Ult portaly elimizdegi belgili azamattarmen suhbat júrgizýdi qolǵa alyp birqatar saiasatkerlerdiń, ekonomisterdiń pikirlerin portal betinde jariialap keledi. Suhbatymyzdyń búgingi keiipkeri – qoǵam qairatkeri, saiasatker, sońǵy jyldary elshilik qyzmet atqarǵan Ermuhamet Ertisbaev myrza. Ermuhamet Qabidenulynyń suraqtarǵa alǵash ret taza qazaq tilinde jaýap bergenin aita ketken abzal.
- Elshilikten keiin esh jerde resmi jumys istegen joqsyz. Bir sózińizde «jastarǵa oryn bosataiyn» degendi aitqan ekensiz.
Bul ózińizdiń memlekettik qyzmetten ketýdegi shyn nietińiz be, álde sizdi dodadan shyǵaryp tastady ma?
Sózińizge sál túzetý engizeiin. Men elshilikten keiin tabysty jumys isteýdi jalǵastyryp kelemin. Ótken jyldyń 19 qarashasyna deiin men SIM Erekshe tapsyrmalar jónindegi elshisi boldym. Shynynda, bul týraly esh jerde jazǵan da, aitqan da emespin. Sebebi reti kelmedi.
«Qazir jumys istep júrsiz be?» degen suraǵyńyzǵa bylai jaýap bereiin: «Iá, men jumys istep júrmin jáne burynǵydan da qarqyndyraq jáne odan da kóp júktememen jumys isteýdemin». Biraq, memlekettik qyzmette emes. Qazir, naqtyraq aitsaq, óz erkim ózimde, iaǵni ózime ómir boiy unaityn jáne unaǵan nársemen úlken yqylaspen ainalysyp júrmin. Bul – eldiń saiasi jáne ekonomikalyq máselelerine taldaý jasaý, blits-suhbat, qazirgi zamannyń eń túitkildi máselelerine arnalǵan maqalalar jazý, qarapaiym azamattar men eń joǵary laýazymdy sheneýniktermen kezdesý. Qysqasha aitar bolsaq, bul – saraptamalyq qyzmet.
Bul - óte qajetti jáne mańyzdy jumys. Jáne ol qazir memlekettik organdar úshin de, qoǵam úshin de asa ózekti. Biraq, qaitalap aitaiyn, bul memlekettik qyzmet emes, shyǵarmashylyq, ǵylymi jumys der edim. Tipti, saiasi jumys deýge bolady.
Men qoǵamdyq jáne pýblitsistikalyq jumyspen ainalysamyn. Bul maǵan qyzyqty ári elimizdiń tarihynyń osy kúrdeli kezeńinde áleýmettik-saiasi protsesterdiń týra belortasynda bolǵym keledi. Múmkin, tájiribem men bilimimmen bólisý – meniń paryzym bolar.
Senseńiz, eger menen qai jumysyńyz qiynyraq, qaisysyna kóp kúsh salý qajet – keshegi memlekettik qyzmette me, álde búgingi frilansta ma (frilans – turaqty jumysy bolmaý, ózine ózi erikti, erkin jumys isteý túri) dep suraityn bolsa, men jaýap berýge qinalar edim. Óitkeni qazirgi jumysym burynǵydan kem soqpaidy.
Men áli de Prezident komandasyndamyn. Sońǵy jeti aida teledidarda, gazetterde, ǵalamtorda júzdegen túrli materialdar jariialaǵanymdy jasyrǵym kelmeidi.
Iá, jastarǵa shynymen jol ashý kerek. Men bul týraly Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevqa árdaiym aityp júrmin. Sońǵy ret, mysaly, 2018 jyly qazan aiynyń sońynda aitqanmyn. Ol kezde Senat Tóraǵasy retinde Minskige kelgen kezi bolatyn. Sondyqtan qoryta aitaiyn: iá, bul – meniń óz sheshimim.
- Bir sózińizde «Nazarbaevtan keiingi ýaqyt qiyn bolady» dep aitqansyz. Qazirgi ekonomikalyq qiyndyqtar men daǵdarystyq qubylystar hám ótkir áleýmettik ahýal osy qiyndyqtyń basy emes pe?
- Men Nazarbaevtan keiingi kezeń óte kúrdeli bolady dep únemi aityp kelemin. Pandemiia men munai baǵasynyń tómendeýi elimizdiń ekonomikasyndaǵy onsyz da qiyn jaǵdaidy odan ári ýshyqtyryp jiberdi. Bilesiz be, búgingi daǵdarystan álemdik ekonomikaǵa kelgen jalpy zalal 9 trillion dollar bolady. Árine, Qazaqstanǵa óte aýyr tietini túsinikti. Shyndyǵynda, eshkim de osyndai aýqymdy krizis bolatynyn aldyn ala boljai almady.
Prezident Q. Toqaevqa qazir óte qiyn, ol óte kúrdeli jyldy basynan ótkerýde. Árine, N. Nazarbaevtyń ózi de oqiǵalardyń bulaisha órbitinin kútken emes edi.
N. Nazarbaevtan keiingi kezeń kúrdeli bolady degenge keler bolsaq, bul tipti, meniń ǵana boljamym emes, ol jóninde kóptegen saiasatkerler men ǵalymdar N. Nazarbaevtan keiin qiyn bolatynyn jazdy.
Túiindei aitqanda, biraz ýaqyt ótken soń jalpy jurtshylyq Nursultan Nazarbaevtyń basqarý zamanyn áli talai jaqsy sózben eske alatyn bolady.
- QDT qozǵalysynyń basshysy Muhtar Ábilázovpen suhbattasypsyz. Keiin kópshilik Ábilázov Ertisbaevtyń «aýzyn ashtyrmady» degen pikir aityp júrdi. Sol suhbatta ekstremistik uiym ókiline qanshalyqty toitarys berdim dep oilaisyz?
- Maǵan bul suraq jii qoiyldy jáne men bylai jaýap berdim: meniń maqsatym múldem basqasha boldy. Týrasyn aitar bolsam, Ábilázovty pikirsaiysqa shaqyrýymnyń sebebi – ony monolog rejiminen shyǵarý boldy. Ne úshin? Suhbattan keiin onyń áńgime barysynda aitqandaryna taldaý jasaý negizinde – birneshe naqty jáne aiqyn maqalalar men telehabarlar jasaý úshin. Óitkeni jattandy sózderdi bir sarynda oqýǵa úirengen adam úshin suraqtarǵa jaýap berý ońai emes jáne qalasań da, qalamasań da, ol tikelei efirde óziniń shynaiy, qazirgi oilaryn bildirmei qoimaidy. Al QDT maqsaty, túptep kelgende, ekstremistik, qylmystyq áreketter. Ábilázovtiń zańǵa qarsy keletin memlekettik tóńkeristi daiyndap otyrǵany anyq. Meniń maqsatym adamdarǵa osyny aiqyn ári túsinikti etip kórsetý boldy. Óitkeni, eger adamdar onyń monolog rejimindegi «janeriter» sózderine senip, basym kópshilik onyń úndeýine eretin bolsa, onda qandy qaqtyǵystar oryn alyp, bizdegi jaǵdai 2010 jylǵy Qyrǵyzstandaǵydan áldeqaida nashar bolar edi. Bir ǵana mysal keltireiin. Ol buqaralyq qozǵalystardyń árbir belsendi qatysýshysyna memleket biýdjetinen 10 myń dollardan tóleýge asqan márttikpen ýáde berip otyr. Aita keterligi, óz qaltasynan emes, memlekettik qarajattan. Iaǵni eger siz árqaisysyńyz 10 myń dollardan alý úshin ne isteýińiz kerek? Ábilázovty Úkimet basshysynyń taǵyna otyrǵyzý úshin top bolyp jinalyp, kóshelerge shyǵýyńyz kerek. Ol óziniń keibir postyna Qazaqstannyń bolashaq premer-ministrimin dep qolyn qoiyp ta júr! Qoǵamǵa, ásirese, jastarǵa Ábilázovtiń kim ekenin aiqyn tanytý úshin, dál osy maqsatpen ǵana onymen suhbatqa bardym.
Elimizdiń memlekettik-saiasi elitasy, Qazaqstannyń bai jáne aýqatty adamdary, ǵylymi-tehnikalyq intelligentsiia, orta klass – barlyǵy Elbasy men qazirgi Memleket basshysynyń baǵytyn qoldaidy jáne olar ekstremisterdiń eldegi turaqtylyqty buzýyna jol bermeidi. Aýqymdy azamattyq qaqtyǵystar týyndaýy ábden múmkin, alaida bul «azamattyq soǵys» bolady degen sóz emes. Muhtar Ábilázov – ózimen-ózi jáne ózi tárizdi keiipkerlerdiń shaǵyn tobymen áńgimelesýdiń sheberi, ol árqashan ózin ǵana estidi, ustanymdarynyń barlyǵy qarabaiyr. Ol tipti mysaly, Ermek Narymbai, Janbolat Mamai siiaqty barlyq oppozitsionerlerdi de UQK agentteri nemese N. Nazarbaevtyń jasyryn jaqtastary dep sanaidy. Ol 30 jyl ishinde Qazaqstanda eshnárse jasalmady, barlyǵy búlinip-qiratyldy deidi. Iaǵni ol únemi kópshilikke jalǵan málimetter aityp, jaǵdaidy arnaiy ýshyqtyra túsýde. Qazaqstandy Qytaimen jáne Reseimen jaýlastyrǵysy keledi. Prezidenttik institýtty joiýǵa úndeidi. Biraq, eger osy institýttyń arqasynda biz naryqtyq reformalarda úlken tabystarǵa qol jetkizsek, ne úshin bul institýtty joiýymyz kerek? Meniń oiymsha, Ábilázovqa pikirsaiysta, odan keiingi sóilegen sózderim men jariialanymdarymda laiyqty jaýap berdim dep sanaimyn. Dál osynyń nátijesinde qyrkúiek jáne qazan ailaryndaǵy qashqyn bankir kúni-túni shaqyrǵan mitingilerge adamdar óte az shyqty. Jalpy, saiasatta eń bastysy – bul nátije.
Qazaqstan, Frantsiia, Ulybritaniia túrmelerindegi jatyp shyǵyp, Resei men Ýkrainadaǵy qylmystyq qýdalaýdan basqa, 20 jyl ishinde Ábilázov ne nársege qol jetkizdi? Eshteńege. Ol zańdy sailanǵan prezidentke qarsy turýǵa, elimizdi is júzinde qiratýǵa shaqyrady. Al men halyqtyń birligine, ekinshi prezident Q. Toqaevtyń jáne Elbasynyń turaqtylyq pen birtutastyq, kelisim men tatýlyqqa shaqyratyn strategiialyq baǵytyn qoldaýǵa shaqyramyn. Sondyqtan, ekeýimizdiń qaisysymyz durys ispen ainalysatynymyzdy, al qaisysymyz kózsiz qasarysýshylyq pen óshpendilik týdyryp, Qazaqstanda haos pen tártipsizdik bolǵanyn qalaitynymyzdy ózderińiz baǵalai jatarsyzdar.
- QR Prezidenti Q.-J. Toqaev myrza týraly «ol tek Nazarbaev strategiiasyn ustansa ǵana el basqara alady» degendei sózder aitasyz. Nelikten? Nege ol óz saiasatyn júrgize almaidy?
- Sózińizge taǵy da túzetý jasaǵym kelip otyr. Men bul jerde tek Qasym-Jomart Kemelulynyń óz oiyn qaitaladym jáne onymen tolyq kelisemin. Q. Toqaev N. Nazarbaevtyń strategiialyq baǵytyn saqtaý jáne jalǵastyrý óte mańyzdy ekenin birneshe ret aityp, erekshe atap ótip júr. Iá, meniń oiymsha, Q. Toqaevtyń aitqany oryndy. Álde siz Q. Toqaev Ánýar Sadat syqyldy áreket etý kerek dep oilaisyz ba? Ol Naser ketkennen keiin onyń baǵytyn kúrt, qarama qaishy baǵytqa ózgertti de, sonyń saldarynan Mysyr 70-shi jyldardyń ortasynda KSRO-dan AQSh-qa qarai syrt ainalǵan joq pa? Túbi ne bolǵanyń bilesiz.
Nege keibir adamdar Q. Toqaev oǵan deiin jasalǵan barlyq nárselerdi tolyǵymen joqqa shyǵaryp, basynan, taqyrdan bastap óz baǵytyn ornyqtyra bastaýyn qalaidy? Qazirgi ulttyq elitany jik-jikke bólip, ydyratyp, qoǵamda túsinispeýshilik týǵyzý, sabaqtastyq pen turaqtylyqty joiý ne úshin kerek? Q. Toqaev – N. Nazarbaevtyń burynǵy jáne búgingi senimdi úzeńgiles serigi, pikirlesi, sondyqtan Elbasy ótken jyldyń 19 naýryzynda ony laiyqty izbasary retinde naqty atady.
Qalai bolǵanda da, Elbasynyń baǵytyn jalǵastyra jáne sabaqtastyqty saqtai otyryp, Q. Toqaevtyń keleshekte ózindik, eldiń durys damý jolyn qalyptastyra alatynyna senimdimin. Onyń áleýeti zor. Sondyqtan tańdaý oǵan tústi. Óitkeni, ýaqyt ózgeredi. Mundai jaǵdaida sabaqtastyq pen jańasha baǵyt bir-birine esh kedergi keltirmeidi, kerisinshe – tabysqa jetýdiń negizin quraidy.
- Siz elshi bolyp qyzmet ettińiz. QR men TMD ókili retinde kóp jerdi kórdińiz. Shynyńyzdy aityńyzshy, bizdiń eldegi áleýmettik ahýal siz qyzmet jasaǵan eldermen salystyrǵanda múshkil ǵoi?
- Siz ne dep otyrsyz?! Grýziiada ómir súrý deńgeii men jan basyna shaqqandaǵy JIÓ Qazaqstanǵa qaraǵanda birneshe ese tómen. Grýziia azamattyq soǵysty bastan ótkerdi, onda Abhaziia men Ońtústik Osetiiadan 400 myń bosqyn bar. Al Belarýssiiada jaǵdai, árine, táýirleý, biraq bizde qyzmet kórsetý salasy, shaǵyn jáne orta biznes áldeqaida joǵary ári sapaly. Bizde memleket ekonomikanyń 55-57%-yna aralasyp, baqylaýǵa alyp otyr, al qalǵany – jekemenshik sektor. Belarýssiiada memleket ekonomikanyń 90%-dan astamyn baqylaidy. Jalpy alǵanda, Qazaqstanda jaǵdai TMD-nyń basqa elderinen jaman emes.
Eýropa nemese Amerikaǵa keler bolsaq, árine, onda ómir súrý deńgeii bizge qaraǵanda joǵary. Biraq Elbasy qoiǵan bizdiń elimizdiń strategiialyq maqsatymyz da – osyndai elderge jaqyndaý, álemniń eń damyǵan otyz eliniń qataryna kirý ǵoi. Sondyqtan osyndai keleshegi bar jáne ónimdi maqsatty Prezident Q. Toqaev ózgertýge tiis dep aitý – aqylǵa qonarlyq paiym emes.
- Bir suhbatyńyzda halyqtyń áleýmettik jelidegi bilik tarapyna aityp jaqan syn-pikirlermen tanys ekendigińizdi aittyńyz. Halyqtyń úni úkimettiń qulaǵyna nege jetpeidi?
- Siz bul suraqty Májilis pen Senat depýtattaryna qoiǵanyńyz durys bolar, óitkeni olar halyq qalaýlylary ǵoi. Nege olar áleýmettik jelilerdi paidalanýshylardyń barlyq suraqtary men máselelerin kótermeidi? Bul biz muńyn tyńdaýǵa tiis óz halqymyz emes pe?! Depýtattar sol halyqtyń ókilderi ǵoi, olardyń múddesin qorǵaýlary mindetti qoi.
Ekinshi jaǵynan, Prezident Ákimshiliginde, ministrlikter men vedomstvolarda áleýmettik jelilerge muqiiat baqylaý júrgizip, halyqtyń pikirin zertteitin tiisti bólimder men departamentter bar. Qalai desek te, men PÁ-de jáne Úkimette jumys istegen kezimde osylai bolatyn.
Degenmen, siz suraqty durys qoiyp otyrsyz. Nazar aýdaratyn máseleler barshylyq osy baǵytta, joq dep aita almaimyz. «Aýyrýyn jasyrǵan óledi» deidi halqymyz. Muny Memleket basshysy jaqsy kórip otyr ári aiqyn túsinedi. Sondyqtan da ol «estitin memleket» qurý mindetin qoidy. Qazir barlyq sheneýnikter osy jaǵdaiǵa, el aýanyna, azamattardyń pikirine qulaq asýǵa májbúr. Bul Prezident Ákimshiligi men Prezidenttiń óziniń qatań baqylaýynda. Sondyqtan jaqyn arada osy saladaǵy jaǵdai aitarlyqtai jaqsarady dep úmittenemin.
- «Qudaiǵa shúkir, bizde sóz bostandyǵy bar» degen sóz sizdiki. Sizdiń oiyńyzsha, elimizdegi aqparattyq jáne áleýmettik jaǵdaida tolyq sóz bostandyǵy bar ma?
- Myna sózińiz meni shynynda tańǵaltyryp otyr! Men kún saiyn osy sóz bostandyǵyn áleýmettik jelilerde kórip, estimin! Sóz bostandyǵy bizde tym ushqary jáne ony teris paidalaný jaǵdailary barshylyq. Jala jabý, qorlaý, kórineý jalǵan qaýesetti taratý kóp. Bizde internetti óshirýdi toqtatty, kóptegen aqparattyq portaldar men saittar tolyqqandy jumys isteýde.
Ekinshi jaǵynan, sizdiń sózińizdiń astarynda, ásirese, biýdjetten dotatsiia alýshy «qaǵaz» baspasózderine qatysty shyndyq bar. Jeke basylymdar, mysaly, «Jas alash» gazeti, «Qazaq úni» gazeti jáne portaly jáne t.b. aitar edim, olar úkimetke kóp qiyndyq ákeletin ótkir máselelerdi kóteredi.
Meniń oiymsha, bostandyqtyń ajyramas jaǵy, basqa tusy – jaýapkershilik. Bir danyshpannyń aitqanyn bylaisha jetkizeiin: Allany súiińiz de, qalaǵanyńyzdai jasańyz! Iaǵni, eger siz shyn júrekten Allaǵa qulshylyq etseńiz, siz jala jabýǵa, óshigýge, qorlaýǵa jáne ádiletsiz isterge bara almaisyz, siz aitqan ár sózińiz úshin jaýapkershilikti sezinesiz.
- Siz Baýyrjan Baibekti maqtap júresiz. Qalai oilaisyz, Baibek saiasi tulǵa retinde bilikke qol jetkizýi múmkin be?
- Eger Baýyrjan Baibek maqtaýǵa turarlyq bolsa, ony nege maqtamasqa?! Ókinishke qarai, bizde jumysy úshin ashyq maqtaýǵa bolatyn mundai dárejedegi sheneýnikter kóp emes. Men maqalalarymnyń birinde onyń Almaty ákimi kezindegi naqty jumysyn atap óttim. Bul – meniń pikirim, bálkim, bireýge jaqpaǵan bolýy kerek. Biraq maǵan onyń Almatynyń ortalyǵyn qaita kórkeitkeni, ońtústik astananyń ajaryn buzǵan kóptegen dýaldardy alyp tastaǵany, onyń qalai kóptegen aqyly kólik turaqtarynyń máselesin sheshkeni unaidy. Meniń sózimde artyq jáne jeke basqa qatysty eshteńe joq.
Men ony mańyzdy saiasi tulǵa dep sanaimyn ba? Árine. Ol – Nursultan Nazarbaevtyń «Nur Otan» partiiasyndaǵy orynbasary. Qazir Elbasy partiiasy aldaǵy parlamenttik sailaýda jeńiske jetýine úlken jumys júrgizýde. Ol muny jasai alady dep senemin. Biz onymen keide kezdesip jáne aqparat almasyp turamyz, men oǵan qandai da bir suraqtarǵa qatysty ózimniń ashyq kózqarasymdy aitamyn. Ol óte jasampaz jigit.
Siz «ol bilikke kele ala ma» dep suradyńyz? Siz qandai bilik týraly aityp otyrsyz, túsinbedim? Q. Toqaev el prezidenti bolyp sailandy jáne ol, keminde, 2024 jyldyń jeltoqsanyna deiin Memleket basshysy bolady. B. Baibek nemese basqa bireý 2024 jyly Prezident laýazymyna sailaýǵa túse ala ma? Ony men qaidan bileiin?! Pandemiia men álemdik ekonomikalyq daǵdarysqa bailanysty men jarty jyldan keiin ne bolatynyn bilmeimin, al 2024 jylǵa deiin kim bar, kim joq. Sol kúndi barlyǵymyz birge, qol ustasyp, uiymshyl túrde kórýge jazsyn!
- Parlamenttik Respýblikaǵa qarsy bolǵandardyń biri – siz. Qazir de sol pikirde bolarsyz. Parlamenttik respýblika qurýdy kóksegendermen áli de kúresýge daiynsyz ba?
- Iá, búgingi jaǵdaida men prezidenttik respýblikanyń jaqtaýshysymyn. Bul parlamenttik respýblikaǵa teoriialyq turǵydan qarsy degendi bildirmeidi. Tek búginde naǵyz parlamenttik respýblika – qaýipti ýtopiia. Bizde, shyn máninde, elimizde geosaiasi ahýal kúrdeli jaǵdaida. Reseige jasyryn búregi buryp turatyn soltústik aimaqtar bar. Keide syrtqy kúshter jasyryn áser etetin jaǵdailarǵa beiim Batys Qazaqstanymyz bar. Aýmaq tapshylyǵy seziletin, 35 million halqy bar Ózbekstan jaqyn tur. Al QHR Shyńjań-Uiǵyr aýdanynda 12 million uiǵyr, birneshe million qandas qazaǵymyz ben qyrǵyz jáne t.b. turady. Eger táýelsiz uiǵyr memleketin qurý úshin terrorlyq kúres shielenisse, onda Qytai eń qatań sharalardy qabyldai alady jáne milliondaǵan bosqyndardyń aǵyny Qazaqstanǵa tónedi. Bizde basqa da jasyryn qaýip-qaterler men syn-qaterler kóp jáne Qazaqstan úshin, aýmaǵy boiynsha álemdegi toǵyzynshy memleket úshin biliktiń kúshti «vertikali» aýadai qajet!
Taǵy bir másele, bul týraly Memleket basshysy da ashyq aitqan bolatyn, biz depýtattar men Parlamenttiń jalpy rólin kúsheitýge tiispiz. Bizge ádil Prezident, qýatty Parlament, kúshti Úkimet jáne táýelsiz sottar qajet. Munyń bári birtutas prezidenttik respýblikany saqtap qalý úshin kerek. Bizge ázirge basqa jol joq. Kem degende, jaqyn bolashaqta osylai bolyp qalýǵa tiis.
- Bizdiń elde «qarjy saýattylyǵy» degen nárse keiindep qalǵan. Bir ailyqpen-aq jekejai salyp, qymbat kólik minetin saiasatkerlerdiń ne qupiiasy bar? Álde olar «gipersaýatty» ma?
- Suraqtaryńyz birtúrli qyzyq eken… Siz, shyntýaityn aitsaq, buqaralyq aqparat quraldarynyń ókili emessiz be! Sizderdiń tikelei mindetińiz ǵoi – halyqty elimizdiń ómirindegi osyndai barlyq faktiler men oqiǵalar týraly habardar etý. Onyń ishinde, resmi túrde jalaqy alatyn, biraq olardyń naqty qarjylyq tabysy áldeqaida kóp tanymal saiasatkerler týraly da. Eger siz muny dáleldei alsańyz, attaryn atańyz. Reseidegi Navalnyi siiaqty áshkereleńiz. Tipti, bul sizdiń mindetińizge kiredi. Árine, sotqa deiin jetip jatsa, jeńilmeitinińizge senimdi bolýyńyz kerek.
- Burynǵy aqparat ministri retinde, BAQ qyzmetkerleriniń basty mindetteriniń biri – jai ǵana suraq qoiý emes, buqara halyqtyń «kózin ashyp», shyndyqty tabandylyqpen izdeý degim keledi. Dál 35 jyl buryn KOKP OK Sáýir plenýmynda M.Gorbachev alǵash ret «qaita qurý» jáne «jariialylyq» degen sózderdi aitqan bolatyn. Al siz 2020 jyly syrbazdap suraq qoiasyz, ózińiz jýrnalistik tergeý júrgizbeisiz, shyndyqtyń júzine týra qaramaisyz! Sondyqtan meniń sizderge aitarym: ainalaiyndar, bárin qaitadan qaraityn, qaita quratyn ýaqyt keldi, baqandai 35 jyl ótti ǵoi! Belsendi, batyl, jyldam bolyńyz. Rýhani jańǵyrý dáýiri ǵoi elimizde. Búgingi qoǵam sizden osyny kútedi. Búginde bizdiń memleketimiz ben halqymyzǵa osyndai tórtinshi bilik qajet.
- Áńgimeńizge alǵys bildiremiz! Qoǵam men bilik arasynda qarym-qatynastyń, ashyq áńgimeniń bolýy – jaqsylyq nyshany. Kópke úlgi bolyp qazaq tilinde suhbat bergenińiz úshin, ashyq áńgimege kelgenińiz úshin rahmet! Árdaiym biikten kórinip júre bergeisiz!
