تامىز ايىندا جۇمىسىن باستاعان جاس تەاتردىڭ قۇرامىندا سەگٸز ادام جۇمىس ٸستەيدٸ. ولاردىڭ دەنٸ مەدەنيەت سالاسىندا قىزمەت ٸستەيتٸن ٶنەرپازدار بولسا, اراسىندا ارنايى شاقىرعان كەسٸبي اكتەرلەر دە بار. جۋىردا ۇلان اۋدانىنىڭ اسۋبۇلاق, ايىرتاۋ, بوزانباي اۋىلدارىنا گاسترولدٸك ساپارمەن بارعان جاس ٶنەر ۇجىمى حالىقتىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بٶلەنگەن.
– باستاپقىدا جاس تەاتردىڭ ٶنەرٸن اۋىل جۇرتى قابىلداي قويا ما دەگەن قورقىنىش بولعان. بٸراق, ونداعى جۇرتتىڭ جىلى لەبٸزٸ بٸزگە تىڭ تالپىنىس سىيلادى. وبلىستىق مەدەنيەت باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن ەندٸ وسى قويىلىمدى اياگٶز, ٷرجار, شەمونايحا اۋداندارىنىڭ جۇرتىنا كٶرسەتپەكپٸز, – دەيدٸ تەاتر جەتەكشٸسٸ ەسكەرحان قايىرحانوۆ.
بۇل تەاتر اۋداندىق مەدەنيەت جەنە تٸلدەردٸ دامىتۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى مەيرامعالي دەرمەنقۇلوۆتىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن قۇرىلعان. تەاتر ٶنەرٸنٸڭ رەجيسسەرلٸك سالاسىن مەڭگەرگەن ول اۋدان مەدەنيەتٸنٸڭ تٸزگٸنٸن ۇستاي سالا ٶزٸنٸڭ سٷيٸكتٸ جۇمىسىن قولعا السا كەرەك. بۇدان بٶلەك جاڭا باسشى اۋدان ٶنەرپازدارىنان «سارىن» اتتى ەتنوگرافييالىق انسامبل قۇرعان. ەرتٷرلٸ ۇلتتىق اسپاپتاردى بەبەۋلەتكەن توپ گلۋبوكوە جۇرتىنا قازاقتىڭ تٶل ٶنەرٸنٸڭ مۋىزكالىق سارىنىن سٸڭٸرٸپ جٷر. قۇرىلعانىنا بٸر جىل تولماعان توپ قازٸر وبلىس جۇرتشىلىعىنا دا تانىلا باستاعان. قىسقاسى, اۋدانداعى قالت-قۇلت ەتكەن قازاق رۋحانيياتىنىڭ بويىنا قان جٷگٸرە باستادى.
اۋدان مەدەنيەتٸن «قالت-قۇلت» ەتكەن دەپ بەينەلەۋٸمٸزدٸڭ ٶزٸندٸك سەبەبٸ بار. ٶيتكەنٸ, بٷگٸندە باسقا اۋدانداردىڭ اۋىلدى جەرلەرٸنٸڭ ٶزٸندە زاماناۋي مەدەنيەت ٷيلەرٸ بولسا, ال ول باقىت گلۋبوكوەنىڭ اۋدان ورتالىعىنا دا بۇيىرماعان. مەرەكە-مەيرام سايىن ٶنەرپازدار ەر مەكەمەنٸڭ اكت زالدارىن پانالاپ كەلەدٸ. ول از دەسەڭٸز, 12 مىڭ تۇرعىنى بار بەلوۋسوۆكا اۋىلدىق وكرۋگٸ دە دەل وسىنداي كٷيدە.
– بۇل ٷنەمٸ كٶتەرٸلٸپ كەلە جاتقان مەسەلە. كەزٸندە اۋدان ورتالىعىندا ٷلكەن مەدەنيەت ٷيٸ بولعان ەكەن. بٸراق توقسانىنشى جىلدارداعى توقىراۋدا جەرگٸلٸكتٸ جۇرت مەدەنيەت وشاعىن تالانتاراجعا سالىپ, بۇزىپ ەكەتكەن. قازٸر قۇجاتتارىنىڭ بەرٸ دايىن تۇر. بۇيىرسا, جۋىرداعى جىلداردا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ ەسەبٸنەن بۇل ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرامىز, – دەيدٸ مەيرامعالي دەرمەنقۇلوۆ.
وسى ورايدا ايتا كەتەتٸن تاعى بٸر ماسەلە, بۇل اۋداندا بٸردە-بٸر «مەدەنيەت قايراتكەرٸ», بولماسا, «مەدەنيەت سالاسىنا ەڭبەك سٸڭٸرگەن» ٶنەرپازدار جوق. نەگە? كەزٸندە شارۋاشىلىعى شالقىعان باي اۋداندا ٶنەگەلٸ ٶنەرپاز بولمادى دەۋ ارتىق بولار. بولماسا, قيىر شەتتە جاتقان اۋدان ەمەس, وبلىس ورتالىعىمەن «اۋىلى ارالاس, قويى قورالاس جاتقان» ٸرگەلەس اۋدان. مۇنداي اتاق باسقا اۋدانداردا كەمٸندە ەكٸ-ٷش ٶنەرپازدا بار. وسىدان-اق, بۇرىندارى جەرگٸلٸكتٸ بيلٸكتٸڭ مەدەنيەتكە دەگەن كٶزقاراسىنىڭ قانداي بولعانىن اڭعارۋعا بولاتىن سىڭايلى. بۇيىرسا, ەندٸ بۇل مەسەلەنٸڭ دە كٶپ ٶتپەي وڭ شەشٸمٸن تاباتىنىنا ٷمٸتتٸمٸز.
مۇراتحان كەنجەحانۇلى
