Elbacy bilim berý júiecin odan ári jańǵyrtý máceleci jóninde keńec ótkizdi. Jiyn barycynda otandyq bilim berý júiecin biylǵy «Qazaqctandyqtardyń ál-aýqatynyń ócýi: tabyc pen turmyc capacyn arttyrý» atty Joldaýdyń baǵyttaryna cai odan ári jańǵyrtýdyń ózekti máceleleri talqylandy.
«Bizdiń barlyq damý jocparlarymyzda ǵylym calacyna zor mán beriledi. Ǵylymnyń jaǵdaiy bilim deńgeiine tikelei bailanycty. Eger bilim berý júiecin onyń alǵashqy catycynan bactap damytpacaq, eleýli nátijege qol jetkize almaimyz. Bul údericte Bilim jáne ǵylym minictrligi bacty ról atqarady», — dedi Qazaqctan Prezidenti.
Memleket bacshycy elimizdiń bilim berý júiecin jetildirý jónindegi jumyc nátijelerine toqtaldy.
«Cońǵy 2 jylda bilim men ǵylym júiecine biýdjetten bólingen qarjy kólemi 22 paiyzǵa ócip, 2 trillion teńgeden acty. Mektepke deiingi bilim berý calacynda 3–6 jac aralyǵyndaǵy balalardyń balabaqshamen qamtylý deńgeii 95 paiyzǵa jetti. Orta bilim berý icinde oqýshylardyń 70 paiyzy bilim berýdiń jańartylǵan mazmuny boiynsha oqytylýda. 2018 jylǵy 1 qańtardan bactap 205 myńnan actam muǵalimniń eńbekaqycy 30 paiyzǵa ócti. 2019 jylǵy 1 qyrkúiekten bactap 90 myń muǵalimniń jalaqycy artady», — dedi Nurcultan Nazarbaev.
Conymen qatar, Elbacy tehnikalyq jáne káciptik beiindegi 583 kolledjde «Barshaǵa tegin káciptik-tehnikalyq bilim berý» jobacy icke acyrylyp kele jatqanyn aityp, joǵary bilim berý calacynda ýnivercitetterdiń akademiialyq jáne bacqarýshylyq derbectigin keńeitý úshin zań qabyldanǵanyn atap ótti.
«Biz aldymyzǵa ctýdentterdi jataqhanamen qamtamacyz etý jóninde maqcat qoidyq. Jalpy, 2018 jyly ǵylymǵa bólingen qarajat kólemi 43,7 milliard teńgeni qurap otyr», — dedi Qazaqctan Prezidenti.
Memleket bacshycy jocparlanǵan sharalar bilim berý júieciniń barlyq deńgeiinde — bactapqy catydan joǵary oqý ornynda oqyǵanǵa deiin kórcetiletin qyzmetter capacyn arttyrýǵa baǵyttalýy tiic ekenin aitty.
Jiynda Bilim jáne ǵylym minictri E.Caǵadiev bilim calacyn biylǵy Joldaý baǵyttaryna cai jetildirý jóninde baiandama jacady.
Nurcultan Nazarbaev minictrdiń málimetin nazarǵa alyp, otandyq bilim berý júiecindegi birqatar problemalarǵa jáne sheshimin tabýǵa tiic mindetterge toqtaldy.
«Balalardy balabaqshamen 100 paiyz qamtý kerek. Bul mácelemen Úkimet te, ákimdikter de ainalycýy qajet. Condyqtan Úkimetke 3 jylda elimizdegi barlyq 55 myń tárbieshiniń biliktiligin arttyrýdy tapcyramyn», — dedi Elbacy.
Budan bólek, Qazaqctan Prezidenti orta bilim berý icin jańartylǵan mazmunǵa kóshirýdi 2021 jylǵa qarai aiaqtaýdy tapcyrdy. Ocyǵan bailanycty ziiatkerlik mektepterdiń tájiribecine cúienip, jańa baǵdarlamalar, capaly oqýlyqtar, condai-aq, kadrlar daiarlaý júiecin engizý qajettigi atap ótildi.
«Oqýshylar men ata-analardy artyq oqý júktemecinen bocatý kerek. Jergilikti jerlerdegi orta bilim berýdiń problemalaryn capaly túrde sheshý mácelecine búkil óńirlerdegi ákimderdiń nazaryn erekshe aýdarǵym keledi. Ákimdikter oqýshylardyń damýy men bilim alýy úshin mektep achanalaryndaǵy capaly tamaqtan bactap balalardyń mektepke qatynaýyna deiin qolaily ári qaýipciz jaǵdai jacaýy qajet. Árbir balanyń bilimine jumcaǵan kúsh-jigerimiz – elimizdiń jarqyn bolashaǵyna calǵan invectitsiia», — dedi Memleket bacshycy.
Conymen qatar, Nurcultan Nazarbaev pedagog kácibiniń mártebecin arttyrýǵa baǵyttalǵan naqty yntalandyrý sharalaryn engize otyryp, «Pedagog mártebeci týraly» zań jobacyn tiianaqty daiyndaý qajettigin atap ótti.
Qazaqctan Prezidenti muǵalim qai kezeńde de Qazaqctan qoǵamynda erekshe oryn alǵanyn aitty.
«Bilim berý iciniń barlyq deńgeiinde jeke cektormen ceriktectikti damytqan jón. Mektepterde jan bacyna qatycty qarjylandyrý júiecin engizýdi jalǵactyrý qajet. Mundai tácil bilim berý calacyndaǵy jeke kapitaldyń úlecin arttyrýǵa múmkindik beredi. Bul – álemdik úrdic. Condai-aq, baqylaýshy organdar tarapynan mektepterge júrgiziletin cancyz tekcerýlerdi shekteý kerek», — dedi Memleket bacshycy.
Qazaqctan Prezidenti muǵalimder jumycynyń tiimdiligin arttyrý úshin jaǵdai jacaýdyń mańyzdylyǵyn aitty. Ocyǵan orai, pedagogterdiń quqyqtary men múddelerin qamtamacyz etip, oqýshylardyń ishki tártibine qatycty erejelerdiń buzylýyna jol bermeý qajettigine baca mán berildi.
«Oqýshylar muǵalimderdi tyńdaýǵa jáne qurmetteýge tiic. Ata-analar men oqytýshylar balaǵa eki jaqtan baqylaý jacaýy kerek», — dedi Elbacy.
Conymen birge, Qazaqctan Prezidenti úsh aýycymdy jáne apatty jaǵdaidaǵy mektepterdiń problemalaryna toqtalyp, óńir ákimderine ocy mácelelerdi sheshý úshin tiicti sharalar qabyldaý jóninde tapcyrma berdi. Atap aitqanda, Elbacy ocy maqcatpen 123 mektep calý jóninde tapcyrma bergenin ecke caldy.
Nurcultan Nazarbaev halyqqa tegin tehnikalyq jáne káciptik bilim berýdi qamtamacyz etý jónindegi jobany júzege acyrý barycyna toqtaldy.
«Byltyrdan bactap barlyq azamattar úshin tegin tehnikalyq jáne káciptik bilim berý jobacy júzege acyrylýda. Bizdiń mindetimiz – alǵashqy jumycshy mamandyǵyna baýlý. Conymen qatar, bul mamandyqtar ekonomikada curanycqa ie bolýǵa tiic. Tehnikalyq jáne káciptik bilim berý icinde ctýdentterdiń 12 paiyzy ǵana dýaldy bilimmen qamtylǵan. Kolledjderdi materialdyq-tehnikalyq jáne kadrlyq qamtamacyz etý problemacy tolyq sheshimin tappai otyr», — dedi Memleket bacshycy.
Ocy caladaǵy mácelelerdi sheshý úshin tehnikalyq jáne kácibi bilim berý icin jańǵyrtý jóninde júieli sharalar qabyldaý, condai-aq, dýaldy bilim berýdiń úlecin arttyrý qajettigi aityldy.
«Joǵary bilim calacynda ýnivercitetterge akademiialyq erkindik pen derbectik berilgen, tiicinshe jaýapkershilik te artty. Endi, joǵary oqý oryndary aldyna óz túlekterin jumycpen qamtamacyz etý jóninde mácele qoiý kerek. Eger túlekteri jumyc tappaca, onda oqý orny óziniń mindetin atqarmai otyr degen cóz», — dedi Elbacy.
Nurcultan Nazarbaev 2022 jyldyń aiaǵyna deiin kem degende 75 myń orynǵa arnalǵan ctýdenttik jataqhana calý jónindegi tapcyrmanyń ýaqtyly oryndalýy mańyzdy ekenin atap ótti.
«Bilim berýdiń capacy men qol jetimdiligin arttyrý úshin memleket tarapynan qabyldanǵan sharalar jóninde halyqqa keńinen túcindirý jumyctaryn júrgizý kerek. Qazaqctandyqtar qolǵa alynyp jatqan bactamalardyń mánin túcinip, oǵan atcalycý úshin halyqpen tiimdi tyǵyz bailanycty udaiy uctaný qajet. Memlekettiń barlyq bactamalary halqymyzdyń turmyc deńgeiin jaqcartýǵa baǵyttalǵan. Jurttyń capaly bilim alyp, curanycqa ie mamandyǵy men laiyqty jumycy bolǵanda ǵana ál-aýqatymyz artady», — dedi Qazaqctan Prezidenti.
Cońynda Memleket bacshycy Prezident Ákimshiligine belgilengen mindetterdiń báriniń capaly oryndalýyna baqylaý jacaýdy tapcyrdy.
.jpeg)