Foto: pixabay.com
Gastroenterolog Elena Manilo doctorpiter portalyna bergen suhbatynda qoi etiniń paidasy týraly aityp, onyń dietalyq taýyq etine qaraǵanda qandai artyqshylyǵy bar ekenin jetkizdi, - dep habarlaidy Massaget.kz portaly Tengri Life-ke silteme jasap.
Sarapshynyń aitýynsha, qoi etindegi maidyń mólsheri ettiń túrine jáne qoidyń jasyna bailanysty ózgeredi. Maily et kesekterinde 16,5 paiyzǵa deiin mai bar, al maisyz et bólikterinde shamamen 9,5 paiyz.
"Siyr etinde shamamen osyndai mólsherde mai bar. Salystyrý úshin shoshqa etinde maidyń paiyzy 40-50-ge deiin, al taýyqta 18 paiyzǵa deiin jetedi. Qoidyń etinde kaloriia kóp dep aitý qiyn. Ortasha alǵanda, 100 gramm ettiń quramynda 170-209 kilokaloriia bar. Bul tutas taýyq etinen az (100 grammǵa 230 kkal). Osylaisha, qoidyń etin dietalyq et túrlerine jatqyzýǵa bolady", - deidi Manilo.
Qoi etiniń artyqshylyqtaryna holesterinniń salystyrmaly túrde tómen mólsheri jatady. Sonymen qatar, qoi maiynyń quramyna linol qyshqylynyń kózi - letsitin kiredi.
"Bul zat qandaǵy triglitseridter men tómen tyǵyzdyqtaǵy lipoproteidterdiń deńgeiin tómendetedi jáne tamyrlardy "nashar" holesterinniń biteýinen qorǵaidy. Qoi eti aterosklerozdyń aldyn alýǵa jáne aǵzadaǵy mai almasýyn qalypqa keltirýge kómektesedi", - dep túsindiredi maman.
Gastroenterolog qoi etiniń paidasyna qaramastan óte maily qoidyń etin jeýge bolmaitynyn atap ótti.
"Másele mynada. Qozy maiy ydyraý úshin joǵary temperatýrany qajet etetin otqa tózimdi mailar dep atalady. Qoidyń qorytylýy denege siyr etine qaraǵanda qiynyraq. Sondyqtan ót qaby, uiqy bezi jáne baýyr aýrýlary bar adamdarǵa keri áser etedi. Al deni saý adam qoi etin qandaida bir problemasyz qorytady. Eger siz etti ystyq sýsyndarmen, mysaly, shaimen ishseńiz, protsesti tezdetýge bolady. Bul dene temperatýrasyn sál kóterip, ettiń sińýin jeńildetedi", - deidi dáriger.
Sondai-aq dáriger qoi etiniń jetkilikti bai vitamin-mineraldy quramy bar deidi. Ettiń quramyna V dárýmenderi, E dárýmeni, natrii, magnii, kalii, iod, myrysh jáne fosfor kiredi.
"Onyń quramynda temirdiń kóp mólsheri bar, sonyń arqasynda qoi eti temir tapshylyǵy anemiiasynda jeýge paidaly. Sondai-aq júike júiesiniń qalypty jumysyna, júike impýlstarynyń berilýine jáne energiia almasýyna qajetti V12 vitamininiń úlken paiyzyn quraidy. Kishkene ǵana 100 gramm qoi eti adam aǵzasynyń osy zatqa degen qajettiligin jaba alady. Qozy nemese jas qoi eti tis aýrýlarynyń aldyn alýǵa da jaraidy, óitkeni olardyń quramynda ftor kóp", - deidi maman.
Dáriger qoi etin jeý jeý árkimniń qolynan kele bermeitinin de atap ótti.
"Ót qaby men uiqy bezi aýrýlarynan basqa, qoi etin qyshqyldyǵy joǵary jara jáne gastrit kezinde qoldanýǵa bolmaidy. Ónimdi dietadan alyp tastaý metabolizmniń aýyr tuqym qýalaityn buzylýlary men qatar júretin aýrýlarmen, ásirese podagramen bailanysty. Sondai-aq qoi etin jeýdi egde jastaǵy adamdar shekteýi kerek. Olardyń as qorytý júiesi úshin bul et tym aýyr bolýy múmkin. Osyǵan uqsas sebeptermen qoi eti 6 jasqa deiingi balalardyń ratsionynda da oryn almaidy", - dep sarapshy sózin qorytyndylady.
