تەلەفوننىڭ العاشقى شىرىلى ەستٸلگەن كەزدە مەن ەسٸككە كٸلتتٸ ەندٸ تاقاي بەرگەن ەدٸم. بۇل – مەملەكەتتٸك قىزمەتتە ٸستەيتٸندەردٸڭ ٷيگە قايتار ۋاقىتى. ەسٸك اۋزىنداعى كٸلتتٸ قالاي قاراي بۇرارىمدى بٸلمەي, دەلٸز بويىندا قاۋقىلداسا قايتىپ بارا جاتقان «كٶرشٸلەرٸمە» (ەرٸپتەستەرٸمە) قاراپ تۇرعان قالپىم. بٸر ويىم تەزٸرەك ەسٸكتٸ قۇلىپتاپ, ٷيگە قايتۋدى قولداسا, ەكٸنشٸسٸ «بەي ۋاقىتتا حابارلاسىپ جاتقان كٸم بولدى ەكەن?» دەپ ٶزٸمە سۇراق قويادى. «جۇمىسى جوق, ٸشٸ پىسىپ وتىرعان وقىرمانداردىڭ بٸرٸ. باسقا كٸم بولسىن?!» دەپ ٶز ويىما ٶزٸم جاۋاپ بەرگەندەي بولدىم دا كٸلتتٸ العا قاراي «تىق» ەتكٸزدٸم. ونى سۋىرىپ بولعانىمشا سۋماڭ ويلار دا سٶز ايتىپ ٷلگەردٸ: «بەلكٸم, ول بٸر دٶكەي شىعار. «سەندەر ۇلتقا ايانباي ەڭبەك ەتٸپ جاتسىڭدار. سونى ەلەپ, ەسكەرٸپ پورتال ۇجىمىنا كٸشٸگٸرٸم سىياقىم بار ەدٸ» دەۋگە وقتالىپ تۇرعان مەيٸرٸمدٸ بٸرەۋ بولار»... ال وسىدان كەيٸن اياعىڭ اتتاپ باسساشى. ارادا نەشە مينٶت ٶتكەنٸن قايدام, ەيتەۋ, بٸر ۋاقىتتا تەلەفون تۇتقاسىن ۇستاپ تۇر ەكەنمٸن.
– اللو?
– اللو?
– يە, تىڭداپ تۇرمىن.
– تىڭداپ تۇرسىز با?
– يە, ايتا بەرٸڭٸز. (جاسى قىرىقتىڭ ار جاق, بەر جاعىنداعى ەر ادام. داۋىسى جاعىمدى ەكەن)
– وندا مەن قۋانىشتىمىن.
– نە ٷشٸن?
– مەنٸ تىڭداپ تۇرعانىڭىز ٷشٸن...
– ااا... قىزىق ەكەن.
– ال سٸز قۋانباي تۇرسىز با?
– مەن نەگە قۋانايىن?
–مەنٸڭ تەلەفون سوعىپ تۇرعانىما.
–... ( وسى سەتتە جٷيكەم قوزا باستادى. «ٸشٸپ العاننان ساۋ ما, ٶزٸ?..»)
–ٷندەمەگەنٸڭٸزدٸڭ ٶزٸ نەتكەن ەدەمٸ ەدٸ...
–ٷنسٸزدٸكتٸڭ سۇلۋى بولۋشى ما ەد?
–مەنٸڭ كٶزٸممەن قاراساڭىز, بولادى.
–قانداي شارۋامەن حابارلاسىپ تۇرسىز?
–مەن بە?
–ەرينە, سٸز!
–شارۋا بولعاندا...مەن ٶزٸ قاي جاققا زۆونداپ تۇرمىن?
–كٸمنٸڭ نٶمٸرٸن تەرگەنٸڭٸزدٸ بٸلمەيسٸز بە, سوندا...
–دالادا جاۋىن جاۋىپ تۇر ەكەن. سوسىن تەرەزەدەن كٶشەگە قاراپ وتىرىپ, بٸرەۋمەن تٸلدەسكٸم كەلدٸ. تەلەفوندى الدىم دا ويىما كەلگەن سانداردى تەرە باستادىم.
–سٸز «ۇلت» پورتالىنا قوڭىراۋ شالىپ تۇرسىز.
–ااا...وقىپ تۇرامىن.
–باسقا ايتارىڭىز بار ما?
–قايدا اسىقتىڭىز?
–ەشقايدا...
–وندا سٶيلەسە تۇرايىق. ۇلتتىڭ قامىن ويلاپ جٷرگەن جان ەكەنسٸز. سٸزگە ايتارىم كٶپ...
–جاقسى, قۇلاعىم سٸزدە.
–بٷگٸنگٸ قوعامنىڭ سۋرەتٸن سال دەسە, اق تٷسپەن بويايسىز با, ەلدە قارا ما?
–ەكەۋٸمەن دە.
–ج-و-و-ق. بەرٸبٸر بٸر تٷس باسىم تٷسەدٸ.
–سٸزدٸڭشە قاي تٷس باسىم?
–قارا.
–نەگە?
–نەگە دەرٸڭ بار ما?! قوعام رۋحاني اشقاراقتانىپ بارادى. كەي ەركەتتەرٸن كٶرگەندە ادامعا ۇقساتا المايمىن. بەرٸ بٸرٸنە-بٸرٸ ۇقسايدى: ماقتانسٷيگٸش, تويىمسىز, ەرٸنشەك. كٸتاپ وقۋدان قالدى. كٸتاپ دەيمٸن-اۋ, سول كٸتاپتا قادٸر قالدى ما, قازٸر? كٸتاپتان كٶپ دٷنيە جوق. ونىڭ بەرٸن ەل «كٶركەم شىعارما» دەپ كٸتاپحانا سٶرەسٸنە جايعاستىرادى. سوندا ەلگٸ جازعىشتار «مەن –اقىنمىن! تۋما تالانتپىن!» دەپ شىعا كەلەدٸ. ەدەبيەتسٷيەر اعايىن كٶپ, تالعام جوق. وي, زامان-اي. ەتتەڭ, ولار تىم بيٸكتە.
–كٸمدەر?
–تىرناقشانىڭ ٸشٸندەگٸ اقىن-جازۋشىلار.
–كٶڭٸلٸڭٸز تولمايدى-اۋ, سٸرە.
–تٶس قالتاسىنا ٶلەڭدەرٸن سالىپ, ەر گازەت-جورنالدى جاعالاپ جٷرسە, كٸمگە سٷيكٸمٸ قالسىن?!
–تىرناقشانىڭ سىرتىنداعىلار شە?
–ە-ە-ە, ەر جەردە بٸرەۋٸ جٷر عوي. كەيدە جۇرت كٶپتٸڭ اراسىنان اسىل مەن جاسىقتى ايىرا الماي جاتادى. ەڭ قيىنى سول.
–«شىن تالانتتى توت باسپايدى» دەۋشٸ ەدٸ...
–تالانتتى كٶكٸرەك كٶزٸ بار ادام عانا تانيدى. «توت باسپاعاننان» بۇرىن ونى ەشكٸم تاني الماسا, تالانتتىڭ بارىنان جوعى... بوسقا كەڭ دٷنيەگە سىيماي كەتە بارادى. ٶكٸنٸش-كٷيٸگٸن ارقالاپ...
– ەدەبيەت تۋرالى كٶزقاراسىڭىز باسقاشا ەكەن.
–ٶزٸڭ سول اۋىلدان بولعان سوڭ, كٶرگٸڭ كەلمەسە دە كٶرەسٸڭ. سەزەسٸڭ. كٷيەسٸڭ.
–تٷسٸنبەدٸم...
–مەنٸ مىنا جالعاندا كٸم تٷسٸنگەن?..
–«مەنٸڭٸز» كٸم?
–«مەن» دەگەن – اقىن!
–بەسە... مەن تانيتىن اقىن با ەكەن?
–سٸز كٸمدٸ تانيسىز?
–ٶلٸسٸ بار, تٸرٸسٸ بار, بٸرازىن.
–سەرگەي!
–قاي سەرگەي?
–قانشا سەرگەي بار ەدٸ?
–بٸلمەيمٸن عوي...
–سەرگەيلەر كٶپ. ال ەسەنين – جالعىز!
–نە دەيسٸز? – گرۋبىم داەتسيا رادوست.
نەجنىم داەتسيا پەچال.
منە نيچەگو نە نادو,
منە نيكوگو نە جال,
– دەگەن ەسەنيندٸ ايتاسىز با?
–دەل ٶزٸ.
–ەسەنينٸڭٸز اناۋ 1925 جىلى قايتىس بولماپ پا ەدٸ... ونىڭ ٷستٸنە ول قازاقشا بٸلمەيتٸن. بۇل قالاي سوندا?
–جاۋىن توقتادى.
–جو-ج-و-و-ق, تۇرا تۇرىڭىز.
–سٸز باعانا بٸر جاققا اسىعىپ تۇرعان سيياقتى ەدٸڭٸز. جولىڭىزدى بٶگەمەيٸن. «دو سۆيدانيا, درۋگ موي, دو سۆيدانيا».
–... كەزدەسكەنشە, ەسەنين!
P.S.: ىمىرت ٷيٸرٸلٸپ قالىپتى. ەسٸلدٸڭ سول جاق بەتٸمەن ٷيگە قاراي زىتىپ كەلەمٸن. ەلگٸندەگٸ «ەسەنين» اقىننىڭ بەيمەزگٸل سوققان قوڭىراۋى ەسٸمنەن شىعار ەمەس. راسىندا, ٶزٸن «ەسەنينمٸن!» دەپ جٷرگەن قاي بەيباق ەكەن? قىزىق... كٸم بولسا دا, ەيتەۋ, بٸر اقىن. مەيلٸ. بەلكٸم, تاعى تٸلدەسەرمٸز. ٶزٸ دە «ەندٸگٸ جاۋىندى كٷنٸ قوڭىراۋ شالارمىن» دەمەپ پە ەدٸ?! حابارلاسىپ تۇرىڭىز, «ەسەنين» مىرزا!
...وسىدان كەيٸن جۇمىس تەلەفونى شىرىلداي قالسا, تۇرا جٷگٸرەتٸن بولىپپىن.
مارجان ەبٸش
