Telefonnyń alǵashqy shyryly estilgen kezde men esikke kiltti endi taqai bergen edim. Bul – memlekettik qyzmette isteitinderdiń úige qaitar ýaqyty. Esik aýzyndaǵy kiltti qalai qarai burarymdy bilmei, dáliz boiynda qaýqyldasa qaityp bara jatqan «kórshilerime» (áriptesterime) qarap turǵan qalpym. Bir oiym tezirek esikti qulyptap, úige qaitýdy qoldasa, ekinshisi «bei ýaqytta habarlasyp jatqan kim boldy eken?» dep ózime suraq qoiady. «Jumysy joq, ishi pysyp otyrǵan oqyrmandardyń biri. Basqa kim bolsyn?!» dep óz oiyma ózim jaýap bergendei boldym da kiltti alǵa qarai «tyq» etkizdim. Ony sýyryp bolǵanymsha sýmań oilar da sóz aityp úlgerdi: «bálkim, ol bir dókei shyǵar. «Sender ultqa aianbai eńbek etip jatsyńdar. Sony elep, eskerip portal ujymyna kishigirim syiaqym bar edi» deýge oqtalyp turǵan meiirimdi bireý bolar»... Al osydan keiin aiaǵyń attap bassashy. Arada neshe minót ótkenin qaidam, áiteý, bir ýaqytta telefon tutqasyn ustap tur ekenmin.
– Allo?
– Allo?
– Iá, tyńdap turmyn.
– Tyńdap tursyz ba?
– Iá, aita berińiz. (Jasy qyryqtyń ar jaq, ber jaǵyndaǵy er adam. Daýysy jaǵymdy eken)
– Onda men qýanyshtymyn.
– Ne úshin?
– Meni tyńdap turǵanyńyz úshin...
– Aaa... qyzyq eken.
– Al siz qýanbai tursyz ba?
– Men nege qýanaiyn?
–Meniń telefon soǵyp turǵanyma.
–... ( osy sátte júikem qoza bastady. «Iship alǵannan saý ma, ózi?..»)
–Úndemegenińizdiń ózi netken ádemi edi...
–Únsizdiktiń sulýy bolýshy ma ed?
–Meniń kózimmen qarasańyz, bolady.
–Qandai sharýamen habarlasyp tursyz?
–Men be?
–Árine, siz!
–Sharýa bolǵanda...men ózi qai jaqqa zvondap turmyn?
–Kimniń nómirin tergenińizdi bilmeisiz be, sonda...
–Dalada jaýyn jaýyp tur eken. Sosyn terezeden kóshege qarap otyryp, bireýmen tildeskim keldi. Telefondy aldym da oiyma kelgen sandardy tere bastadym.
–Siz «Ult» portalyna qońyraý shalyp tursyz.
–Aaa...oqyp turamyn.
–Basqa aitaryńyz bar ma?
–Qaida asyqtyńyz?
–Eshqaida...
–Onda sóilese turaiyq. Ulttyń qamyn oilap júrgen jan ekensiz. Sizge aitarym kóp...
–Jaqsy, qulaǵym sizde.
–Búgingi qoǵamnyń sýretin sal dese, aq túspen boiaisyz ba, álde qara ma?
–Ekeýimen de.
–J-o-o-q. Báribir bir tús basym túsedi.
–Sizdińshe qai tús basym?
–Qara.
–Nege?
–Nege deriń bar ma?! Qoǵam rýhani ashqaraqtanyp barady. Kei árketterin kórgende adamǵa uqsata almaimyn. Bári birine-biri uqsaidy: maqtansúigish, toiymsyz, erinshek. Kitap oqýdan qaldy. Kitap deimin-aý, sol kitapta qadir qaldy ma, qazir? Kitaptan kóp dúnie joq. Onyń bárin el «kórkem shyǵarma» dep kitaphana sóresine jaiǵastyrady. Sonda álgi jazǵyshtar «Men –aqynmyn! Týma talantpyn!» dep shyǵa keledi. Ádebietsúier aǵaiyn kóp, talǵam joq. Oi, zaman-ai. Átteń, olar tym biikte.
–Kimder?
–Tyrnaqshanyń ishindegi aqyn-jazýshylar.
–Kóńilińiz tolmaidy-aý, sirá.
–Tós qaltasyna óleńderin salyp, ár gazet-jornaldy jaǵalap júrse, kimge súikimi qalsyn?!
–Tyrnaqshanyń syrtyndaǵylar she?
–E-e-e, ár jerde bireýi júr ǵoi. Keide jurt kóptiń arasynan asyl men jasyqty aiyra almai jatady. Eń qiyny sol.
–«Shyn talantty tot baspaidy» deýshi edi...
–Talantty kókirek kózi bar adam ǵana tanidy. «Tot baspaǵannan» buryn ony eshkim tani almasa, talanttyń barynan joǵy... bosqa keń dúniege syimai kete barady. Ókinish-kúiigin arqalap...
– Ádebiet týraly kózqarasyńyz basqasha eken.
–Óziń sol aýyldan bolǵan soń, kórgiń kelmese de kóresiń. Sezesiń. Kúiesiń.
–Túsinbedim...
–Meni myna jalǵanda kim túsingen?..
–«Menińiz» kim?
–«Men» degen – aqyn!
–Báse... Men tanityn aqyn ba eken?
–Siz kimdi tanisyz?
–Ólisi bar, tirisi bar, birazyn.
–Sergei!
–Qai Sergei?
–Qansha Sergei bar edi?
–Bilmeimin ǵoi...
–Sergeiler kóp. Al Esenin – jalǵyz!
–Ne deisiz? – Grýbym daetsia radost.
Nejnym daetsia pechal.
Mne nichego ne nado,
Mne nikogo ne jal,
– degen Esenindi aitasyz ba?
–Dál ózi.
–Eseninińiz anaý 1925 jyly qaitys bolmap pa edi... Onyń ústine ol qazaqsha bilmeitin. Bul qalai sonda?
–Jaýyn toqtady.
–Jo-j-o-o-q, tura turyńyz.
–Siz baǵana bir jaqqa asyǵyp turǵan siiaqty edińiz. Jolyńyzdy bógemeiin. «Do svidania, drýg moi, do svidania».
–... Kezdeskenshe, Esenin!
P.S.: Ymyrt úiirilip qalypty. Esildiń sol jaq betimen úige qarai zytyp kelemin. Álgindegi «Esenin» aqynnyń beimezgil soqqan qońyraýy esimnen shyǵar emes. Rasynda, ózin «Eseninmin!» dep júrgen qai beibaq eken? Qyzyq... Kim bolsa da, áiteý, bir aqyn. Meili. Bálkim, taǵy tildesermiz. Ózi de «Endigi jaýyndy kúni qońyraý shalarmyn» demep pe edi?! Habarlasyp turyńyz, «Esenin» myrza!
...Osydan keiin jumys telefony shyryldai qalsa, tura júgiretin bolyppyn.
Marjan Ábish
