"Bi bolmas belin jalpaq býǵanmenen, tazarmas ásili haram jýǵanmenen. Ishkenge máz, jegenge toq sharýany, kim eken alashyma tulǵań degen" depti ǵulama shaiyr Ábýbákir Kerderi. Iia, dana halqymyz el basyna kún týsa, etegimen sý keshken erlerin ǵana elge tulǵa dep atap, jyrǵa qosqan, atyn ańyzǵa ainaldyrǵan. Árine, ár zamannyń, ár qoǵamnyń ózine tán tulǵalary bolady. Árige barmai-aq, elimiz táýelsizdik týyn kótergennen bergi kezeńderdi alyp qarasaq ta osynaý qyp-qysqa ýaqyt aralyǵynda esimi endigi jerde el esinde máńgi saqtalatyn Altynbek Sársenbaev, Zamanbek Nurqadilov, Bolathan Taijan siiaqty ardaqty da arys tulǵalarymyz az bolmapty. Olardyń berjaǵynda qalai opat bolǵany áli de jumbaq kúiinde qalyp bara jatqan Batyrhan Dárimbet, Nýri Mýftah, Ashat Sháripjan siiakty qalamyn biliktiń qarakúishine qarsy jumsaǵan qalamgerler she?
Zaman azdy ma, álde ádilet, aqiqat degen qasietti uǵymdar búginde bilik basynda «baqytqa balqyp » júrgenderdiń qoljaýlyǵyna ainaldy ma qaidam áiteýir qazir jasy jetpistiń jelkesine minip, seksenniń seńgirine shyqqan aqsaqaldarymyzdyń da aýzynan ataly sózdiń ornyna dám-tuzy joq sý tatyǵan atala sóz estitin boldyq. Aitpaqshy, sol Áýbákir Kerderi:
Biliksizdiń biligi
Qaýmeti joq, qaýqar joq.
Dánsiz saban sekildi
Tatymy joq, tuzy joq
Dámsiz taǵam sekildi, - degende dál búginde abyzdyǵy aýyl - úidiń, qazan - oshaqtyń, ári ketse óz taipasy men júziniń ainalasynan aspaityn aqsaldarǵa arnap aityp ketken be dersiz. Jaqynda «Qazaq ádebieti» gazetinen jasy 80 ge taiap qalǵan Ǵazizbek Táshimbaev degen aǵamyzdyń «Esenǵali elemegen eki tulǵa» degen maqalasyn oqyp, shynynda da búgingi Qazaqstanda naǵyz tulǵa dep joǵaryda aty atalǵan, shyn asyl ardaqtylarymyzdy emes, árkim ózi qalaǵanyn tulǵa jasap alatyn zaman ornady ma dep qaldyq desek te bolatyn shyǵar. Áitpese, Aqordada is júrgizýshi eken dep Mahmýt Qasymbekovty jáne ana zamanda keńestiń, myna zamanda biliktiń qaiqy qara qylyshyndai qyzmetinen bir taimaǵan gazetti basqaryp, budan qanshama ǵasyr buryn ómir súrgen Qazybek bek Taýasarulyn búgin Aziiadan, erteńine Eýropadan biraq shyǵyp júrgen sol zamannyń sýpermenindei sýrettegen eken dep Balǵabek Qadyrbekulyn ult tulǵasy deý kimniń oiyna kele qoiar edi?! Aitpaqshy, osy babamyz osy «Túp-tuqiiannan ózime sheiin» degen kitapta birde sonaý Vatikannan bir-aq shyǵady. Vatikanda yqylym zamannan beri ár qujattan bastap, osynda dúniege kelgen ár sábidiń týǵan kúni men kárilikten qaitys bolǵan kúnine sheiin tirkeýli turady. Biraq solardyń birde-birinde, ne Rim papalarynyń esteliginde «bizge shapyrashty Qazybek bek Taýasaruly kelip qonaq boldy» demek túgil, «nan aýyz tiip ketti» degen synar aýyz sóz joq.
Bul kitap haqynda kezinde Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq Ǵylym Akademiiasy ǵylymi sheshim shyǵarǵan. Akademikter, naqty aitsaq tarihshylar men ádebietshiler óz pikirlerin bildirdi, meniń esimde qalǵany marqum Rahmanqul Berdibaev, Manash Qozybaevtardyń jáne kórnekti jazýshy Qabdesh Jumadilovtyń pikirleri. Biraq, sóz ótpeitin, uialmaityn, qyzarmaityn, tipti ar-uiat, iman-saýap ataýlyny jinap qoiyp, taqymyna basyp júretin bir toptar bolady. Olarǵa ne aitsań da “joq, báribir meniki durys” deidi. Sodan, jazýshylar qaýymy “aqyrǵy sózdi Elbasymyz aitsyn!” degen de emeýrin bildirdi. Endi mine, osy «Túp-tuqiianyń» kesirinen el arasy áli kúnge daýǵa, alaýyzdyqqa toly. Bálkim jái halyqtyń bir-birimen osylai udaiy shekeqyzbai bolyp jatýy joǵarydaǵy bireýlerge tiimdi de shyǵar. Toq eterin aitsaq, bul «shyǵarma» qazaq ádebieti tarihyndaǵy adam qoly jasaǵan uiat isterdiń eń sumpaiy úlgisi boldy. Ony tarihi eńbek retinde qarastyrýǵa múlde kelmeidi. Al, ádebi shyǵarma retinde de tipti syn kótermeitin birdeńe.
Óz basym Balǵabek Qydyrbekulynyń jazýshylyǵyn qabyldai almaimyn desem kináli emespin. Jýrnalist edi deidi. Bilmeimin! Onyń esesine Uzaq Baǵaev, Sapar Baijanov, Kákimjan Qazybaev, Seidahmet Berdiqulov, Sarbas Aqtaev, Nurmahan Orazbekov, Aqseleý Seidimbekov, Qoishyǵara Salǵarin t.b. jýrnalisterdi óte jaqsy bilemin, biraq Qydyrbekulynyń jýrnalistik keremeti degendi estigen emespin. Iman salamaty bolsyn, B. Qydyrbekulynda eshkimniń alty alasy, bes beresi joq. Biraq tarihi shyndyq, ásirese otarshyldyqtyń tabany astynda myń ólip, myń tirilgen qazaq ultynyń basynan keshken kóp zobalynyń biri 1986 jylǵy jeltoqsan kóterilisi (ol áldebireýler aityp júrgendei ýaqiǵa emes, kóterilis) kezinde B.Qadyrbekuly Ǵazizekem aitqandai «aǵa gazet» - «Sotsialistik Qazaqstannyń» bas redaktory-tuǵyn. Iaǵni, sol tusta qazaqtyń qyzǵaldaqtai qulpyrǵan qyzdary men sámbitaldai saqyldap turǵan jas jigitterin áýeli saper kúregimen esinen taldyra uryp, adam qanyna jeriktikke ádeii úiretilgen itterge talatyp, odan birinshisin zorlap, ekinshisin qorlap esin jidyryp bolǵasyn, uzaq jyldarǵa túrmege aidaýǵa, atý jazasyna kesip jatqanda B.Qydyrbekuly basqaryp turǵan osy «aǵa gazet» bul durys emes dep bir aýyz sóz aitpaq túgil, álgi aidaýǵa, atýǵa kesilgenderdiń aty-jónin tizip, ony «Ádil sot» degen aidarmen berip otyrǵanyn kózimiz kórdi. Sol kezde áldebir saiqal saiasatkerler men kóbikaýyz jýrnalister osy gazetke «qos tiliń - qos qanatyń» degen jarymestik maqal taratyp, qazaq tilin orysshanyń aýdarma tiline ainaldyryp, qazaq mektepteri jappai jabylyp jatqanda da Bákeń marqum OK–nyń múshesi, bas redaktory retinde bir aýyz pikir aitpaq túgili óziniń nebir jelbýaz jýrnalisterine bul «naýqandy» qyzý júrgizýge bel býyp, qol qoiyp otyrǵan joq pa?
Jazýshylyǵyn qoishy, B. Qadyrbekulynyń ǵaziz basty Ǵazekeń aitqan Tulǵalyǵy da, jýrnalistiginiń shyqqan shyńy da sondai-aq edi ǵoi! Esenǵali onyń bárin bilmeidi emes biledi. Tek o dúnielik bop ketken faqyrdy ǵaibattaǵysy kelmedi. Endeshe, Ǵ. Táshimbaev nege shybyq-shilan» bolyp shyr-pyry shyǵady desek nesi aiyp?! «Aqsaqalǵa jarasady aq sóileý» degende de osyny aitpaq boldyq. Amal ne, keibir aqsaqaldarymyz keide qoldan tulǵa jasamaq bolyp otyryp, jalpy qazaqtyń emes óz rýynan, ne óz taipasy men júzinen tulǵa jasaǵysy keletinin basqalar baiqamaidy dep oilaidy. Bul jerde Abai beibaqtyń «Birińdi qazaq birińdi dos, kórmeseń istiń bári bos» degeni E. Raýshanovqa emes, Ǵ. Táshimbaevqa qarsy aitýǵa kelińkireitin siiaqty ma, qalai ózi? Óitkeni, ǵulama Abaidyń eki sóziniń biri ótirikke, bos maqtaý men maqtanshaqtyqqa, joqtan bar jasaýǵa qarsy aitylyp edi-ǵoi, bizdiń bilýimizshe.
Jeke basyna tiiskim joq. Jaqynda Sheshenstannyń halyq batyry, qazaq aqyny Rafae Niiazbekov “Burynǵy basshylardyń biri týraly roman jazdy ” degen habardy estip, bul J.Táshenov, J.Shaiahmetov, S.Muqashev, S.Qubashev nemese E.Áýelbekov, H.Shaiahmetov, M.Yqsanov týraly shyǵarma ma eken dep qyzyqtyq. Joq, ol ádettegidei Asanbai Asqarov týraly dúnie bolyp shyqty. Rafael munyń aldynda D.Qonaev týraly tolyp bolyp jatqan óleńde jazǵanyn biletin edik. Obalyna ne kerek, “Túp-tuqiiannan ózime sheiinnen” góri Rafaeldyń Asanbai Asqarov týralysy áldeqaida shynshyldaý kórindi. Al, Myrzatai Joldasbekov, Qýanysh Sultanov, Nurlan Orazalin, Saýytbek Ábdirahmanovtar eshqashan bilikten qol sozym alystaǵan emes. Aqordaǵa eń jaqyn júretinder de solar, nege olai dep suramańyz. Sebebi mundai suraqqa jaýap bolmaidy, bizdiń suraǵymyz basqa. Ol mynadai: ”Túp-tuqiian...” týraly aitýǵa kelgende nege osy atalǵan aqsaqal-qarasaqaldardyń bet monshaǵy úzile qalady? Alash jurtynyń qabyrǵasyn qaiystyryp Zamanbek Nurqadilov, Altynbek Sársenbaevtar ajal qushqan sátterde de osy Ǵazizbek aǵalar únsiz qaldy. Árýaqtan qorqý degendi kim qalai túsinedi? Qaisysymyzdy ne kútip turǵanyn qaidan bilemiz? “Aman bolsyn óz taipam, ostalnoe chert s nim” degen qarańǵy pikirge qashanǵy qamalamyz, aǵaiyn. Uialmaimyz ba, túge?!
Ǵ. Tájibaev aitqandai Aqorda protokolshysy M.Qasymbekov tarih ǵylymynyń doktory jáne partiia qyzmetinde jaqsy eńbek etken-aq deiikshi. Biraq, ol azamat tarih ǵylymyna qandai eńbek sińirip, qandai jańalyq ashty? Aý, tarihqa sonshama janashyr jýrnalist bolsa, Ǵazizbek kókem tulǵa dep Aqordanyń hatshysy emes sonaý E. Bekmahanovty bylai qoiǵanda búgingi B.Kómekovty M.Qoigeldini, T.Omarbekti, B.Káribaevty, S.Óteniiazovty tulǵalar deýge tiis edi ǵoi.
Aitpaqshy, bul kisi ózin jazýshy dep ataidy eken. Múmkin búgingi jazýshylar Odaǵy jazýshy degen ataqty 800-diń o jaq bu jaǵyndyǵy adamǵa bir kúnde , «Alash» syilyǵyn 42 adamǵa «optom» úlestirgenderdiń biri bolsa ózi biler, biraq qazaq, orys jáne ózge de shetel ádebietinen azdy-kópti habarym bar óz basym Ǵazizbek Táshimbaev degen jazýshynyń birde-bir kórkem dúniesin oqyǵan emespin. Oǵan sál keiinirek toqtalarmyz. Áńgimemizde Jazýshylar Odaǵynyń da aty atalyp qaldy ǵoi, soǵan sál toqtala keteiik, aiyp ete kórmeńiz.
Óz basym Qazaqstan Jazýshylar Odaǵy tarapynan jasalatyn qandai haraketke de tań qalmaimyn. Onyń sońǵy jyldardarda ótken sezder, Plenýmdar, otyrystar men jinalystarynyń qai qaisysynda da, «asa ózekti» derlik bir másele kún tártibinen túsken emes. Ol - qalai bolǵan jaǵdai da Odaqtyń jiyrma jyldan bergi ózgermes basshysy Nurlan Orazalinniń oryntaǵyn saqtap qalý. “Osy Orazalinniń ǵoi estimegen sózi joq, synalmaǵan kezi joq, bul nege sonsha jabysyp qaldy. Ket degen soń ketý kerek emes pe?” degen ańqaý suraqty biz túgil sońǵy jyldary Aqorda da qoimaýǵa ainalǵan. Aqorda úshin Jazýshylar Odaǵy degen Nurlan Orazalinniń bir jeke menshik firmasy bar, oǵan bas qatyrýdyń keregi joq.
Shynyn aitsaq, Odaq basshylarynyń de fakto jeke menshigi siiaqty “Qazaq ádebieti” gazetine shyqqan “Esenǵali elemegen eki tulǵa” atty maqalany oqyǵanda da tań qalmadyq. Negizgi qozǵaǵany eki másele eken. Birinshisi, Aqorda apparaty protokolynyń basshysy M. Qasymbekovty maqtap jazylǵan maqalaǵa orai Esenǵali Raýshanov osydan tórt-bes jyl buryn gazette pikir bildirip edi, olar sonsha dáripteitin tulǵalar ma degenge saiatyn suraq qoiylady.
Al endi «Qazaq ádebietin» jeke menshik deýimizdiń óz basyma qatysty bir ǵana sebebin aitaiyn. Meniń, bir top óleńim osy gazettiń bas redaktory J.Shashtaiulynyń stolynda jatqanyna 3-4 jyldyń júzi boldy. Buryn áne-mine dep sóz buidaǵa salyp júrgen Jumekeń sońǵy eki jyldan beri meniń óleńderimniń basty kemshiligin ashyq aitatyn boldy. Ol ne dep oilaisyz? Sóitsem, óleńimniń «eń basty kemshiligi» Jazýshylar Odaǵynyń basshysy N. Orazalinniń 20 jyl otyrǵanyn, shyǵarmashylyq úii, Odaq menshigine berilgen tolyp jatqan materialdyq múlik-múkammal ne kúide ekenin bilgisi kelip Elbasyǵa hat, Odaq basshylyǵyn synap maqala jazǵan «dushpandardyń» ishinde meniń de familiam turǵan eken. Endeshe, “Jazýshylar odaǵynyń múshesi, belgili aqyn, jýrnalister odaǵynyń laýreaty, mádeniet qairatkeri” retinde óleńderimdi jariialaýǵa haqym bar ekenin aityp sotqa beremin desem, Jumekeń sotty qoia tur, bir amalyn tabamyz deidi. Al Esenǵali Raýshanov bolsa ol da álgi hatqa qol qoiǵan kóp “dushpannyń” biri. Mine, Ǵazizbek aǵanyń maqalasynyń arjaǵynda N.Kelimbetov, Aqorda protokolshysy M. Qasymbekov týraly Esenǵalidyń baiaǵyda aitqan pikiri jatqanyn bala bolyp ketpeseńiz, endi túsingen shyǵarsyz?! Áitpese, Aqorda qyzmetkeri týraly tek madaqnama maqalanyń óte óreskeldeý ekenin eskerip ulttyń, memlekettik tildiń ýaiym-qaiǵysyn aityp júrgen aqynnyń memleket isindegi kezdeisoqtyqty aitqany jalǵyz ádebi gazetimiz «Qazaq ádebietiniń» nege sonsha janyna batyp ketti deisiz?!
Al atalmysh maqala avtory Ǵazizbek Táshimbaev aitady "Esenǵali nege bulai suraq qoiady, ol degen elimizdi el, jerimizdi jer qylyp otyrǵan sanaýly arystardyń biri emes pe?" deidi. Ashý yzaǵa toly maqala. Ekinshi saýal atyshýly “Túp tuqiiannan ózime sheiin” atty kitaptyń osydan jiyrma shaqty jyl buryn bastalyp, qazaq intellentsiiasyn ekige bólip tastaǵany eski daý. Eski daýdy bastap berip ketken marqum Balǵabek Qydyrbekulyna qatysty sózder. Aitpaqshy, «Túp-tuqiiannan ózime sheiin» týraly ne aitylmady, baspasózde ne jazylmady deisiz?! Tipti, avtory budan pálenbai ǵasyr buryn ómir súrgen Qazbek bek Taýasar uly dep HH ǵasyr jýrnalistikasynyń tilimen jazylǵan bul kitaptyń atyn atasań-aq biraz adamnyń «E-e álgi ótirik kitap pa?» degenin talai estidik.
Aitpaqshy munyń aldynda Panzabek degen kisi osy maǵynalas maqala jazdy, “Bul qai Panzabek eken? dep izdep júrip jasy seksenge kep qalǵan Kópbosynov degen aqyndy taýyp aldym. Óte durys degen sheshimge keldim, sebebi anadai “talanty” bar avtordan tek osyndai ǵana maqala kútýge bolar edi. Sózim dáleldi bolý úshin ol kisiniń “shyǵarmashylyǵyna” keiin bir ainalyp soǵamyn. Ázirgi áńgime Ǵazizbek aǵaiymyzdyń ǵaziz janyn jaralaǵan Esenǵalidyń maqalasy týraly. Kúlbiltelemei ashyǵyn aitsaq, Jazýshylar Odaǵynyń endigi jańa basshylyǵyna laiyq dep baǵalanatyndardyń tiziminde Esenǵali Raýshanovtyń aty jii atala bastady. “Sonda qalai, bárimiz tórt kózimiz túgel otyryp bilikti Esenǵaliǵa qoldan beremiz be, joq, joldastar, ony osy joly retin keltirip aiaqtan bir shalyp jiberelik, arǵy jaǵyn kóre jatarmyz” degen baqai eseptiń biri den qoidyq bul maqalada. Odaq basshylary alda-jalda bizdiń oiymyz ol emes edi” dese dei jatar, biraq bul bizdiń oiymyz ǵana.
Bir nárseni ashyp aitaiyn, men Esenǵalidy maqtaǵaly da, aqtaǵaly da otyrǵam joq, qajet dep tapsa, ózi aqtalsyn, ony az deseńiz taǵy qosyp aitaiyn, eger Esenǵali Raýshanov Jazýshylar Odaǵy basshylyǵyna talassa, óz basym oǵan daýys bermeimin. Qarsy bolamyn. Ony ózine de aitqam. Mine, sizderge de aityp otyrmyn. Bul Esenǵali Raýshanovty jek kórgennen emes, kerisinshe syilaǵandyqtan. Shyn aqynǵa tóraǵalyqtyń túke qajeti joq. Maǵan tóraǵa Esenǵali emes, aqyn Esenǵali kerek. Tóraǵanyń túbi ne bolatynyn kórip otyrmyz ǵoi. Al Esenǵalidy qazirgi jastar izdep júrip oqidy, bul az baqyt pa? Sondyqtan Odaq basshylyǵyna Esenǵali talasyp júr dep qasiret shegýdiń qajeti joq, Odaq basshylyǵy men onyń ainalasyndaǵylarǵa.
Já, maqala týraly pikirimizge taǵy bir oralaiyq. Áýeli maqaladaǵy Keńse protokolshysy týraly aitar bolsaq eshqandai elde, eshqandai memlekette Keńse protokolynyń bastyǵy memleket qairatkeri bolyp eseptelmeidi. Aýzymen qus tistese de. Eger ol shynymen Ǵazizbek aǵam aitqandai úlken Tulǵa bolsa, protokoldan góri jaýaptyraq, protokoldan góri mańyzdyraq, maǵynalyraq ispen ainalysqan bolar edi ǵoi. Iearhiialyq boiynsha ol atalmysh qurylymdaǵy on besinshi, kei jaǵdaida on altynshy, ne on jetinshi adam. Iaǵni qyzmetshi. Negizgi isi - hatshylyq. Qujat tirkeý. Júrdi - bardyny, shyqty kirdini baqylaý. Keldi - kettini qadaǵalaý. Qysqasy qaǵaz isi. Asyly bundai ispen ortaǵasyrlyq Eýropa koroldikterinde arnaiy sarai hanymdary nemese soǵystan múgedek bolyp oralǵan maidan, ne eńbek ardagerleri ainalysqan. “Protokol” degen sózdiń shyǵý tórkinin izdep kórseńiz, kóne grekter bul ispen ainalysatyndardy jelimdeýshi degen. Meili, sotsialistik, meili táýelsiz memleket atalsa da qai qoǵamda da protokoldyń aty - protokol. Bar bolǵany sol (Munyń orysshasyn "no ne bolee" dep túsinińiz.) Taǵy da ol “bar bolǵany”. Eger protokol basshysy ár qaladan eki, ne úsh qabatty úiler salyp, asa qymbat mashinalar minip, balasyn ministr qoiǵyzyp, jurttyń jaǵasyn ustatatyndai sumdyq bai ómir súretin bolsa, álbette ol qoǵam durys qoǵam emes.
Qarapaiym qyzmetshi mundai bailyqqa qalai kenelgen degen zańdy suraq týady. Bul ispen tekserýshi organdar mindetti túrde ainalysýy kerek. Eger búgin ainalyspasa, kúnderdiń kúni bolǵanda mindetti túrde ainalysady. Kúnderdiń kúninde Úlken Suraqtar aldan shyǵary haq. Odan eshkim qutylmaidy. Bálkim, Qazaqstan Jazýshylyr Odaǵynyń uzaq jyldarǵy aýyspas basshysy Nurlan Orazalinniń mańyna toptasqan jazý “sheberleri”, atap aitsaq Ǵazizbek aǵam sekildiler kópshilik nazaryn qoǵamdaǵy osyndai máselelerge aýdarǵysy kelgen shyǵar. Biraq biz qurmetti Elbasymyzdyń janynda qyzmetin halal atqaratyn adal adamdar jumys isteidi dep senemiz.
Tarihta ártúrli jaǵdai kezdesýi múmkin. Desek te óz basym ázirge eshqandai elde bizdiń Memlekettik hatshyǵa uqsap, keńse protokolshysy haqynda madaq jazǵanyn eshqandai tarihtan oqyǵan emespin. Sondyqtan Ǵazizbek aǵam qansha jerden shyp-pyr bolsa da Esenǵali aqynnyń mundai iske tańǵalýy ǵajap emes. Otanymyzda protokolshynyń Ǵazekeń aitqandai Tulǵa bolǵannan góri kóbirek eńbek sińirgen qarapaiym eńbek adamdary, shopandar men munaishylyr, shahterler men ardaqty analar, kórnekti qalamgerler men óner qairatkerleri týraly jazylǵan qandai madaqqa da halyq tań qalmaidy. Siz, qurmetti oqyrman, kózińizge elestete alasyz ba, AQSh Memlekettik Hatshysy bolǵan Madlen Olbrait hanymnyń apparat protokolshysy týraly eldiń eń úlken gazetine arnaiy maqala jazǵanyn. Men elestete almaimyn. Nemese búgingi Memlekettik hatshy Jonn Kerri myrza Aqúi protokolshysy týraly tamsanyp, tańǵalyp kitap jazar ma edi?! Menińshe joq. Tipti, mundai oi onyń qiialyna da kelmeýi múmkin. Árine ol onyń protokolshyny kem sanaǵandyǵynan emes, Memlekettik hatshynyń protokolshy týraly maqala jazýdan góri mańyzdyraq isteri bar bolǵandyqtan.
Ǵazizbek Táshimbaev aǵam budan bylai úshbý salada maqala jazatyn bolsa, ierarhiialyq uiymdardyń arasyndaǵy eń mańyzdysy bop sanalatyn memlekettik qurylym júiesi týraly óte qarapaiym qaǵidattdy hám kórkem ádebiettegi talant tektonikasy zańdylyqtaryn igere almasa da bir-eki kitapty oqyp, bilip baryp jazǵanyn qalar edik. Ǵazizbek Táshimbaev aǵamnyń budan bylai da maqalalar jazatyna senemiz, biraq qoshtamaimyz dedik, nege? Taǵy da aitalyq óz basym Ǵ. Táshimbaev degen jazýshyny bilmeimin. Eshteńesin oqyǵan joqpyn. Bul jerde Talant týraly áńgime tipti atymen joq. Qazaq aitady “Teńizdiń dámi tamshydan” dep. Buǵan sheiin de aýyz tushyrlyq bir shyǵarma jazyp kórmegen Ǵazizbek aǵam mynadai qalam siltespen endi kórkem shyǵarma jazyp kóktetpesi anyq. Bul meniń pikirim. Sizder kelispeseńizder, kelińizder Odaq basshylyǵyndaǵy ekeýdiń óleńderi men «QÁ» bas redaktorynyń prozasyn talqylaiyq.
Joǵaryda aitqan “Qazaq ádebieti” gazetin Odaq basshylyǵy týra jeke menshigindei kórip, óz “shedevrlaryn” kóldei-kóldei ǵyp jyl saiyn birneshe ret jariialaidy, Al Esenǵali jyrlary atalmysh gazettte nege sońǵy jiyrma jylda bir ret basylmaidy? N.Orazalin joldas bilýge tiis, onymen Raýshanovtyń ortaiyp qalmaitynyn. Jastar Esenǵalidy óz Lideri, ony aitasyz Ustazy sanaidy. Qatarlary men aǵalary kózi tiri klassik dep talai maqala da jazdy. «Qazaq ádebieti» gazeti Jazýshylar Odaǵynyń organy bolǵandyqtan ony bilýge tiis.
Synaý kinálaý emes. Bireýdiń syrtynan árdeńelerdi uiymdastyrý da emes. Qudai taǵala talantty bireýge artyq, bireýge kem beredi. Biraq bul úshin arazdasýdyń nege keregi bar? Qalai bolǵanda da Aqordanyń ishinde júr eken dep protokolshyny, álgindei «aǵa gazetti» basqarǵan adamdy Tulǵa deý aqsaqaldyq emes.
Myrzan Kenjebai, aqyn, QR mádeniet qairatkeri
Abai.kz
