Endi qazaqstandyqtar nesie tarihyn bir ǵana ádispen rettei alady

Endi qazaqstandyqtar nesie tarihyn bir ǵana ádispen rettei alady
Foto: freepik

Qazaqstanda nesie tarihyn túzetý tártibi jeńildeidi, dep habarlaidy ult.kz.

Nesie tarihyn túzetý ne úshin mańyzdy?

Qazaqstanda nesie tarihy azamattyń qarjylyq bedelin aiqyndaityn negizgi kórsetkishterdiń biri sanalady. Bankter men mikroqarjy uiymdary nesie berý týraly sheshim qabyldaǵanda dál osy aqparatqa súienedi. Sondyqtan kredittik eseptegi kez kelgen qate nemese eskirgen málimet adamnyń ipoteka, avtonesie nemese tutynýshylyq qaryz alý múmkindigine tikelei áser etedi.

Sońǵy jyldary qazaqstandyqtar kredittik tarihyndaǵy qatelerge, óz atyna zańsyz rásimdelgen nesielerge jáne málimetterdi túzetýdiń uzaqqa sozylatyn rásimine jii shaǵymdana bastady. Osyǵan bailanysty memleket azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheitetin birqatar ózgeris engizip jatyr.

Qandai ózgerister engizildi?

Jańa túzetýlerge sáikes, endi azamattar kredittik esepte qate aqparat anyqtalǵan jaǵdaida ony túzetý rásimin jeńildetilgen tártippen bastai alady. Ol úshin bankke, mikroqarjy uiymyna nemese kredittik biýroǵa ótinish berý jetkilikti.

Ótinish tirkelgennen keiin qarjy uiymy aqparattyń durystyǵyn tekserýge mindetti. Eger qatelik rastalsa, kredittik tarihqa ózgerister engizilip, jańartylǵan málimet barlyq kredittik biýrolarǵa jiberiledi.

Alaiaqtyqpen rásimdelgen nesie qalai joiylady?

Sońǵy ýaqytta azamattardyń atyna olardyń kelisiminsiz nesie rásimdeý jaǵdailary jiilegen. Endi mundai faktiler sot nemese ýákiletti organ arqyly dáleldense, zańsyz rásimdelgen qaryz esepten shyǵarylady.

Sonymen birge bul bereshek azamattyń kredittik tarihynan da alynyp tastalady. Iaǵni mundai qaryz keiinnen jańa nesie rásimdeýge kedergi bolmaidy.

Nesie tarihyn qalai tekseremiz? 

Qazir qazaqstandyqtar ózderiniń kredittik tarihyn onlain rejimde baqylaýǵa múmkindik alady. Arnaiy servister arqyly jańa nesie rásimdelgeni, tólem keshikkeni nemese kredittik esepke ózgeris engizilgeni týraly habarlama keledi.

Bul qyzmet azamattarǵa kúmándi operatsiialardy erte anyqtap, alaiaqtardyń áreketin der kezinde toqtatýǵa múmkindik beredi.

Qazaqstannyń árbir azamaty kúntizbelik jyl ishinde bir ret óziniń derbes kredittik esebin tegin alýǵa quqyly. Bul - barlyq resimdelgen kreditter men qaryzdar, sondai-aq olardyń ýaqytyly qaitarylýy týraly aqparatty qamtityn resmi qujat. Kredittik tarihty qalai tekserý kerektigi týraly Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi (QNRDA) túsindirdi. 

Oń kredittik tarihtyń bolýy bolashaqta qaryz alý múmkindigin arttyryp, neǵurlym tiimdi kreditteý sharttaryna ie bolýǵa jol ashady. Sondai-aq burys aqparatqa Birinshi kredittik biýronyń saitynda tegin daýlasýǵa bolady.

Qarjylyq qaýipsizdikti arttyrý jáne yqtimal alaiaqtyq áreketterge jedel áreket etý úshin "Kredittik tarihty baqylaý" qyzmetin qosý usynylady. Ol sizdiń kredittik tarihyńyzdaǵy kez kelgen ózgerister - jańa qaryzdardyń paida bolýy, merzimin ótkizip alý, bereshektiń ózgerýi jáne basqa da oqiǵalar týraly habarlamalar alýǵa múmkindik beredi. 

Nesie tarihyn qanshalyqty jii teksergen jón?

Qarjy mamandary árbir azamatqa jylyna keminde bir ret kredittik tarihyn tekserýdi usynady. Eger adam jii nesie rásimdese nemese alaiaqtyq qaýpi joǵary bolsa, muny birneshe ai saiyn qarap otyrǵan durys.

Mundai tekserý kezdeisoq qatelerdi nemese ózge adamnyń atyna rásimdelgen zańsyz qaryzdardy erte anyqtaýǵa kómektesedi.

Kepilgerlerge de qatysty mańyzdy ózgerister

Mamandar kepilger nemese qosa qaryz alýshy bolmas buryn barlyq táýekeldi muqiiat baǵalaýǵa keńes beredi. Sebebi negizgi qaryz alýshy tólemdi ýaqytynda ótemese, bul kepilgerdiń de kredittik tarihyna keri áser etedi.

Sondyqtan qarjy uiymdary azamattarǵa kelisimsharttyń barlyq talabymen aldyn ala muqiiat tanysýǵa keńes beredi.

Sarapshylar qandai keńes beredi?

Qarjy sarapshylary azamattarǵa birneshe qarapaiym erejeni ustanýdy usynady:

– kredittik tarihty turaqty tekserý;

– kúmándi nesie anyqtalsa, birden bankke jáne kredittik biýroǵa júginý;

– kredittik tarihty baqylaý qyzmetin qosý;

– jeke málimetterdi úshinshi tulǵalarǵa bermeý;

– kepilger bolmas buryn barlyq táýekeldi baǵalaý.

Sarapshylardyń pikirinshe, nesie tarihyn túzetý tártibin jeńildetýge baǵyttalǵan ózgerister azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheitip, qarjy naryǵyndaǵy ashyqtyqty arttyrady. Sonymen qatar alaiaqtyq jolmen rásimdelgen qaryzdardyń sanyn azaityp, kredittik tarihtaǵy qatelerdi jedel túzetýge múmkindik beredi. Bul óz kezeginde qazaqstandyqtardyń qarjy uiymdaryna degen senimin arttyrýǵa yqpal etedi.