Dastarqandy qurmetteýden qalyp baramyz ba?

Dastarqandy qurmetteýden qalyp baramyz ba?

Kez kelgen eldiń dástúrli mádenieti men dini tanymy sol eldiń ulttyq qasieti men ulttyq qundylyǵy bolyp tabylady. Biz sol ultty ulylyqqa bastaityn dástúrlik sipatty umytpaǵan el edik. Álimsaqtan beri din men dástúrdi úilestirip úilesimdi ómir súrgen ónegeli ult edik! Imanymyz bekem, amalymyz nyq bolatyn. Al búgin she? Basqa – basqa, bólinbegen enshimiz – dastarqandy qurmettemeýdi qai kezden umyttyq? Dám-tuzdan attamaýdy biletin qazaq Quranǵa uiymaýdy nege esten shyǵardy? 

Biz – bata berilmei asqa qol salmaýdy úirengen hám úlken mektep kórgen urpaqpyz. Atalarymyz bata berip, aldymen solar astan aýyz tigennen soń ǵana dámge qol sozatyn edik. Jasyna qarai tórge ozdyryp jaǵyna qarai sóileitin qazaqpyz! Biraq qashannan beri qazaq balasy, toidyń dastarqanyn bylai qoiǵanda, qazaǵa arnalǵan dámdi qurmettemei, Quran baǵyshtalmai turyp, birden dámdi bassalyp, iship-jeýdi bastaityn bolǵan?

Quran oqylyp jatqanda ornynan turyp árli-berli júretinderdi qosyńyz buǵan. Úlkennen kiná izdeiin deseń, bári de – aýyldan shyqqan, ata-ájeniń tárbiesin kórgender, qalalyq bolǵandary munda ǵana. Kishini kinálaiyn deseń, aldyńǵy býyn – úlkenniń kórsetip otyrǵany mynaý. Qatelik qaidan ketti? «Qazanyń joly – jińishke, arýaqtyń orny – biikte» dep arýaǵyn ardaqtaǵan el emes pe edik! Arýaq syilai bilmesek, bir-birimizdi tirshiligimizde qadirlegenimiz qaisy? Kóńildiń izdeitini kóp, tabary joq.

Ómir bar jerde ózekti ólimniń bolýy da – zańdylyq. Basy qaraly, júregi jaraly, qaza qabyrǵasyna batqan jannyń ótinishimen dastarqannyń tizginin ustaityn sondai sátterde baiqaǵanym – dastarqanǵa otyra sap, aldyndaǵy asty asyǵys qarbytyp, iship-jeýdi bastap ketetinder, Quran únin uiyp tyńdaý bylai tursyn, imamnyń daýysy estilgende aldynda turǵan salfetka qaǵazdy jalma-jan basyna jabatyn áielder...

Osyndai óte súikimsiz ári óreskel ersi kórinisterge janym aýyrǵannan arasynda eskertip aitqan kezderim boldy. «Álgindei áiel zaty qaityp ene atanyp, qandai áje bolmaq» degen oiǵa qalam. Ulttyń bolashaǵy áieldiń qolynda bolǵanymen taǵdyry – er-azamattyń ýysynda.

Endeshe, dastarqan syilaýdy, dám attamaýdy, As pen toi iesin qurmetteýdi, saltty saqtap, dástúrdi dáripteýdi eń birinshi búgin ózimizden bastamasaq, erteń keshigemiz. Al bul – op-ońai, ólimdi jerge kele jatyrsyń ba, bir sharshy oramal sal basyńa, bata jasalmai nemese Quran oqylmai dámge qol sozba! Quran oqylyp jatqanda kúiip bara jatqan nárse joq, shamaly sabyr saqtap, tizeńdi búk, arýaqty eske al, tirshiligińe táýbe qylyp betińdi sipa! Munyń bári – jarlyqpen bekitilip, arnaiy qaýly-qarardy talap etpeitin ulttyq qundylyq. Ultyńda bardy ardaqtaý arqyly ul-qyzyńa osyndai ulaǵatty sińire almaqsyń. Al ultqa eńbek etý, urpaqqa ulttyq qasietti uqtyrý – siz ben bizdiń mindetimiz!

Bekjan Turystyń feisbýktaǵy jazbasynan