Dindi oqytý adam, qoǵam, ǵalam týraly dúnietanymdyq jáne filosofiialyq suraqtarǵa jaýap izdeý bolyp keletini daýsyz. Bilim berýdiń zaiyrly júiesinde dintaný pánin oqytý qoǵamda gýmanistik jáne rýhani-adamgershilik negizderdi qamtamasyz etýge kómektesedi. Rýhanilyq bul tek dini ilimmen ǵana shektelmeidi. Rýhanilyq – filosofiialyq jáne etikalyq uǵym. Rýhanilyq – bul zaiyrly moraldyq ustanym retinde adamnyń rýhani jan-dúniesimen, ishki jáne syrtqy mádenietimen bailanysty aiqyndalady. Rýhani bolmysy biik men rýhani álemi bai tulǵa dinge beitarap bolýy múmkin. Qazirgi tańda agnostik ne ateisttik ustanymdaǵy adamdy rýhani dúniesi kemshin degen qate túsinikter kezdesedi. Rýhanilyq – zaiyrly etikalyq uǵym retinde adamnyń jan jáne ar tazalyǵyn aiqyndaidy.
Islamtanýlyq bilim berý men tárbieleýde dintaný zamanaýi bilim berý tehnologiiasynyń múmkindikterin jáne iske asyrý tásilderin, ádisterin quraldaryn aiqyndaý úshin ádistemelik jáne pedagogikalyq modelderdi iske asyrý qajet. Bilim berý mazmunynda dintaný pánin oqytýda zaiyrlylyq qaǵidaty ádistemelik negiz bolý kerek. Búginde álem elderiniń basym kópshiliginde memlekettik mektepter zaiyrly mártebege ie. Zaiyrlylyqtyń tarihyna úńilsek, táýelsiz elimizdiń zaiyrlylyq qaǵidaty 1995 jyly qabyldanǵan Ata Zańymyzda bekitilgen. Zaiyrlylyq qaǵidaty qoǵamnyń, halyqtyń, mádeniettiń jáne qazirgi bilim berýdiń ustanymy bolý kerek. Rýhanilyq bul bolashaq urpaqtyń úilesimdi damýynyń kepili bolýy kerek. Sondai-aq ol halyqtyń rýhaniiatymen tyǵyz bailanysty. Parasattylyq, imandylyq, izdengishtik, otansúigishtik búgingi bilim berýdiń negizgi ustanymy. Islamtaný gýmanitarlyq ǵylymdarmen tyǵyz boilanysta qarastyrylýy tiis. Islamtanýlyq bilim berýde dindi keshendi jáne ǵylymi turǵyda túsindirýge mán berilýi kerek. Din týraly teologiialyq bilim dinniń shyǵýy men damýy týraly júieli bilim beredi. Islamtaný oqý baǵdarlamasynda mindetti pánder quran ilimderi, tápsir, hadis ilimderi, sira, fikh, aqida ilimderi, minez-qulyq, dini ýaǵyz jáne sheshendik óner, arab tilin qamtidy. Sonymen qatar, negizgi komponentter – Qazaqstan tarihy, filosofiia, shet tili jáne tańdaý pánderi oqytylady. Oqý-tárbie úderisinde dini pándermen qatar, zaiyrly pánderdi oqytý adam jáne qoǵam týraly bilimdi ulǵaityp, ulttyq pen azamattyq sanany qalyptastyrýǵa úiretedi. Islamtanýlyq bilim berýge qatysty ana tilimizdegi oqý-ádistemelik oqý quraldary men oqýlyqtar daiarlaý máselesi de ózekti. Zaiyrly qoǵam mádenietine sai medreselerge arnalǵan sapaly dáris pen seminar sabaqtarynyń biryńǵai ádistemelik quraldaryn shyǵarý mańyzdy. Islamtanýshy mamandardyń jetispeýshiliginen týyndaǵan jaǵdaiǵa bailanysty moldalardy aimaqtyq jáne jergilikti suranystarǵa sai arnaiy daiarlaý oryndy. Din isteri komitetiniń deregine súiensek, qazirgi ýaqytta elimizdiń meshitterinde – 3800 jýyq din qyzmetkerleri jumys jasaidy. Olardyń 19 %-joǵary bilimdi, 27%-orta bilimdi, 54%-dini bilimdi jetildirý kýrsynan ótken. Din qyzmetshileriniń 7-8%-shet eldiń dini oqý oryndaryn bitirgender. Soltústik jáne batys óńirlerde islamtanýlyq bilim berý kýrstaryn ashý jolymen osy aimaqtaǵy dini bilimge qushtar azamattardyń suranysyn óteimiz. Dindar áielderge arnalǵan ýaǵyz jáne tárbie ádisterin mengergen dini bilimdi áielderdi daiarlaý mańyzdy. Dindar qyz-kelinshekterge meditsina jáne din, din jáne ǵylym,din jáne quqyq, zaiyrly memlekettegi otbasylyq qundylyqtar men bala tárbiesi taqyrybynda bilim jetildirýshi kýrstar men seminarlar, jazǵy ýniversitetter uiymdastyrý ýaqyt talaby. Dindar otbasynda tárbie alǵan jastarymyzdy zaiyrly mádeni ustanymǵa sai baǵyttaý otbasynan bastaý alady. Dindar ata-analar balalardyń zaiyrly qoǵamdyq ortada ózinniń bilimi men biligiń tolyqandy ashyp kórsetýine barynsha múmkindik bergeni jón. Tomaǵa-tuiyqtyq bala psihologiiasyna keri áser etip ortadan jatsynýǵa alyp kelýi múmkin. Dini ortadan shyqqan jastar qoǵamnyń múshesi retinde qoǵamdyq ortamen úilesimdi órkendeýi tiis. Sondyqtan da Joldaýdaǵy: «Barlyq jastaǵy azamattardy qamtityn bilim berý isinde ózimizdiń ozyq júiemizdi qurýdy jedeldetý qajet.
Bilim berý baǵdarlamalarynyń negizgi basymdyǵy ózgeristerge únemi beiim bolý jáne jańa bilimdi meńgerý qabiletin damytý bolýǵa tiis» [1] degen Elbasynyń tapsyrmasy jetinshi basymdyqtyń máni men baǵytyn aiqyndaidy. Islamtaný mamandaryn oqytýda eń mańyzdy is jańa bilim berý tehnologiiasyna jáne zamanaýi talapqa sai din mamandaryn daiarlaýdyń tiimdiligin artyratyn jańa baǵdarlamasyn daiyndaý qajet. Bul baǵdarlamada dini negizdegi radikaldy ideologiiamen ýlanǵandardy týra jolǵa salýdyń dini jáne psihologiialyq ádisteri júieli qarastyrylýy tiis. Zamanaýi terrorizm filosofiiasy jáne psihologiiasynyń ádis-tásilderiniń aqparattyq-kommýnikatsiia tehnologiialarynda qoldanylýy din qyzmetshileriniń ǵalamtordy paidalaný quzirettiligin arttyrýdy boljaidy. Sonymen qatar, teris aǵymdardyń bedeldi múshelerimen pikir-saiys júrgizetin deńgeide quzirettilikke ie din qyzmetkerlerin daiarlaýda logika jáne ritorika, memleket jáne din, salystyrmaly dintaný, quqyqtaný pánderiniń ózindik orny bar, sondyqtan atalǵan pánder elimizdiń medreseleriniń oqý baǵdarlamasyna júieli túrde engizilýin jáne oqytý ádistemesin bir izge keltirilýi tiis.
Islamtaný mamandyǵy boiynsha oqytý ádistemesin júielep jetildirý úshin islamtanýshy jáne dintanýshy ǵalymdar men mamandar qatysatyn respýblikalyq deńgeidegi konferentsiialar men seminarlar elimizdiń iri qalalary men aimaqtarynda ótkizilýi tiis. Elimizde islamtaný salasynda jinalǵan tájiribeni keń túrde qoldaný men nasihattaý dini bilim berý sapasyn jetildirýmen qatar, islamtaný mamandyǵynyń ustazdary úshin oqý-ádistemelik kómek bolar edi. Dintaný boiynsha úiretýshi seminarlar men konferentsiialar dintaný mamandyǵynyń ustazdary úshin bilim men tájiribe almasý baǵytynda jasalǵan mańyzdy qadam osyndai is-sharalarda zaiyrly elimizde dini bilim berýdiń maqsaty men mindetteri, dintanýlyq pánder júiesi, zertteý ádisteri, uǵymdary men terminderi, baiandaý men dáris júrgizý ádistemesi, mádeniet júiesindegi dinniń róli, memleket jáne din, radikaldy dini ideologiiaǵa qarsy kúres ádistemesi týraly jan-jaqty bilim berý iske asyrylady. Sonymen qatar, memlekettik qyzmetkerlerge arnalǵan dintanýlyq oqytý kýrstaryn aimaqtarda ótkizý qajet.
Dini fanatizm men kózsiz elikteýshilikke qarsy turatyn qalqan bolatyn dini mádeniet pen dini sana qalyptastyrý úshin dini bilim berý zaiyrly turǵyda berilýi kerek. Elimizde ultaralyq kelisim, dini tózimdilik mádenieti men ózara qurmet qaǵidaty ornyqqan. Din adamnyń rýhani álemine tynyshtyq berip, adamnyń abyroiy men ar-namysyn úiretedi. Árbir adamnyń jan-dúniesindegi kelisim men ishki mádeniet bul qoǵamdaǵy adamaralyq qarym-qatynas mádenietidegi ózara túsinistiktiń sharty. Árbir adam parasatty jáne rýhani dúniesi bai, rýhy myqty bolǵanda ǵana zulymdyq pen zorlyqqa qarsy tura alady. Sol sebepten adam janyn tárbieleý jáne onyń dúnietanymyn qalyptastyrý úshin álemdik jáne dástúrli dinderdiń rýhani qundylyqtaryn tiimdi qoldaný mańyzdy bolyp sanalady. Búgingi kúnde elimiz úshin beibitshilik pen kelisimdi saqtaý mańyzdy. Sondyqtan da din qyzmetkerleri elimizde tirkelgen dini birlestikterdiń dini senimi týraly habardar bolýy kerek. Óitkeni, din etnostyń ulttyq sana-sezimi men rýhani mádenieti men ulttyq rýh ereksheligin ashatyn fenomen. Elimizdegi dini bilim berý oryndary bolashaq din qyzmetkerlerin zaiyrly mádeni ustanymǵa,ziialylyq pen izdengishtik rýhynda tárbielep, álemdik jáne dástúrli dinderdiń qundylyqtaryna oń kózqaras qalyptastyrýy tiis. Din qyzmetshilerin ultaralyq jáne dinaralyq qarym-qatynas mádenietine úiretý, dini mádenietke baýlý, ózge dindegilerge qurmetpen qaraýǵa, dinderdiń qundylyqtyq negizderin tereń túsinip paiymdaýǵa,zaiyrly ustanymǵa sai qyzmet jasaýǵa quziretti daiarlaý búgingi dini bilim berýdiń maqsaty. Bul dini bilim berý júiesi úshin óte ózekti bolyp tabylady.
Zaiyrly mádeniet jáne dini mádeniet ereksheligin jáne jalpy adamzattyq qundylyqtardyń artyqtyǵyn, iaǵni dini jáne dini emes dúnietanym túsinikteriniń biriktirýshi jáne suhbattastyq negizderin tózimdilikpen túsindirý jumystary da mańyzdy. Islamtanýdy oqytý mazmuny men ádistemesi zaiyrlylyq pen tózimdilik qaǵidattary, ar-ojdan, dini senim bostandyǵy jáne oi-erkindigi syndy elimizdiń jáne halyqaralyq quqyqtyq qujattar talaptaryna sáikes bolýy tiis. Islamtaný mamandyǵyn oqytýda zamanaýi aqparattyq-analitikalyq jáne oqý-ádistemelik negizderge súiený kerek. Zaiyrly qoǵamdaǵy islamtanýlyq bilimniń maqsaty – zaiyrly mádeni júiege sai qyzmet jasaý men dindar azamattardyń dini suranysyn óteýdi iske asyrý.
Islamtaný men dintaný mamandyqtary jastardyń ómirlik jáne dúnietanymdyq qundylyqtaryn qalyptastyrýshy, azamattyq pozitsiiasyn aiqyndaýshy, gýmanistik qundylyqtaryn bekitýshi ról atqarýy qajet. Dini oqý oryndarynyń túlekteri elimizdiń rýhani qaýipsizdigi jáne ultymyzdyń dini tutastyǵyn nyǵaitý jolyna qyzmet etýi úshin jan-jaqty bilimdi bolýy shart. Islamtaný jáne dintaný mamandyndyqtary oqytý baǵdarlamasynda qazaqstandaǵy ibrahimdik dinderdiń rýhani muralaryn salystyrmaly turǵydan taldaý elimizdegi dinaralyq tatýlyq pen kelisimdi nyǵaitýǵa baǵyttalýy tiis. Dástúrli dinderdiń qoǵam ómirinde jáne ulttardyń rýhani mádenieti men dúnietanymdyq ustanymdaryndaǵy alatyn ornyn zerdeleý imamdardyń eldegi dini jaǵdaidyń ereksheligin tanyp bilýine jol ashady.
Árbir dinniń senimdik ustanymdary men qundylyqtaryna qurmetpen qaraý, otansúigishtik, tózimdilik murattary men ortaq qundylyqtar jastardyń sanasyna sińirilip, naqty baǵdary retinde zaiyrlylyq qaǵidatynyń negizde oqytylýy qajet. Qazirgi dintanýlyq jáne islamtanýlyq bilim berýde destrýktivtik dini ilimder jáne olardyń harizmatikalyq dini basshylaryna qarsy kúrese biletin zamanaýi quzirettilik qalyptastyrý da mańyzdy. Jat dini aǵymdar men dini fanatizmge qarsy turatyn ustanym qalyptastyrý osy islamtaný mamandyǵynyń mindeti bolyp tabylady. Din ekstremizm men terrorizm qaýipin adam men qoǵam ómirine, memleket negizine qaýipti indet ekendigin jastarǵa baiypty jáne ǵylymi turǵyda túsindirilýi qajet. Bul 2013-2017 jáne 2017-2020 jyldarǵa arnalǵan dini ekstremizm men terrorizmniń aldyn alýǵa bailanysty qabyldanǵan memlekettik baǵdarlamada naqty kórsetildi. Ásire dinshildiktiń dúnietanymdyq jáne áleýmettik negiziniń aldyn-alý joly jastarǵa teń múmkindikter jasaý jolymen olardyń áleýmettik ádilettilik pen teńdik qundylyqtarynyń qoǵamdyq ómirde naqty iske asatynyń kórsetýimiz qajet. Elimizde qalyptasqan dini jaǵdaidy eskersek, jas urpaqty Máńgilik El qundylyqtary negizinde tárbieleý, pliýralizm men túrli dini senimderdi ýaǵyzdaǵan missionerlik jáne jat- aǵymdar jaǵdaiynda ózindik dúnietanym qalyptastyrý jáne óz oi-pikirińdi aiqyndaý, teris aǵymdarǵa kúmánmen qaraý jáne syni kózqarasty ornyqtyrý, adamzatqa ortaq qundylyqtar men ulttyq mádeniet qundylyqtardy ardaqtaýdy jas urpaqqa qalai úiretemiz. Bul mindetterdi sheshý úshin dintaný jáne islamtaný mamandyǵynyń barynsha ózekti de tiimdi kontseptsiiasyn daiyndaýmen qatar,qazirgi ózgermeli zaman talaptaryna sai ádistemelik jáne shyǵarmashylyq izdeniske negizdelgen jańa bilim berý baǵdarlamasy jáne oqytýdyń innovatsiialyq ádistemesin jasaý joldaryn tabý ózekti.
Dini bilim berý ádistemesi tulǵanyń rýhani bolmysyn jetildirýge jáne mádenietin qalyptastyrýǵa, dini bilim jetistikterin jan-jaqty túsinýge, dini ilimderdi zerdelep, taldaýǵa úiretýmen qatar, basqanyń mádenietine túsinistikpen qaraýǵa, dini toleranttylyq jáne dinaralyq kelisim ustanymdaryn syilaýǵa tárbieleidi. Dintaný jáne islamtaný mamandyǵynyń túlekterin memlekettik qyzmetke daiarlaý men tárbieleýdiń negizgi maqsaty -din salasyndaǵy memlekettik saiasattyń baǵyty men erekshelikterin túsindirý bolyp tabylady. Joǵary bilim berý júiesinde dintanýlyq pánderdi oqytý zaiyrly memlekettik qaǵidatqa tárbieleý,dini saýatsyzdyq pen dini tózimsizdiktiń aldyn alýǵa kómektesedi .
Jahandaný úderisinde árbir ult óziniń salt-dátúri men ulttyq sana tirekterine súienip, óziniń bet-beinesin joǵaltpai, ulttyq bolmysyn aiqyndap, ulttyq rámizderin asqaqtatýǵa umtylýda. Bizdiń dindar jastar da zaiyrly memlekettik qaǵidany, ultymyzdyń tili men dilin, tarihyn, dástúrin syilaýy jáne ata murasyn qasterleýi tiis. Din salasyndaǵy memlekettik qyzmetshiler dúnietanymynda jáne ádeptik ustanymynda zaiyrly jáne ulttyq qadir-qasietinen týǵan kieli uǵym túsinikterin qurmetteýdi qalyptastyrý elimizdiń qarqyndy innovatsiialyq-indýstriialyq turǵyda jańǵyrýyn qamtamasyz etetin ulttyq múdde men azamattyq paryzǵa adal din mamandaryn belsendi is-áreketke tárbieleý bolyp tabylady
Din qyzmetkeri bitim-bolmysy men mádenietimen, úlgili ómirlik deregimen jáne ziialy ustanymymen erekshelenip, ǵylymi jáne dini-filosofiialyq máseleler tóńireginde pikir-talas júrgize alatyndai deńgeide bolýy jáne din salasyndaǵy memlekettik saiasatty tereń túsinýi onyń áleýmet pen dini qaýym arasynda bedeldi bolýyna oń yqpalyn tigizedi. Din qyzmetkerleri bilimi men biligin, quziretin rýhani tálim-tárbielik is-sharalarda, dini tózimdilik pen ultaralyq qarym-qatynas mádenietin qalyptastyrý jáne túrli lańkestik jáne ekstremistik, ziiandy aǵymdardyń keritartpa ilimderiniń aldyn alý maqsatynda iske asyrý tiis. Qazirgi zamanǵy oqytý ádistemesi islamtaný mamandyǵynyń praktikalyq mańyzyn ashýmen qatar, intellektýaldy turǵydan taǵylymdy, oqyp-zerteý úshin qyzyqty, din mamany úshin bereri mol rýhani jáne zaiyrly bilim berýi qajet. Din mamandary qoǵam ómiri men adamaralyq qatynasty izgilendirý úderisinde ózindik ról atqarady. Dini mádeniet pen shynaiy rýhanilyq bul mańyzdy gýmanistik qundylyq. Búgingi din qyzmetkerine úlken jaýapkershilik júkteidi. Zamanaýi imam aqyl-parasatymen, jeke mádenietimen, rýhani dúniesiniń bailyǵymen, shyǵarmashylyq áleýetimen, jaýapkershilik sezimimen daralanýy tiis.
Din ustazy din negizderin zaiyrly memlekettik qundylyqtarǵa sáikes saliqaly baiypty túrde túsindirgeni jón. Imamnyń dini qyzmeti dindarlardyń dini suranysy men rýhani qajettilikterin tolyq qamtýy tiis. Islamtaný mamandyǵynyń stýdentterine adamzat órkenietindegi dinniń shyǵý tarihyn jáne dini ilimder men ǵuryptar júiesi jaily, áleýmettik institýt retindegi dinniń qyzmetin, qoǵamdaǵy konfessiiaaralyq qatynas mádenietin qalyptastyrýshy tózimdilik qaǵidalaryn, dástúrli dinderdiń jalpyadamzattyq qundylyqtaryn, din salasyndaǵy memlekettik saiasat, memleket pen din, qoǵam men din, din men dástúr bailanysy, din jáne quqyq, zaiyrly memlekettegi dini uiymdardyń qyzmet etý negizderin oqytý zaiyrly memlekettegi dinniń qyzmet etý aiasy týraly tolyqqandy ǵylymi túsinik berilýi tiis. Elimizdegi islam tarihyn zertteýdiń tarihnamalyq jáne derektanýlyq ádistemelik ustanymyn zamanaýi talapqa sai jetildirý úshin islamtanýlyq jáne teologiialyq ádebietterdiń biryńǵai derektik júiesin qurǵan jón. Zaiyrly bilim berý júiesinde islamtanýlyq bilim berý mazmunyń islam dini men dini ilimdik erekshelikterin oqytýdyń ádisnamalyq ózegin ǵylymi baǵdar men zaiyrlylyq qaǵidaty quraidy. Dinder ilimi men tarihyn oqytý barysynda naqty dinniń senimi men ǵibadatyń, órkeniettik qundylyqtaryn jáne rýhani murasyn zerdeleýde ǵylymilyq jáne obektivtilikti ustaný qajet, «Biz jańǵyrý jolynda babalardan miras bolyp, qanymyzǵa sińgen, búginde tamyrymyzda búlkildep jatqan izgi qasietterdi qaita túletýimiz kerek» [2]. El tarihyndaǵy kórnekti din qairatkerleriniń eńbekterin oqytý protsesine eńgizý ulttyq rýh tamyryn, ulttyq rýhani muramyzdy egjei-tegjeili tanyp bilýge jol ashady.
Zaiyrly qoǵam mádenietine sai sapaly dintanýlyq jáne dini ádebietter daiarlaý ózekti. Orta bilim berý oryndaryna arnalǵan «Qoǵam jáne din»oqýlyǵyn daiyndaýǵa mektep pedagogikasy men psihologiiasyn tereń biletin bilikti mamandardy tartqan jón. Din salasyndaǵy memlekettik qyzmetkerlerdiń áleýmettik jelilerde habarlama jazý, kópshilik aldynda jáne BAQ sóileý mádenietin jetildirý de ózekti. Meshitterdegi ýaǵyz beine taspaǵa jazylyp taratylmaýy kerek. Zaiyrly memlekette dini ýaǵyzben ulttyq sheshendik óner men rýhaniiatty,dini ilimdi tereń meńgergen bilimdi jáne bilikti din qyzmetkerleri ainalysqany jón.
Dini bilim beretin oqý oryndaryna arnalǵan oqýlyqtar men oqý quraldaryn daiarlaýdyń biryńǵai ádistemelik júiesin qurý jáne islamtanýlyq bilim berýdiń ádistemelik tásilderin zaman talaptaryna sai jetildirý de mańyzdy. Din mamandaryn daiarlaý adam, qoǵam, dúnie týraly filosofiialyq – dúnietanymdyq máselelerdi zerdeleý jáne talqylaýmen tyǵyz bailanysty. Bul máselelerdi qarastyrǵanda islamtaný dini ilim qundylyqtaryn ǵylymi túsindirýge, filosofiia,tarih,sotsiologiia jáne jaratylystaný ǵylymdar murasyna, ǵylym men tehnika jetistikterine súienedi. Zaiyrly qoǵamda islamtaný negizderin oqytýda islamdaǵy túrli aǵymdardyń jáne radikaldy ideologiianyń ustanymdaryn salystyrmaly turǵyda túsindirý mańyzdy. Zaiyrly memlekette dintaný jáne islamtaný mamandyǵyn oqytý mindeti dindar jastar dúnietanymynda dindarlyq pen zaiyrly mádeni ustanymdy, gýmanistik jáne rýhani-adamgershilik negizderdi qalyptastyrady. Islamtanýlyq bilim berý mazmunynda dini jáne zaiyrly mádeniet úndestigi, dini jáne zaiyrly bilim berý qaǵidaty oqytýdyń ádistemelik negizi bolǵany jón. «Shet elderge dini bilim alýǵa umtylatyn jastarymyzdyń qatary kóbeiip otyrǵandyqtan, olardyń dúnietanymy qalyptasyp,dini bilimi jetkilikti deńgeide tolyqqannan keiin ǵana shet elderge dini oqý oryndaryna jiberilgeni jón. Alǵashqy dini bilim elimizde jáne dástúrli qundylyqtar negizinde berilýi kerek» [3]. Túrkiia, Mysyr, Saýd Arabiiasy, Liviia, Iemen, Pákistan, Úndistan, Malaiziia elderinde dini bilim alǵan teologtar jáne imamdar zaiyrly memlekettiń din salasyndaǵy ustanymdary men qaǵidalary týraly , zaiyrly memlekette ýaǵyz-nasihat júrgizý ádisnamasy, din jáne quqyq, ziialy ádeptik ustanym, memleket pen din qatynasynyń normativtik-quqyqtyq qujattary boiynsha tereń izdenýi qajet. Memlekettik qurlysy men ideologiiasy ártúrli shet elderdiń dini oqý oryndaryn bitirgen azamattarymyzdy zaiyrly elimizdegi naqty qoǵamdyq ómir shyndyǵyna sai qyzmetke baýlý mańyzdy. Dintaný jáne islamtaný mamandyǵynyń bilimgerleri ziialylyq imandylyq, ǵylymǵa qushtarlyq, otansúigishtik, ultjandylyq, ádeptilik, ibalylyq, tózimdilik syndy qasietterimen daralanyp, jalpyadamzattyq jáne ulttyq qundylyqtardy tolyqqandy túsinip, bul olardyń ómirlik joldarynda dini jáne zaiyrly mádenietti qatar ustanýyna septigin tigizedi dep oilaimyz.
Ásire dinshil toptarǵa qarsy dini-aǵartýshylyq jumystyń tiimdi tásilderiniń biri óńirlerdegi dini ahýaldardyń dinamikasy men tendentsiialaryna yqpal etýshi syrtqy jáne ishki yqpal-áserlerdi anyqtaý dintanýlyq jáne islamtanýlyq zertteýler júrgizýde negizgi maqsattardyń biri dep bilemiz. Zaiyrly memlekette dintaný jáne islamtaný mamandyǵy qoǵamnyń rýhani jańǵyrýyna, dini saýattylyqty arttyrýǵa, din qyzmetkerleriniń bedelin kóterýge jáne destrýktivtik aǵymdardyń aldyn alýǵa kómektesedi. Islamtaný jáne dintaný mamandyǵyn oqytý úderisi bolashaq din salasyndaǵy memlekettik qyzmetkerlerdiń boiyna kórkem minezdilik, sóz ben istiń úilesimdiligi, imandylyq, salaýattylyq, zaiyrlylyq pen ziialylyq ulttyq dástúr men rýhanilyq nárin egip, olardy ulttyq jáne jalpyadamzattyq qundylyqtardy ardaqtaýǵa úiretip, ultaralyq jáne konfessiiaaralyq qatynas mádenietine,túpnusqa ádebiettermen jumys jasaý mádenietin meńgerýge, din salasyndaǵy memlekettik saiasattyń máni men muratyn aiqyn túsiný men dini ýaǵyzdyń zamanaýi ádisterin igerýge baǵyttap, dini ekstremizm men fanatizmge qarsy kúrese biletin quziret qalyptastyrýy tiis. Oqý ornynyń bedelin kóteretin bilimdi de bilikti túlekteri ekendigi aiqyn. Zaiyrly memleketimizdiń din salasyndaǵy memlekettik saiasattyn jan-jaqty túsine biletin jáne bilimi men biligin naqty shyndyqqa sai iske asyratyn din salasyndaǵy memlekettik qyzmetkerlerdi daiarlaý ýaqyt talaby. Ultymyzdyń tutastyǵy men birligi – jeńisterimizdiń túp negizi.
Baǵdat Beisenov,
ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń dotsenti, filos.ǵ.d.
.jpg)