspirimderdi ata-analarynyń nemese zańdy ókilderiniń kelisiminsiz dini salt-joralarǵa tartýǵa bolmaidy.
Shetelde dini bilim alý retteledi. Qazaqstan azamattary elimizde joǵarǵy dini bilim alǵannan keiin ǵana shetelde oqi alady.
Budan basqa, dini birlestikterdiń qarjy qyzmetiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý boiynsha normalar usynylyp otyr.
"Olardyń ishki qarjylyq esepterin mindetti túrde júrgizý talaptary engizildi. Osy esepterdi buqaralyq aqparat quraldarynda jyl saiyn jariialaý kózdelgen. Halyqaralyq tájiribede bul keńinen qoldanylatyn zańnamalyq talap. Atalǵan másele bizdiń qoǵamda da talai márte kóterilgen bolatyn", — dedi ministr.
Zań jobasyndaǵy taǵy bir jańashyldyq — ǵibadat úilerinen tys jerlerde nekeni qiiý nemese toqtatý boiynsha dini joralar men rásimderdi jasaýǵa tyiym salynbaq.
"Dini jolmen nekege turýǵa niet bildirgen adamdardyń bireýi ǵibadat ǵimaratyna kele almaityn jaǵdaida (aýyr naýqastanýy, múgedektigi, bas bostandyǵynan aiyrý oryndarynda bolýy) bul dini rásimdi meditsinalyq nemese ózge de uiymda nekege otyratyn adamdardyń qatysýymen tirkelgen dini birlestiktiń ókili júrgize alady", — dep túidi sózin ministr.
