Қазақстан Тәуелсіздігіне 25 жыл

ۇلت تاعدىرى باياندالاتىن ەرەكشە تۋىندى

ۇلت تاعدىرى باياندالاتىن ەرەكشە تۋىندى

الماتىدا اكادەميك مۇحتار ابرارۇلى قۇل-مۇحاممەدتٸڭ «سارامان جولى» اتتى جاڭا كٸتابىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ. 

جاڭا تۋىندىنىڭ تاراۋلارى دا ەرەكشە تاقىرىپتاردى قامتىعان اۋقىمدى دٷنيە دەۋگە بولادى. 

مەسەلەن, كٸتاپتىڭ «قايسار رۋحتى عازيز جان» اتتى العاشقى بٶلٸمدەرٸندە مۇرات ەۋەزوۆتٸڭ اناسى فاتيما عابيتوۆانىڭ كٷردەلٸ تاعدىرى, حح عاسىردىڭ باسىنداعى جەتٸسۋ ٶڭٸرٸنٸڭ تاريحي احۋالى, ازامات سوعىسى جىلدارىنداعى وقيعالار مەن قازاق دالاسىنداعى اعارتۋ ٸسٸنٸڭ قالىپتاسۋى باياندالادى. سونىمەن قاتار مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ شىعارماشىلىق جولى, «اباي جولى» ەپوپەياسىنىڭ جازىلۋ تاريحى, جازۋشىنىڭ قۋعىن-سٷرگٸن جىلدارىنداعى ٶمٸرٸ مەن مەسكەۋدەگٸ قىزمەتٸ قامتىلعان.

ەڭبەكتٸڭ كەيٸنگٸ «التىن بالادان – الىپ ەپوپەياعا» تاراۋىندا مۇرات ەۋەزوۆ باستاعان قازاق جاستارىنىڭ ۇلتتىق سانانى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان باستامالارى, «جاس تۇلپار» ۇيىمىنىڭ قۇرىلۋى, سول كەزەڭدەگٸ زييالى قاۋىمنىڭ شىعارماشىلىق ورتاسى مەن قوعامدىق كٶزقاراستارى سٶز بولادى.  سونداي-اق «كٶشپەلٸلەر. ەستەتيكا. دٷنيەنٸ دەستٷرلٸ قازاق ٶنەرٸمەن تانۋ» جيناعىنىڭ جازىلۋ تاريحى مەن ونىڭ يدەولوگييالىق قىسىمعا ۇشىراۋى تۋرالى دەرەكتەر ۇسىنىلعان.

«الاسات سوڭى – ساباعات» اتتى ٷشٸنشٸ تاراۋدا «اباي جولىنىڭ» ورىس تٸلٸنە اۋدارىلىپ, تولىپ جاتقان ماشاقاتتارمەن وداق وقىرماندارىنا جەتۋٸنٸڭ جاي-كٷيٸ ايتىلادى.

كٸتاپتىڭ سوڭعى تاراۋلارى مۇحتار مەن مۇرات ەۋەزوۆتەردٸڭ ٷندٸستان, جاپونييا جەنە امەريكا قۇراما شتاتتارىنا جاساعان ساپارلارىنا ارنالعان. اۆتور ەكٸ تۇلعانىڭ كٷندەلٸكتەرٸ مەن جولساپار جازبالارىن سالىستىرا وتىرىپ, اتالعان ەلدەردٸڭ تاريحى, مەدەنيەتٸ, ٶنەرٸ مەن كٶرنەكتٸ قايراتكەرلەرٸ تۋرالى قۇندى مەلٸمەتتەردٸ وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.

«قوڭىردىڭ كٷزٸ» اتتى كەلەسٸ بٶلٸمدە بار عۇمىرى قۋعىن-سٷرگٸنمەن ٶتكەن جازۋشىنىڭ قازاقستان باسشىلىعىنا پ. ك. پونامارەنكو, ل. ي. برەجنەۆ كەلگەننەن كەيٸنگٸ ۋاقىتتاعى ٶمٸرٸنٸڭ بەرەكەلٸ, جەمٸستٸ كەزەڭٸ سۋرەتتەلەدٸ.

كٸتاپتىڭ «پىشاققا تٷسكەن كٸتاپ» اتتى بەسٸنشٸ تاراۋىندا مۇرات ەۋەزوۆ باستاعان تالانتتى جاس عالىمدار جازىپ, 1976 جىلى يدەولوگييالىق تۇرعىدان زيياندى ەڭبەك رەتٸندە تۋرالىپ كەتكەن «كٶشپەلٸلەر. ەستەتيكا. دٷنيەنٸ دەستٷرلٸ قازاق ٶنەرٸمەن تانۋ» اتتى كٶشپەلٸلەردٸڭ كٶنە مەدەنيەتٸن زەرتتەۋ مەن ونىڭ ەلەمدٸك ٶركەنيەتكە تيگٸزگەن ەسەرٸ جايلى جيناقتىڭ جازىلۋ تاريحى, ونىڭ اۆتورلارىنىڭ شىعارماشىلىعى تارقاتىلادى. 

«ٶرشٸل رۋحتى ٶزدەن» دەپ اتالاتىن كٸتاپتىڭ التىنشى تاراۋىندا مۇراتتىڭ مەسكەۋ, لەنينگراد جەنە كەڭەس وداعىنىڭ ٶزگە دە ٸرٸ قالالارىندا وقيتىن تالانتتى قازاق جاستارىنىڭ باسىن قوسىپ, توتاليتارلىق جٷيەگە قارسى «جاس تۇلپار» ۇيىمىن قۇرعانى باياندالادى.

سونداي-اق, «ساياق جورتقان ساڭلاق» تاراۋىندا  ۇلى جازۋشىنىڭ  سول كەزدەگٸ رەسپۋبليكا باسشىسى ج. شاياحمەتوۆتٸڭ قولىمەن ۇيىمداستىرىلىپ, 1953 جىلدىڭ سەۋٸرٸندەگٸ ٷش كٷنگە سوزىلعان تۇرپايى ايىپتاۋلاردان كەيٸن دوستارىنىڭ كٶمەگٸمەن مەسكەۋدٸ جاعالاۋى, مەسكەۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸندەگٸ ۇستازدىق, پروفەسسورلىق قىزمەتٸ سٶز بولادى.  

جاڭا كٸتاپتىڭ جاڭالىعى كٶپ. بۇل تاريحي تانىم مەن ۇلتتىق رۋحانيياتقا قىزىعاتىن وقىرمان ٷشٸن ماڭىزدى ەڭبەك.