مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى بٷگٸن "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە دٸني قىزمەت جەنە دٸني بٸرلەستٸكتەر مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى" زاڭ جوباسىن بٸرٸنشٸ وقىلىمدا ماقۇلدادى, دەپ حابارلايدى Sputnik قازاقستان.
"سوڭعى جىلدارى ەلەمدە قالىپتاسقان گەوساياسي, دٸني احۋال, ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنٸڭ كٷشەيۋٸ دٸن سالاسىنداعى ۇستانىمدار مەن نورماتيۆتٸك, قۇقىقتىق نورمالاردى جەتٸلدٸرۋدٸ تالاپ ەتٸپ وتىر. بۇل ەلەمنٸڭ بارلىق ەلدەرٸنٸڭ باسىنداعى جاعداي. بۇل مەسەلە بٸزدٸ دە اينالىپ ٶتپەيدٸ. سوندىقتان, دٸن سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان قادامدار مەملەكەتتٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن تۇراقتىلىعى ٷشٸن اۋاداي قاجەت دەپ سانايمىز", — دەدٸ مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا دٸن ٸستەرٸ جەنە ازاماتتىق قوعام مينيسترٸ دارحان كەلەتاەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, 12 زاڭ اكتٸسٸنە, سونىڭ ٸشٸندە 3 كودەكس پەن 9 زاڭعا 53 تٷزەتۋ ەنگٸزۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
بٸرٸنشٸ, دٸندٸ دەسترۋكتيۆتٸ ماقساتتارعا قولدانۋعا جول بەرمەۋگە باعىتتالعان تٷزەتۋلەر قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, "دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىم" جەنە "دٸني راديكاليزم" دەگەن جاڭا ۇعىمدار ەنگٸزٸلەدٸ.
"بۇل ۇعىمداردى ەنگٸزۋ جەنە دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىمداردىڭ يدەولوگيياسىن, اتريبۋتتارى مەن سىرتقى بەلگٸلەرٸن تاراتۋعا تىيىم سالۋ ارقىلى سىرتتان ەلٸمٸزگە جات يدەلوگييانىڭ ەنۋٸنە توسقاۋىل قويۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. جوبادا بەت-ەلپەتتٸ تانۋعا كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن كيٸم-كەشەكتٸ قوعامدىق ورىنداردا كيٸپ جٷرۋگە تىيىم سالۋ كٶزدەلگەن. مۇنداي شارالاردى ەنگٸزۋ ازاماتتاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ ٷشٸن قاجەت. ايتا كەتەيٸن, مۇنداي نورمالار بەلگييانىڭ, فرانتسييانىڭ, بولگارييانىڭ, اۆسترييانىڭ جەنە باسقا دا بٸرقاتار مەملەكەتتەردٸڭ زاڭدارىندا قولدانىلادى.بۇل نورما دٸنگە عانا قاتىستى ەمەس, سول سەبەپتٸ ول "قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ تۋرالى" زاڭعا ەنگٸزلٸپ وتىر", — دەپ باياندادى كەلەتاەۆ.
بۇدان بٶلەك, مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ دٸن سالاسىنداعى ەدەبٸنە بايلانىستى بٸرقاتار تالاپ ناقتىلانعان. مينيستردٸڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ ەدەپ كودەكسٸندە كٶزدەلگەن ٷش شەكتەۋ ەنگٸزٸلگەن.
"اتاپ ايتقاندا, ٶزٸنٸڭ قىزمەتتٸك مٷمكٸندٸكتەرٸن دٸني بٸرلەستٸكتەردٸڭ مٷددەلەرٸنە پايدالانباۋ, ٶزٸنە باعىنىستاعى قىزمەتشٸلەردٸ دٸني قىزمەتكە مەجبٷرلەمەۋ, دٸني بٸرلەستٸكتٸ قۇرۋعا باستاماشى نەمەسە ونىڭ مٷشەسٸ بولماۋ. جالپى, ۇسىنىلاتىن نورمالار ازاماتتاردىڭ دٸن سالاسىنداعى نەگٸزگٸ قۇقىقتارىنا, مىسالى جۇمىس ۋاقىتىنان تىس كەزدە دٸني ٸس-شارالاردى جەنە رەسٸمدەردٸ ورىنداۋ نەمەسە ولارعا قاتىسۋ قۇقىقتارىنا ەسەر ەتپەيدٸ. مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن جەنە ۇلتتىق بانكتٸڭ بيۋدجەتٸنەن قارجىلاندىرىلاتىن ۇيىم قىزمەتكەرلەرٸن دە وسى نورمانىڭ بٸر بٶلٸگٸمەن قامتۋ ۇسىنىلادى", — دەدٸ ول.
تاعى بٸر ماڭىزدى جايت, دٸنگە كٶزقاراسىنا قاراماستان ازاماتتاردىڭ, سونىڭ ٸشٸندە دٸنگە سەنۋشٸلەر مەن سەنبەيتٸندەردٸڭ تەڭ قۇقىعى قامتاماسىز ەتٸلمەكشٸ. بۇل بويىنشا بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ كوميتەتٸ ەسكەرتۋ جاساعان ەكەن.
مينيستر كەلتٸرگەن مەلٸمەتكە سٷيەنسەك, بٷگٸنگٸ تاڭدا شامامەن 14,5% قازاقستاندىق ٶزدەرٸن اتەيست نەمەسە اگنوستيك رەتٸندە كٶرسەتٸپ وتىر.
"ولاردىڭ قۇقىقتارى دٸنگە سەنۋشٸلەردٸڭ قۇقىقتارى قورعالاتىن دەڭگەيدە قورعالۋى تيٸس", — دەپ اتاپ ٶتتٸ كەلەتاەۆ.
سونىمەن قاتار, كەمەلەتكە تولماعانداردى دٸني قىزمەتكە زاڭسىز تارتۋدان قورعاۋ دەڭگەيٸ كٷشەيەدٸ. بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸ اتا-انالارىنىڭ نەمەسە زاڭدى ٶكٸلدەرٸنٸڭ كەلٸسٸمٸنسٸز دٸني سالت-جورالارعا تارتۋعا بولمايدى.
شەتەلدە دٸني بٸلٸم الۋ رەتتەلەدٸ. قازاقستان ازاماتتارى ەلٸمٸزدە جوعارعى دٸني بٸلٸم العاننان كەيٸن عانا شەتەلدە وقي الادى.
بۇدان باسقا, دٸني بٸرلەستٸكتەردٸڭ قارجى قىزمەتٸنٸڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا نورمالار ۇسىنىلىپ وتىر.
"ولاردىڭ ٸشكٸ قارجىلىق ەسەپتەرٸن مٸندەتتٸ تٷردە جٷرگٸزۋ تالاپتارى ەنگٸزٸلدٸ. وسى ەسەپتەردٸ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جىل سايىن جارييالاۋ كٶزدەلگەن. حالىقارالىق تەجٸريبەدە بۇل كەڭٸنەن قولدانىلاتىن زاڭنامالىق تالاپ. اتالعان مەسەلە بٸزدٸڭ قوعامدا دا تالاي مەرتە كٶتەرٸلگەن بولاتىن", — دەدٸ مينيستر.
زاڭ جوباسىنداعى تاعى بٸر جاڭاشىلدىق — عيبادات ٷيلەرٸنەن تىس جەرلەردە نەكەنٸ قييۋ نەمەسە توقتاتۋ بويىنشا دٸني جورالار مەن رەسٸمدەردٸ جاساۋعا تىيىم سالىنباق.
"دٸني جولمەن نەكەگە تۇرۋعا نيەت بٸلدٸرگەن ادامداردىڭ بٸرەۋٸ عيبادات عيماراتىنا كەلە المايتىن جاعدايدا (اۋىر ناۋقاستانۋى, مٷگەدەكتٸگٸ, باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىندا بولۋى) بۇل دٸني رەسٸمدٸ مەديتسينالىق نەمەسە ٶزگە دە ۇيىمدا نەكەگە وتىراتىن ادامداردىڭ قاتىسۋىمەن تٸركەلگەن دٸني بٸرلەستٸكتٸڭ ٶكٸلٸ جٷرگٸزە الادى", — دەپ تٷيدٸ سٶزٸن مينيستر.
