El ishinde Muqaǵali men Fariza týraly keide ártúrli áńgimeler aitylǵan kezder de boldy. Ol — Muqaǵalidyń Farizaǵa arnap jazǵan «Fariza qyz» óleńinen keiin órbidi. Bireýler aitty:
— Fariza men Muqaǵali arasynda mahabbat bolǵan, — dep…
Kelesi bireýler aitty:
— Bul aqyn qaryndasynyń óleńin jáne ór minezin baǵalaǵan Muqańnyń bir sátki «sezim naizaǵaiy ǵoi», — dep…
Álgi eki pikirge keibireýi ilandy, al kelesi bireýler órshitip, otqa mai quidy. Shynynda, osynyń rasy qaisysy edi?
Men kóńil-dariiasy ushan-teńiz oqyrmanǵa Fariza aqynnyń óz aýzymen aitqan myna shyndyǵyn ózderińizge usynýdy qalamgerlik paryzym dep sanap otyrǵan jaiym bar.
Qazirgi Almaty qalasyndaǵy Jeltoqsan men Maqataev kóshesi qiylysynyń kúnbatys jaǵyndaǵy shaǵyn saiabaqta qazir turǵan aqyn eskertkishiniń ornynda sonaý bir zamandarda selden qalǵan 2-3 úlken qoitas jatatyn. Ary-beri ótkende sol jerdi kórgen men beibaq : «Shirkin-ai! Óziniń kóshesiniń boiynda, myna dáý tastardyń ornynda Muqaǵali aǵamnyń eńseli eskertkishi turar ma edi», — dep armandaimyn ǵoi. Osy oiymdy oblystyq «Jetisý» gazetinde qyzmet istep júrgen kezdiń bir sátti kúninde sol kezde respýblikalyq balalar basylymynyń bas redaktory Fariza apama aityp qalǵanym bar. Ol kisi men aitqan álgi oryndy shamalaǵanymen, anyq bilmeidi eken.
— Sony múmkin bolsa baryp kóreiikshi, — dedi.
Arada birer kún ótkennen keiin kezinde talai batyrlar men iri tulǵalardyń músinin somdaǵan aýyldas ári ini-dosym, músinshi Quraqbai Egizbaevtyń eski kók «Moskvichimen» Fariza aqyndy Jeltoqsan men Maqataev kóshesiniń boiyndaǵy álgi saiabaqqa alyp bardyq. Men qiialymdaǵy álgi arman-oiymdy aqyn apama bastan-aiaq aityp jatyrmyn:
— Myna dáý qoitastardyń ornynda Muqaǵali aǵamyzdyń eńseli eskertkishi tursa shirkin! Oblys ákimi Zamanbek Nurqadilov — aǵam bolǵanymen, maǵan ol kisiniń esigin attata ma bergi jaǵyndaǵylar? Siz batyldyq jasap, sol kisige osy máseleni aityp kórseńiz qaitedi? Tiisti oryndarǵa usynysyn aitsa, — deimin ótinip.
— Bala! Qiialǵa bergisiz armanyń da, pikiriń de oryndy. Biraq, — dedi de kúldi, – buryn da aǵań ekeýmiz jaily otqa mai quiyp júrgen myna qazaqtar ne deidi? Fariza Muqaǵaliǵa eskertkish qoiý kerek dep janyn salyp júr eken demei me?… — taǵy da kúldi.
— Sen ana baýyrlaryńa túsindir! Solardyń keibireýleri aityp júrgenindei, men — Muqaǵaliǵa, ia bolmasa, ol — maǵan ǵashyq bolǵan emes. Meniń jazyǵym – Muqańnyń shyn aqyn ekenin tanyp, basymdy igenim. Seniń aǵańnyń jazyǵy — taǵdyry qyzyq men sekildi jalǵyzbasty aqyn qyzdyń poeziiasynan úmit kútip, baǵalaǵany. Sen óziń qalai qaraisyń buǵan? — dep óziniń minezindegi synai qarap turyp, kekesindeý kúletin kelbetine ótkir janary qosylyp, jalt ete qaldy…
Álgi jerden Quraqbaidyń esigin jippen tartyp jabatyn eski kók «Moskvichimen» redaktsiiaǵa qarai qaityp kelemiz. Manadan beri úndemei otyrǵan Fariza apamyz kenet myrs etip kúldi de:
— Álgindei ósektiń shyǵýyna eń aldymen aǵańnyń maǵan arnaǵan óleńi sebep boldy-aý deimin. Aitpaqshy, ózim de ońbaimyn… Redaktsiianyń tómengi qabatynda terezege súienip, qý sharaptyń áserinen aýyrlańqyrap turǵan Muqańa túski úziliske bara jatqan jaqyn tanystarynyń da qaramaǵanyna, eshkim ol kisige nazar salmaǵanyna namysym kelip, úiine jetkizeiin degen oimen qyzmet kóligime salyp alyp nem bar edi? Aǵalaryń qatty sharshańqy… Úiine jaqyndaǵan sátte sál esin jiǵan ol maǵan qarai burylyp:
— Ái bala! — dedi. – Shól qysyp barady. Bir shólmek qyzyl aldyrshy, — degen soń orys shopyrdy jumsap, tapsyrmasyn oryndadym. Úiiniń aldyna kelgen soń, júrgizýshime «ana kisini úige kirgiz» dep ótinish aitqanymda Muqań:
— Joq! Sen óziń tabystaisyń jeńgeńe! — dedi sańq etip. Muzdaǵan torǵaidai bolǵan men baiǵus onyń qoltyǵynan ustap úiine qarai súiemeldep kelemin. Bir qolymda álginde shopyrǵa alǵyzǵan tor setkadaǵy qyzyl araq. Birinshi qabattaǵy úiiniń qońyraýyn ózi basty. Ar jaqtan kóńilsiz keiipte óńi kókshil tartqan jeńgemiz Lashyn shyqty. Jaqtyryńqyramai qarady. Qatty yńǵaisyzdandym. Sonda Muqań qaitti deisińder ǵoi?
— Ái, Lashyn! Álgi men aityp júrgen bala osy. Bilip al! — dedi. Nege olai aitty?…Úrpiip úiine deiin men nege keldim?. «Aqymaq shyǵarmyn?!» dedim ishtei ózime-ózim. Jazyǵym — aǵalaryńdy kóshege tastap kete almaǵanym. Aqymaqtyǵym – qyz bala basymmen álgindei jaǵdaidaǵy aqyndy týra esigine deiin jetelep ákelgenim ǵoi. Myna eldiń Muqań ekeýmiz jaily óseginiń bir ushy osynda da jatqan shyǵar dep oilaimyn keide. Obaly ne kerek, Lashyn jeńgem artyq sóz aitqan joq,.. — dep kóńil túpkirinde jatqan syryn Fariza aqynnyń jasyrmai aitqan sol bir sózi «Ol dúnieden ótti!» degen sýyq habardy estigen sátte kóz aldyma álginde ǵana bolǵandai elester ákeldi…
«Ótti dáýren osylai» dep Dimash Qonaev ákemiz aitqandai, áne, ótti ekeýi de ómirden… Ketti myna jaryq jalǵannan.
Aitaqyn ÁBDIQAL,
Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, aqyn,
Muqaǵali Maqataev atyndaǵy syilyqtyń laýreaty.
"Almaty aqshamy"
