Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev «Astana klýbynyń» Eýraziia damýynyń basty máselelerin talqylaýǵa arnalǵan halyqaralyq sarapshylyq alańy otyrysynda sóz sóiledi, dep habarlady Senattyń baspasóz qyzmeti.
Qazaqstan Respýblikasy Tuńǵysh Prezidentiniń Qory uiymdastyrǵan is-sharaǵa álemniń túrli elderiniń ekonomika, saiasat jáne halyqaralyq qatynastar salasyndaǵy 50-den astam jetekshi sarapshylary qatysty.
Q.Toqaev Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy qarsańynda halyqaralyq jaǵdaidyń negizgi úrdisterine qatysty óz oiymen bólisti. Senat spikeri iri derjavalardyń ulttyq strategiialyq múddeleriniń burynǵy qyrǵi-qabaq soǵys kezindegi eki saiasi júie men ideologiialyq bloktar arasyndaǵy básekelestikti aýystyrǵanyn atap ótti.
«Kóppoliarlylyq qaitarymsyz úrdiske ainaldy», dedi Q.Toqaev. Qytai kedei memleketten «shyn máninde jahandyq álemde taǵy bir ekonomikalyq jáne saiasi poliýske ainaldy». BRIKS, ShYU, ASEAN siiaqty óńirlik uiymdardyń róli aitarlyqtai ósti.
Q.Toqaev joǵary tehnologiianyń qarqyndy damýy turǵysynan kiber qaýipsizdiktiń jai-kúii týraly alańdaýshylyq bildire kelip: «Táýelsizdigimizdiń alǵashqy kúnderinde biz Facebook, Twitter jáne basqa da áleýmettik jelilerdiń qanshalyqty taralymda bolatynyn elestete de almaýshy edik», – dedi. – Al «arab kókteminen» keiin «internet-revoliýtsiia» túsinigi paida boldy. AQSh-taǵy D.Tramptyń prezidenttik sailaýdaǵy kútpegen jeńisi dástúrli BAQ-tan áleýmettik jelilerdiń artyqshylyqtaryn anyqtap berdi».
Senat Tóraǵasynyń aitýynsha, AQSh prezidentin sailaý osy kúzdiń basty saiasi oqiǵasy boldy. «D.Tramptyń jeńisi – ultshyldyq memleketterdiń ishki saiasatyndaǵy ústem jańa qubylys retinde halyqaralyq qatynastar jolyna shyqqanyn kórsetti degen qorytyndy jasaýǵa múmkindik beredi», – dedi Q.Toqaev.
Álemdegi kúshterdiń qaita bólinýin taldai otyryp, Q.Toqaev Siriia, Liviia, Iemen jáne Iraktyń negizgi shielenis oshaqtary retinde jahandyq kún tártibindegi basty máselege ainalǵanyn atap ótti. «Osy jaǵdaida, Siriiaǵa óz áskerin engizý arqyly Taiaý Shyǵystaǵy strategiialyq bastamany qolǵa alǵan Reseidiń geosaiasi róli aitarlyqtai artty. Bul aimaqqa Iran da óz yqpalyn kúsheitti», – dedi Qazaqstan Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy.
Tóraǵa BUU-ny reformalaý perspektivalaryna erekshe nazar aýdara kelip, jańa Bas hatshy A.Gýterreshtiń aldynda BUU Qaýipsizdik Keńesiniń úilestirilgen jumysyn qamtamasyz etý mindeti tur dep sanaitynyn bildirdi. Óitkeni, Keńes, Siriia men Ýkrainaǵa qatysty belgili kelispeýshilikterge bailanysty «ujymdyq sana» rólin atqarýdy toqtatqan bolatyn.
Tóraǵa: «Qazaqstan aldaǵy eki jylda Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes múshesi bolady. Bul BUU-nyń negizgi organyndaǵy bizdiń kún tártibimizdi ilgeriletýge múmkindik beredi. Qazaqstan, Siriia men Ýkrainany qosa alǵanda, álemdegi qazirgi zamandaǵy negizgi máseleler boiynsha BUU Qaýipsizdik Keńesinde daýys beretin bolady», dedi.
Keiingi shirek ǵasyrdaǵy úsh qarjy daǵdarysyn týyndatqan álemdik naryqtaǵy silkinister týraly aita kelip, Q.Toqaev ekonomikalyq máselelerdi saiasattan tysqary etetin múlde jańa, shyn mánindegi innovatsiialyq qadamdardy paidalanýǵa shaqyrdy.
Ǵylymi-tehnikalyq salaǵa qatysty boljamymen bólisken Tóraǵa: «Taiaýdaǵy shirek ǵasyrda búkil álem tolyqtai ózgeriske ushyraidy. Adamdardyń tek turmysy ǵana emes, olardyń dúnietanymy da ózgeredi. Tehnologiialyq turǵydan lokomotiv retinde eń damyǵan az ǵana memleketter alǵa ozyp ketedi. Onyń artynan ǵylymi-tehnikalyq jetistikterdi kóshirýge jáne igerýge qabiletti ortasha damyǵan elder ilesedi. Biraq memleketterdiń negizgi bóligi álemge qaýip týdyratyn barlyq zardaptarymen birge jol jiegine shyǵyp qalýy yqtimal», dedi.
Keleshegi zor integratsiialyq jobalardyń ishinen Q.Toqaev Qytaidyń 2013 jyly QHR Tóraǵasy Si Tszinpin Astanada alǵash ret jariia etken «Jibek jolynyń ekonomikalyq beldeýin» bólip aitty. «Qazaqstan óziniń aýmaǵynda osy strategiialyq jobany tabysty iske asyrýǵa barynsha kúsh-jigerin jumsaityn bolady. Dál osy maqsatqa qol jetkizý úshin aýqymy mol «Nurly jol» baǵdarlamasy qolǵa alynyp otyr», dep atap ótti Parlamenttiń joǵarǵy palatasynyń basshysy.
.jpeg)