Soltústikqazaqstandyq onkolog-dáriger Habdyrahman Berkimbaev ishetin asymyzdyń qaterli isiktiń damýyna áser etetinin eskertedi. Maman obyrdan saqtaný úshin kúnine eń keminde 5 ret kókónis pen jemis jeýge keńes beredi, dep habarlaidy QazAqparat.
SQO kópbeiindi aýrýhananyń onkologiialyq ortalyǵynyń radiologiia bólimshesiniń meńgerýshisi Habdyrahman Berkimbaevtyń aitýynsha, qaterli isiktiń kei túrlerin belgili bir kezeńde emdep-jazýǵa bolady. Áli kúnge deiin obyrdyń naqty neden paida bolatyny anyqtalǵan joq. Alaida qaýipti derttiń aldyn alýǵa bolady.
«Eń birinshi kútiný qajet. Eńbek pen demalystyń ara jigi bolýy kerek. Árine, sportpen ainalysýdyń densaýlyqqa tiimdiligin aitpasa da bolady.
Jaǵymsyz emotsiialarǵa jol bermeńiz jáne ishetin tamaǵyńyzdy josparlap úirenińiz», - deidi dáriger.
Mamannyń aitýynsha, qaterli isikke ákeletin negizgi faktorlardyń biri – durys tamaqtanbaý. Aýrýdan aman bolý úshin talǵap jeý qajet.
«Súrlengen ónimnen, qýyrylǵan, konservilengen, marinadtalǵan, tuzdalǵan jáne natrii nitriti qosylǵan taǵamdardan barynsha bas tartqan durys.
Qatty ystyq shai men tamaqty asa ystyq kúiinde ishýge bolmaidy. Alkogolden bas tartyńyz.
Sońǵy kezde syrany mólsherden kóp ishetinder kóbeigen. Qazirgi syralar obyrdyń paida bolýyna áser etedi. Sondai-aq bul ishimdik semizdikke ákelip, aǵzadaǵy gormondy tepe-teńdikti buzady. Chipsy, popkorn, fri kartoby densaýlyqqa ziian. Al biz ony tipti balalarǵa beremiz», - deidi Habdyrahman Berkimbaev.
Dáriger kúndelikti mázirge mindetti túrde kókónis pen jemisti engizýge keńes beredi.
«Kókónis pen jemis-jidekti, ósimdikten jasalǵan ónimderdi, sonyń ishinde shyryndy kúnine eń keminde bes ret tutynǵan jón. Burshaq tuqymdastardy, piiaz ben sarymsaqty, kepken jemisterdi, sút jáne balyq ónimderin as mázirine kirgizý kerek. Maily taǵamdy azaityp, dene salmaǵyn qalypty deńgeide ustaýǵa tyrysý qajet. Durys tamaqtaný nátijesinde aǵzaǵa qajetti dárýmenderdi alyp qana qoimai, emdelemiz de», - deidi onkolog-dáriger.
