Elimizdegi eń iri jylyjai – Ordabasyda

Ońtústik Qazaqstan oblysy boiynsha eń alǵash ret jylyjailar Ózbekstanmen qońsy Saryaǵash aýdanynda paidalanýǵa berilgen bolatyn. Jer tósin emgen ala taqiialy aǵaiynnyń tájiribesin alǵan saryaǵashtyq diqandardyń úiirgelik jerindegi shaǵyn jylyjailary jaqsy tabys kirgize bastaǵan soń, basqa aýdandar men qalalarda da jappai óris alǵan.

Búginde oblys aýmaǵyndaǵy jylyjailardyń jalpy kólemi 900 gektarǵa jetti. Muny shotqa qaqsańyz, Qazaqstan boiynsha 80 paiyzdan astam jylyjaidyń kún shuǵylaly Ońtústikke tiesili ekendigin ańǵartady.

Ordabasy aýdany Badam aýylyna jaqyn ornalasqan «Adelia» jylyjaiy elimizdegi eń iri keshen bolyp sanalady. 16 gektar jerge qyzanaq pen qiiar ekken «Adelia» jylyjaiynan jylyna eki ret ónim jinalady. Mundaǵy ónim gektaryna 300-350 tsentnerden ainalady.

– Qyzanaq terý maýsymynda 180 adamǵa deiin jumysqa qabyldaimyz. Jumys­shy­lardyń ortasha jalaqysy – 80 myń teńge. Al ónimniń 90,95 paiyzyn Reseidiń teriskeiindegi Novosibir, Krasnoiarsk, Barnaýyl sekildi oblystaryna eksportqa shyǵaramyz. Al bizde suranys azdaý. Sonymen qatar Astana men Almaty qalalaryna da suranysqa qarai qyzanaq, qiiar jetkizip otyramyz. Mundaǵy tehnologiia boiynsha gerbitsidter men ammiak­ty selitra qosylmaidy. Ziiandy nitrattar kólemi belgilengen shekten 15 ese tómen. De­genmen jylyjai kólemin art­tyrýǵa ázirge niet joq. Oǵan basty sebep qýat kózderiniń qym­battyǵy, – deidi «Adelia» jylyjai keshe­niniń direktory Baqtiiar Asylbek.

Bul keshen indýstriialandyrý kartasy­ aia­synda turǵyzylǵan. Áýelde 5 gektar jerge or­nalasqan jylyjai jobasynyń alǵashqy kezeńiniń investitsiialyq quny 2 673,8 mln teńgege jetken. Ekinshi kezeńniń quny – 2 mlrd 574 mln teńge. Jylyjai shar­ýashylyǵynyń ónimi ekologiialyq taza. Kókónis ósirýde qol­­­­da­nylatyn tehnologiia sýarmaly sýdy, tyńaitqyshty jáne basqa da resýrsty únem­deý­ge múmkindik beredi. Qazir jylyjai 16 gektar jerdi alyp jatyr. 2016 jyly 2 814003 kilo ónim jinalsa, 2017 jyldyń jar­ty jylynda 2 934 669 kilo ónim jinaldy.

Indýstriialandyrý kartasynyń aiasynda «Adeliany» «QazAgroQarjy» aktsionerlik qo­ǵamy qarjylandyryp otyr. Jeńildetilgen nesieniń arqasynda aiaǵynan tik turǵan se­riktestik diqan qaýymyna jaqsy úlgi bolýda. Abyz Abai aitqandai, mundaǵy jumysshylar «eńbek etseń erinbei, toiady qarnyń tilenbei» naqylynyń jaiyn jaqsy biledi.

Jarty jylda tórt myń tonna ónim jinaǵan jylyjai basshylyǵy osynda eńbek etip jat­qan qaýymnyń jalaqysyn berip qana qoimai, áleýmettik jaǵdailarynyń ońalýyna da járdemdesedi.

Baqtiiar TAIJAN,

Ońtústik Qazaqstan oblysy