Tamyz aiynda jumysyn bastaǵan jas teatrdyń quramynda segiz adam jumys isteidi. Olardyń deni mádeniet salasynda qyzmet isteitin ónerpazdar bolsa, arasynda arnaiy shaqyrǵan kásibi akterler de bar. Jýyrda Ulan aýdanynyń Asýbulaq, Aiyrtaý, Bozanbai aýyldaryna gastroldik saparmen barǵan jas óner ujymy halyqtyń ystyq yqylasyna bólengen.
– Bastapqyda jas teatrdyń ónerin aýyl jurty qabyldai qoia ma degen qorqynysh bolǵan. Biraq, ondaǵy jurttyń jyly lebizi bizge tyń talpynys syilady. Oblystyq mádeniet basqarmasynyń qoldaýymen endi osy qoiylymdy Aiagóz, Úrjar, Shemonaiha aýdandarynyń jurtyna kórsetpekpiz, – deidi teatr jetekshisi Áskerhan Qaiyrhanov.
Bul teatr aýdandyq mádeniet jáne tilderdi damytý bóliminiń basshysy Meiramǵali Dármenqulovtyń muryndyq bolýymen qurylǵan. Teatr óneriniń rejisserlik salasyn meńgergen ol aýdan mádenietiniń tizginin ustai sala óziniń súiikti jumysyn qolǵa alsa kerek. Budan bólek jańa basshy aýdan ónerpazdarynan «Saryn» atty etnografiialyq ansambl qurǵan. Ártúrli ulttyq aspaptardy bebeýletken top Glýbokoe jurtyna qazaqtyń tól óneriniń mýyzkalyq sarynyn sińirip júr. Qurylǵanyna bir jyl tolmaǵan top qazir oblys jurtshylyǵyna da tanyla bastaǵan. Qysqasy, aýdandaǵy qalt-qult etken qazaq rýhaniiatynyń boiyna qan júgire bastady.
Aýdan mádenietin «qalt-qult» etken dep beineleýimizdiń ózindik sebebi bar. Óitkeni, búginde basqa aýdandardyń aýyldy jerleriniń ózinde zamanaýi Mádeniet úileri bolsa, al ol baqyt Glýbokoenyń aýdan ortalyǵyna da buiyrmaǵan. Mereke-meiram saiyn ónerpazdar ár mekemeniń akt zaldaryn panalap keledi. Ol az deseńiz, 12 myń turǵyny bar Beloýsovka aýyldyq okrýgi de dál osyndai kúide.
– Bul únemi kóterilip kele jatqan másele. Kezinde aýdan ortalyǵynda úlken Mádeniet úii bolǵan eken. Biraq toqsanynshy jyldardaǵy toqyraýda jergilikti jurt mádeniet oshaǵyn talantarajǵa salyp, buzyp áketken. Qazir qujattarynyń bári daiyn tur. Buiyrsa, jýyrdaǵy jyldarda respýblikalyq biýdjettiń esebinen bul olqylyqtyń ornyn toltyramyz, – deidi Meiramǵali Dármenqulov.
Osy oraida aita ketetin taǵy bir masele, bul aýdanda birde-bir «Mádeniet qairatkeri», bolmasa, «Mádeniet salasyna eńbek sińirgen» ónerpazdar joq. Nege? Kezinde sharýashylyǵy shalqyǵan bai aýdanda ónegeli ónerpaz bolmady deý artyq bolar. Bolmasa, qiyr shette jatqan aýdan emes, oblys ortalyǵymen «aýyly aralas, qoiy qoralas jatqan» irgeles aýdan. Mundai ataq basqa aýdandarda keminde eki-úsh ónerpazda bar. Osydan-aq, buryndary jergilikti biliktiń mádenietke degen kózqarasynyń qandai bolǵanyn ańǵarýǵa bolatyn syńaily. Buiyrsa, endi bul máseleniń de kóp ótpei oń sheshimin tabatynyna úmittimiz.
Murathan Kenjehanuly
