Ipotekalyq qaryzy bar azamattardyń jalǵyz baspanasyn tartyp alýǵa tyiym salynýy múmkin. Bul norma "Qazaqstan Respýblikasy azamattarynyń tólemge qabilettigin qalpyna keltirý týraly" zań jobasynda qarastyrylǵan, dep habarlaidy Sputnik Qazaqstan tilshisi.
Qarjy ministriniń orynbasary Qanat Baedilovtyń aitýynsha, zań jobasy Qazaqstan azamattarynyń bereshegi máselesin retteýdi kózdeidi. Statistika kórsetip otyrǵandai, el turǵyndarynyń negizgi kreditorlyq qaryzy bank aldyndaǵy bereshek bolyp otyr. Ortasha alǵanda 1 millionǵa jýyq adamnyń ýaqytynda tólenbegen nesiesi nemese salyq bereshegi bar.
"Zań jobasyna sáikes, tólem qabilettigin qalpyna keltirý protsesin bastaý úshin boryshker zańda kórsetilgen talaptarǵa sai kelýi tiis. Eń aldymen, adamnyń tólem jasaityn jaǵdaiy bolmaýy kerek. Iaǵni, azamattyń bereshegi onyń aktivterinen kóp bolýy shart jáne úsh aidan astam ýaqyt boiy mindetin oryndamaýy tiis. Eger onyń bankte qaryzy bolsa, nesieleý sharttaryn ózgertý týraly ótinishpen bankke júginýge mindetti", — dedi vitse-ministr májiliste jeke tulǵalardyń bankrottyq máseleleri taqyrybynda ótken otyrysta.
Azamattyń tólem qabilettigin qalpyna keltirý protsesi jospar qurýdan jáne sot sheshimi negizinde boryshkerdiń múlkin ótkizý rásiminen turady. Kreditormen kelisim jasala otyryp, bes jylǵa jospar jasalady. Jospardy qarjylyq ákimshi boryshker men kreditordyń pikirin eskere otyryp, úsh ai ishinde ázirleidi. Bul rette, moinynda bereshegi bar azamattyń turaqty tabysy bolýy kerek. Óz kezeginde kreditorlar qaryzdy tóleýdiń merzimin uzartýdy nemese bólip tóleýdi, arnaiy ósimpuldar men aiyppuldar, bereshektiń bir bóligin keshirý jáne basqa da sharalar usynýǵa mindetti.
Al boryshkerdiń turaqty tabysy bolmaǵan nemese jospardyń talaptary boiynsha boryshker men kreditor kelisimge kele almaǵan jaǵdaida, ne bolmasa azamat jospardy oryndamaǵan kezde múlikti ótkizý rásimi qoldanylady.
"Zańǵa sáikes óndirip alýǵa jatpaityn múlik satylmaidy. Sonymen qatar, boryshkerdiń mindettemelerin oryndaýdy qamtamasyz etpeitin jalǵyz baspanasy, eger onyń turǵyn alańy úide turatyn bir adamǵa eseptegende 18 sharshy metrden aspasa, satýǵa jatpaidy", — dedi ol.
Onyń aitýynsha, satylýdan túsken qarajat kreditorlar arasynda úlestiriledi, al qalǵan qaryz sot sheshimi boiynsha esepten shyǵarylady. Munyń aliment pen adamnyń ómirine nemese densaýlyǵyna keltirilgen zalaldy óteýge qatysty bereshekke qatysy joq.
Zańdy ázirleýshiler qaryzynan qutylýdy oilaǵan boryshkerler jappai ýákiletti organnyń tabaldyryǵyn tozdyrmas úshin belgili bir kedergilerdi oilap tapqan.
"Úsh jyl boiy bankterden nesie alý, bireýge kepildik etý, jeke kásipkerlikpen ainalysyp, sharýa qojalyǵyn ashý, ákimshi, mediator, notariýs, baǵalaýshy, advokat, aýditor, sot oryndaýshysy bolyp qyzmet etý quqyǵyna shekteýler qoiylady", — dep atap ótti Baiedilov.
Budan bólek, qaryzyn qaitarýdan jaltarý úshin jalǵan ótinish bergen azamattar qylmystyq jaýapkershilikke tartylady.
Zań jobasyn qarjy ministrligi 20 sáýirge deiin úkimetke, al parlament qaraýyna maýsym aiynda usynady. Qujat 2021 jyldyń birinshi qańtarynan kúshine enedi dep josparlanyp otyr.
