Energiiamen jabdyqtaýshy uiymdardyń «MAEK-Qazatomónerkásip» JShS aldyndaǵy jalpy bereshegi 6.1 mlrd.teńgeni quraidy, onyń ekeýimen (qaryzy jalpy somanyń 90%-yn quraidy) kombinat bereshekti óndirip alý boiynsha jumysty bastady, dep habarlaidy kásiporynnyń baspasóz qyzmeti.
Elektr energiiasynyń bólshek saýda naryǵyn uiymdastyrý jáne onyń jumys isteý, sondai-aq osy naryqta qyzmet kórsetý qaǵidalaryna sáikes bólshek saýda naryǵynda elektr energiiasyn satyp alý jáne satý energiiamen jabdyqtaýshy uiymdar arqyly júzege asyrylady. Aqtaý qalasy, Munaily aýdany jáne Jańaózen qalasynyń tutynýshylaryn elektr energiiasymen jabdyqtaý fýnktsiiasyn «AllianceEnergoSnab-Aqtaý» JShS jáne «Elektr júieleri» JShS atqarady.
«AllianceEnergoSnab-Aqtaý» JShS men «Elektr júieleri» JShS-teri óz qyzmetterin bastaǵannan beri alynǵan energiia resýrstary úshin «MAEK-Qazatomónerkásip» JShS aldyndaǵy bereshegi óse bastady. Qaryz búgingi kúnge deiin eselep ósýde.
1968 jyldan bastap MAEK oblys ortalyǵy - Aqtaý qalasynyń turǵyndary, Mańǵystaý oblysynyń óndiristik jáne áleýmettik mańyzy bar obektileri úshin elektr energiiasyn, aýyz sýdy, tehnikalyq, ystyq sý men jylýdy úzdiksiz óndirý tsikli bar óńirdegi jalǵyz kásiporyn bolyp tabylady.
Bul rette tutynýshylar kóterme (1 MVt-tan joǵary tutynýshylar) jáne bólshek (1 MVt-qa deiin tutynýshylar)bolyp eki sanatqa bólinedi
Kásiporyn ónim óndirý úshin negizgi resýrs retinde «QazTransGaz Aimaq» AQ-nan satyp alynatyn gazdy paidalanady.
Úsh jyl ishinde «AllianceEnergoSnab-Aqtaý» JShS men «Elektr júieleri» JShS-niń MAEK aldyndaǵy merzimi ótken jalpy debitorlyq bereshegi 5,6 mlrd.teńgeden astam somany qurady.
«MAEK-Qazatomónerkásip» JShS óz tarapynan paida bolǵan bereshekti talap etý boiynsha barlyq yqtimal zańdy sharalardy jasady, biraq bul sharalar nátije bermedi. Kombinat energiia resýrstaryn boryshker kompaniialarǵa berýge shekteý qoia almaidy, óitkeni aldymenen turǵyndardyń muqtajdyǵy eskeriledi, sonymen birge elektr energiiasynyń tapshylyǵy aýrýhanalardyń, ambýlatoriialardyń, statsionarlardyń jáne basqa da áleýmettik mańyzy bar obektilerdiń úzdiksiz jumys isteýine de teris áser etýi múmkin. Sondai-aq, «AllianceEnergoSnab-Aqtaý» JShS men «Elektr júieleri» JShS qatysty sot-atqarý sharalary da tiisti nátije bermedi.
«MAEK-Qazatomónerkásip» JShS ai saiyn «QazTransGaz Aimaq» AQ aldyndaǵy aǵymdaǵy bereshegin tóleidi, ol 3 mlrd.teńgeden astam somany quraidy. «MAEK-Qazatomónerkásip» JShS óz ónimin óndirý úshin gaz jetkizýdiń úzdiksizdigin qamtamasyz etý maqsatynda Ekinshi deńgeidegi bankterden nesie alýǵa jáne óz qarajaty esebinen banktiń paiyzdyq mólsherlemelerin tóleý boiynsha aýyrtpalyqty kóterýge májbúr. Qazirgi ýaqytta bankterdegi nesie limiti taýsyldy, kompaniia ai saiynǵy debitorlyq bereshektiń ósýine bailanysty úlken shyǵyndarǵa ushyraýda. Bul jaǵdai óndiriske, jabdyqtardy jańartýǵa, kásiporynnyń turaqty jumysyna jáne «MAEK-Qazatomónerkásip» JShS úsh myń ujym músheleri aldyndaǵy eńbek mindettemelerin saqtaýǵa teris áser etedi.
MAEK basshylyǵy óz ónimderin satýdan alynǵan barlyq aqshalai qarajatty tutynylǵan otyn gazy úshin bereshekti, kreditorlar aldyndaǵy tólemderdiń merzimin ótkizip alǵany úshin ósimpuldardy jáne bankter aldyndaǵy paiyzdardy óteýge jiberýge májbúr.
Joǵaryda baiandalǵandardyń negizinde jáne úzdiksiz ósip kele jatqan debitorlyq bereshektiń saldarynan jaǵymsyz saldarlarǵa jol bermeý maqsatynda «MAEK-Qazatomónerkásip» JShS 01.09.2021 jyldan bastap «AllianceEnergoSnab-Aqtaý» JShS jáne «Elektr júieleri» JShS-men barlyq ózara sharttyq qarym-qatynastardy buzýǵa májbúr.
Olarmen shartty buzý halyqqa elektr energiiasyn jetkizýde irkilisterge ákelmeidi. Basqa energiiamen jabdyqtaýshy kompaniialarmen sharttar jasalatyn bolady, bul rette «MAEK-Qazatomónerkásip» JShS olarǵa boryshker kompaniialardyń jumystan bosatylǵan qyzmetkerlerin jumysqa ornalastyrýdy usynatyn bolady.
Aqtaý jáne Jańaózen qalalarynyń, sondai-aq Munaily aýdanynyń turǵyndaryn kásiporynnyń amalsyz qoldanǵan sharalaryna túsinistikpen qaraýdy ótinemiz. Bul sharalar qabyldanbaǵan jaǵdaida, kombinattyń jinaqtalǵan bereshegi, saiyp kelgende, halyqtyń qajettilikteri úshin elektr energiiasyn, aýyz sýdy, tehnikalyq, ystyq sý men jylýdy óndiretin jalǵyz kásiporynnyń toqtap qalýyna ákelýi múmkin. Bul jaǵdaida Mańǵystaý oblysy turǵyndarynyń tynys tirshiligi men densaýlyǵyna úlken qaýip tónetindigi sózsiz.
