Qazaqstan Respýblikasy Investitsiialar jáne Damý Ministri
QASYMBEK JEŃIS MAHMUDULY atyna;
QR IDM keńesshisi ári Qoǵammen bailanys bóliminiń meńgerýshisi
QURMANǴALI BERIK ÝÁLIULY atyna;
«Tilge degen kózqaras, shyndap kelgende elge degen kózqaras» deidi Elbasymyz. «Til degenimiz – qai halyqtyń bolmasyn keshegi, búgingi ǵana taǵdyry emes, búrsigúni de taǵdyry» deitini bar Momyshulynyń.
Qazaqstan Temir Jolynyń elektrondyq vitrinasynan bilet alǵan saiyn beketter men aialdamalardyń geografiialyq, toponimikalyq ataýlarynyń bilette tek orys tilinde jazylǵanyn kóremiz. Eki aidan astam ýaqyt buryn QTJ saitynan jaqyndaryma bilet alyp otyryp, osy másele boiynsha Ulttyq kompaniia atyna elektrondy formatta jazbasha hat joldap, aialdamalar men stantsiialar ataýlary týraly azamattyq pikirimdi bildirgen edim.
Búgin, eki ai ýaqyt ótkenine qaramastan «QTJ»UK» AQ Damý jónindegi vitse-prezidenti mindetin atqarýshy Asylhan Qaldykózov myrzanyń jaýap hatyn alyp, bir marqaiyp, bir tańyrqap otyrmyn. Marqaiǵanym, AQ-nyń Strategiialyq damý jáne jańa tehnologiialar jónindegi atqarýshy direktory Asylhan myrzanyń jazýynsha, stantsiia ataýlaryn qaita ataý(qazaqylandyrý dep túsinińiz) máselesiniń buǵan deiin-aq qolǵa alynǵany. Osy másele boiynsha Investitsiialar jáne Damý ministrligine hattyń joldanýy. Tańyrqaǵanym, IDM-niń, «atalǵan sharalardyń qarjy salymyn qajet etpeitini» belgili bolsa da kompaniia hatyn jaýapsyz qaldyrǵany bolyp otyr. QTJ másele boiynsha ótken 2015 jyldyń 9 aqpanynda IDM-ge arnaýly hat joldaǵan, QTJ kompaniiasynyń jazýynsha, arada 18 ai ótse de, ministrlik kúrmeýi ońai máseleni sheshpei, hatty jaýapsyz qaldyrǵan.
Qazaqstanda til máselesiniń shirek ǵasyrdan beri ótkir sypatta ekeni belgili. Til degende, «memlekettik til» statýsy bar qazaq tiliniń tutas el aýmaǵynda jalpy qoldanysqa enip, Qazaqstan halqynyń qarym-qatynas quralyna ainala almaýy. Osy maqsatta úkimet ár jyldary túrli baǵdarlamalar jasap, milliardtaǵan qarjylar bólse de, memlekettik mekemeler, qarapaiym azamattar bylai tursyn, úkimetbasynyń ózi bir jinalysyn taza memlekettik tilde ótkize almai keledi.
«Qazaqstan Temir Joly» - Qazaqstan boiynsha eń kóp qoldanystaǵy transporttyq qural. Jeri baitaq Qazaq dalasynyń avtojoldary myń jamaýlanyp, qotyrlanyp jatqandyqtan halyq at aiańymen júretin bolsa da osy temir joly qatynasyn tańdaidy. Synai sóilesek te, temir joldyń tutas Qazaqstandy bailanystyratyn eń qolaily magistral ekeni ras. Avtojoldary men Áýejoldaryna qaraǵanda halyq kóp tutynady. QTJ saityndaǵy 3 jyl burynǵy esepte, 2013 jylǵy jolaýshylar sany 13 078 439 adamǵa jetkeni týraly kórsetilgen, odan beri bul statistika artpasa kemimegeni anyq. Oǵan QTJ qyzmet kórsetýiniń ol ýaqytqa qaraǵanda jaqsara túsýi men tehnikalyq jaǵynan jańarýyn, eldiń demografiialyq ósimin negiz etip aitýǵa bolady.
Oilap qarasaq, jyl saiyn 15 million jolaýshynyń biletinde aialdama ataýlary Qazaq tilinde kórsetilip turatyn bolsa, bul «memlekettik tildiń» halyq arasynda jalpylasýyna qanshalyqty orasan úles bolatyn edi. Bir «memlekettik tildegi» bilet, qazaq tilin nasihattaityn bir broshiýra ispetti. Onyń ústine jer ataýlarynyń burmalanyp, tek bir tilde kórsetilýi zańǵa da qaishy, 25 jyl táýelsiz ómir súrgen memleket atyna da syn, halyqqa da qiianat. Áli kúnge «Chý», «Aksýat» dep turǵany qurmetti Mahmuduly jáne Ýáliuly, sizderge de yńǵaisyz kórinetin shyǵar. «ALMA ATA 1», «Semipalatinsk», «Mangyshlak» dep kete beretin tasqa kertken tańbadai qazaqshalanbai turǵan ataýlar namysymyzǵa tiedi.
QTJ-nyń IDM-ge jazǵan hatynda ataýynyń ózgertilýi suralyp, 85 stantsiia berilgen. Bul tizimge kirmei qalǵan Pavlodar men Aqmola oblystaryndaǵy aialdama ataýlarynyń da qazaqshalanýyn suraimyn. Bul máseleden syrt, áýe tasymalynda da Qazaqstan áýejailary ataýlary derliktei SSSR zamanyn meńzep, sol ýaqyttyń ataýymen kodtalyp tur. Astana – Tselinograd(TSE), Atyraý – Gýrev(GUW), Taraz - Djambýl(DMB) degen siiaqty bizge mazaq aityp turady. Osy jáne basqa kóptegen eldimeken ataýlary táýelsizdik alǵan sońǵy ár jyldarda Elbasynyń jarlyǵymen baiyrǵy qazaqty ataýlaryna qaitarylǵan bolatyn. Arada jyldar ótse de qujattyq tańbalary ózgermei-aq qoidy.
Qosymsha da, maǵan kelgen hat mazmundaryn sýret formatynda júktedim. Pavlodar men Petropavldyń aty ózgertilýindei qiyn máseleni emes, «eshqandai qarjy salymyn qajet etpeitin» osy sharýa týraly hatty eleýsiz qaldyrmaisyzdar dep úmit etemin. El azamaty, tutynýshy retinde bul máseleniń búginge deiin sheshilmei kelýine qandai kedergiler bolǵanyn bilgim keldi. Orys tilinde suranysy bar jolaýshylarǵa orys tilinde-aq kedergisiz qyzmet beretin, qazaq tilindegi tutynýshylardyń da qajetinen shyǵýǵa tiis osy máseleni jedeldetip qolǵa alasyzdar, jaqyn arada nátijesin halyqqa usynasyzdar dep senemin.
Qyzmetterińizge tabys, zor densaýlyq tileimin!
- Nurǵali NURTAI.
Ult portaly
