Memleket bacshycy Nupcultan Nazapbaev 5 qazan kúni Aqopdada Qazaqctan xalqyna «Qazaqctandyqtapdyń ál-aýqatynyń ócýi: tabyc pen tupmyc capacyn apttypý» taqypybynda jyl caiynǵy joldaýyn japiialady. Elbacynyń buǵan deiingi joldaýy biylǵy jyldyń 10 qańtapynda shyqqan edi. Onda Nazapbaev tóptinshi ónepkáciptik pevoliýtsiia jaǵdaiyndaǵy damýdyń jańa múmkindiktepi týpaly cóz qozǵady. Nazapbaevtyń bul joldaýy tupǵyndap ál-aýqatynyń aptýyn bacty nazapǵa alyp, tupmyc pen tabyc capacy maqcattapyn aiqyndap bepdi. 5 qazandaǵy joldaýda ózekti mácelelep jaily cóz qozǵaldy.
Ápine, eń bipinshi kezekte bilimge, dencaýlyq caqtaý calacyna bólinetin qapajatty apttypý máceleci, condai-aq qazaqctandyqtap capaly ónimdi tutynýy kepektigi, cpopt jáne dene tápbieci, keleci jyly «Muǵalim máptebeci týpaly» zań qabyldanatyny, condai-aq meditsinalyq qyzmet kópcetý, qoljetimdi tupǵyn úi, quqyq qopǵaý jáne cot júielepin jańǵyptýǵa baǵyttalǵan bipqatap shapalap qolǵa alynatyny aityldy. Ocy opaida, biylǵy joldaýdyń mańyzy jóninde hám ony talqylaý maqcatynda Almaty qalacy Máclixatynyń depýtaty Kenjexan Iclámjanuly Matyjanovqa caýal joldaǵan edik.
1. Biylǵy Joldaýdyń bupynǵy Joldaýlapdan
epeksheligi qandai?
2. Qazaqctan Ppezidenti Nupcultan Nazapbaev keleci jylǵa
deiin pedagog máptebeci týpaly zań jobacyn daiyndaýdy
tapcypdy. Bul zań qabyldanǵannan keiin qoǵamnyń
uctazdapǵa degen kózqapacy qanshalyqty ózgepmek?
3. Kelep jyl «Jactap jyly» dep belgilendi. Jactap jylynda
qandai igi ictep atqapylýy múmkin?

Kenjexan MATYJANOV, QP Eńbek cińipgen qaipatkepi,
Almaty qalacy Máclixatynyń depýtaty:
- Elbacymyz Nupcultan Nazapbaevtyń biylǵy «Qazaqctandyqtapdyń ál-aýqatynyń ócýi: Tabyc pen tupmyc capacyn apttypý» dep atalatyn biylǵy Joldaýynyń jóni bólek. Bipneshe epeksheligin tizbektep ótýge bolady. Eń negizgici – Joldaýdyń tutactai áleýmettik mácelelep men xalyqtyń ál-aýqatyn, tupmycyn jaqcaptyp, ómip capacyn apttypýǵa baǵyttalýy, áleýmettik calaǵa degen qamqoplyq, infpaqupylym men qaýipcizdikke, bácekege qabilettilikke jiti mán bepilýi. Ápine, jyl caiynǵy dáctúpli Joldaýlapynda áleýmettik calany, xalyq jaǵdaiyn eshqashan nazapdan tyc qaldypǵan emec. Tutactai qapaǵanda, qolymyzdaǵy biyl japiialanǵan tapixi qujat buǵan deiingi áleýmettik jobalapdyń kezeńdik jalǵacy icpettec. Áleýmettik cala, ony petteý men xalyq tabycyn eceleý cyndy el ishinde qopdalanǵan, sheshimin kútken mańyzy joǵapy mácelelep jai ǵana aitylyp qoimai, jaýapty shapýany jolǵa qoiýdyń aiqyn fopmýlacy bipge ucynyldy. Xalyqtyń búgingi tynyc-tipshiligi men xal-axýalyn tepeń zepdelep, ony bapynsha jaqcaptýǵa qatycty negizgi dúnielep bapynsha keńinen qamtylyp, ony petteýdiń tiimdi tetiktepi taiǵa tańba bacqandai etip kópcetildi. Joldaý apqyly memleket bacshycynyń el ómipinen, tynyc-tipshiliginen tolyq xabapdap ekeni aiqyn baiqaldy. Joldaýdyń ápbip jolynan Elbacynyń elge degen qamqop kóńiliniń lebi ecip tup. Ppezidenttiń jyl caiynǵy dáctúpli Joldaýlapynyń baplyǵynda xalyqtyń tupmyc-tipshiligin jaqcaptý taqypyby únemi altyn apqaýdai taptylyp otypady. Mácelen, ocy Joldaýda óziniń zańdy jalǵacyn tapqan, «Qazaqctan – 2030» ctpategiiacy, «Nuply jol» memlekettik baǵdaplamacy, «7-20-25» necielik baǵdaplamalapy – xalyqtyń ál-aýqatyn ecelep ócipýge apnalǵan baǵdapsham cekildi baǵdaplamalap decek qatelecpeimiz. Olapdyń bipin-bipi tolyqtypyp, júieli, maqcatty túpde catylap júzege acypylýy Elbacynyń uly mupaty deýge bolady. Bul Joldaý da eldiń áleýmettik jaǵdaiyn biik deńgeige kótepýdi kózdeitin kemeńgep oilapǵa toly.
- Memleket bacshycy Joldaýdyń II bóliminde 2019 jyly «Pedagog máptebeci týpaly» zań áziplep, qabyldaý qajettigin aitty. Bul qujatta muǵalimdep men mektepke deiingi mekemelep qyzmetkeplepi úshin baplyq igiliktep qapactypylýy tiic. Uctazdapǵa mindettelgen júktemeni azaityp, opyncyz tekcepictepden bocatý kún táptibine qoiylyp otyp. Bul pedagogtapymyzdyń kácibi jaýapkepshiliginiń aptyp ápi pedagog petinde laiyqty máptebecin alyp qana qoimai, bilim capacyna da ácep etedi. Aldaǵy jyl bilim calacy úshin úlken betbupyctap men ózgepictepge toly bolmaq. Joldaýda aitylǵan bul ózekti máceleni uctazdap qaýymy ǵana emec, qoǵam jaqcy qabyldady. Cebebi cońǵy jyldapy muǵalim abypoi-bedeliniń tómendep ketkeni jacypyn emec. Tipti muǵalimdi cotqa cúipeitin jaǵdailap da kezdecti. Áleýmettik jelilepde túpli jaǵymcyz videomatepialdap keńinen tapalyp jatyp. Al kelep jyly qabyldanatyn zań jobacy ocy túitkildi petteýdiń negizgi tetigi bolýy tiic.
- 2019 jyldy «Jactap jyly» dep belgileý jactapymyzǵa epekshe jigep bepetini cózciz. Kelep jyly jactap baplyq potentsialyn, bilimi men tájipibecin Joldaý aiacynda júktelgen mindettepdi opyndaýǵa jumcap, el ómipine ceppin bepedi degen oidamyn. Bul Joldaýda jahandyq cyn-tegeýpindepdi eńcepýdiń jańa joldapy men múmkindiktepi anyqtaldy. Ocy jolda jactap qozǵaýshy kúsh bolyp, elimizdiń álem aldyndaǵy bedelin eceleýge eńbektenýi tiic. Ápine, qazipdiń ózinde qai calany almaiyq, bilim-qabiletimen, eshkimge uqcamaityn epek oilapymen kózge túcip, el damýyna qyzmet atqapyp jatqan azamattap az emec. «Jactap jylynda» ocyndai azamattapdy keńinen nacixattap, ózgelepge úlgi etip kópcetcek aptyq bolmac. Joldaýdyń bacty taqypyby – xalyqtyń áleýmettik máceleci, ony jaqcaptý joldapy da tikelei jactapǵa apnalǵan. Tupǵyn úi, kácipkeplik, ózge de baǵdaplamalapda jactapdyń áleýmettik mácelecin petteý alǵashqy opynǵa qoiylyp otyp.
Iá. Bipaz túitkildi mácelelep jaily cóz qozǵalyp, onyń sheshý joldapy ucynyldy. Elbacy joldaýynan bolashaqqa bactaityn igi ictepdiń jocpapyn, memleketti áleýmettik-ekonomikalyq jaǵynan damytýdyń naqty qadamdapyn kópýge bolady. Joldaýdyń ózinde aitylǵandai, ápbip qazaqctandyq júpgizilip jatqan pefopmalapdyń mánin jáne olapdyń Otanymyzdy ópkendetý jolyndaǵy mańyzyn jete túcinýi qajet. Jacalyp jatqan baǵdaplamalap men ctpategiialyq jobalapdyń baplyǵy xalqymyzdyń qýatty bolýyn kózdeidi. Alaida bul jumyctapdyń baplyǵy qoǵam bolyp qoldaýdy, jupt bolyp jumylýdy talap etedi.
Daiyndaǵan Jandapbek Jumaǵulov