Jasandy intellekt (JI) kúndelikti ómirdiń ajyramas bóligine ainalyp keledi. Biri ChatGPT-den jumysqa qajet mátin jazdyrsa, endi biri psihologtyń ornyna syryn aityp, otbasyndaǵy máselesin bólisedi. Keibir adamdar tipti jeke qujattaryn, bank kartasynyń sýretin, meditsinalyq anyqtamalaryn nemese jumysqa qatysty qupiia aqparatty júktep jatady, dep habarlaidy ult.kz.
Biraq munyń qanshalyqty qaýipsiz ekenin kópshilik oilana bermeidi. Jasandy intellektke jeke ómirińiz týraly barlyq aqparatty aitýǵa bola ma? Mamandar bul suraqqa saqtyqpen qaraýǵa keńes beredi.
JI adam emes
Kópshilik jasandy intellektpen sóileskende ony adammen áńgimeleskendei qabyldaidy. Sebebi ol suraqqa jaýap beredi, keńes usynady, áńgimeni jalǵastyra alady. Alaida JI – emotsiiasy, qupiiany saqtaý jónindegi adamdyq jaýapkershiligi nemese zań aldyndaǵy mindeti bar tulǵa emes. Bul – mátindi óńdep, suraqtarǵa jaýap berýge arnalǵan tehnologiia.
Sondyqtan oǵan jazǵan árbir aqparattyń qaida saqtalatynyn, qalai qoldanylatynyn túsinip otyrǵan jón.
Qandai málimetterdi jazbaǵan durys?
Kiberqaýipsizdik mamandary eń aldymen jeke basyńyzdy anyqtaityn aqparatty bólispeýge keńes beredi. Olardyń qatarynda:
JSN;
jeke kýálik nemese pasporttyń sýreti;
bank kartasynyń nómiri men CVV kody;
internet-bankingtiń logini men qupiiasózi;
bir rettik SMS-kodtar;
úi mekenjaiy;
telefon nómiri;
elektrondy poshtanyń qupiiasózi.
Mundai málimetterdi eshqandai jasandy intellekt qyzmetine jibermegen durys.
Meditsinalyq aqparatty júkteý qaýipsiz be?
Kópshilik zertteý nátijelerin nemese meditsinalyq anyqtamalaryn júktep, diagnozyn túsindirip berýin suraidy. Mundai jaǵdaida saq bolǵan jón.
Eger qujatta aty-jónińiz, týǵan kúnińiz, mekenjaiyńyz nemese basqa jeke derekter bolsa, olardy aldymen jaýyp nemese óshirip jibergen durys.
Sonymen qatar JI dárigerdiń ornyn almastyrmaidy. Ol tek aqparattyq sipattaǵy túsinikteme bere alady. Sońǵy sheshimdi mindetti túrde meditsina mamany qabyldaýy kerek.
Jumys qujattaryn júkteý qanshalyqty durys?
Keibir qyzmetkerler kelisimsharttardy, qarjylyq esepterdi nemese kompaniianyń ishki qujattaryn JI arqyly óńdetedi.
Eger jumys ornynda mundai servisterdi qoldanýǵa ruqsat bolmasa nemese qujat qupiia sanalsa, ony júkteý kompaniia erejesin buzýy múmkin. Keibir uiymdar qyzmetkerlerge jasandy intellekti qoldanýǵa arnaiy shekteýler qoiady.
Sondyqtan jumysqa qatysty kez kelgen materialdy bólispes buryn uiymnyń ishki talaptaryn teksergen jón.
JI-ge emotsiiańyzdy aitýǵa bola ma?
Kóp adam kúizelisi, janjaldary nemese otbasyndaǵy qiyndyqtary týraly jasandy intellektpen sóilesedi. Bul belgili bir deńgeide oidy júieleýge nemese máseleni basqa qyrynan qaraýǵa kómektesýi múmkin.
Alaida mundai áńgimede úshinshi adamdardyń tolyq aty-jónin, mekenjaiyn nemese jeke ómirine qatysty málimetterdi jariialamaǵan durys. Sebebi siz ózińizdiń ǵana emes, basqa adamnyń da qupiiasyna jaýaptysyz.
Balalardyń derekterine erekshe saq bolý kerek
Mamandar balalardyń fotosýretterin, týý týraly kýáligin, mektep qujattaryn nemese meditsinalyq málimetterin qajetsiz bólispeýge keńes beredi.
Eń durys ustanym – JI-ge jariia bolǵan jaǵdaida ózińizge nemese ózgege ziian keltirýi múmkin aqparatty bermeý. Eger qandai da bir málimetti áleýmettik jelige ashyq jariialaýǵa uialsańyz nemese qaýiptenseńiz, ony jasandy intellektke de jibermegenińiz durys.
«Meniń derekterimdi bireý oqi ma?»
Bul suraqqa bir ǵana jaýap joq. Ártúrli jasandy intellekt qyzmetteriniń qupiialylyq saiasaty ártúrli bolady. Keibir servister paidalanýshynyń ruqsatymen sóilesýlerdi júieni jetildirý maqsatynda óńdeýi múmkin, al keibirinde mundai múmkindik óshiriledi.
Sondyqtan kez kelgen servisti paidalanbas buryn onyń qupiialylyq saiasaty men baptaýlaryn qarap shyqqan jón.
JI-men qaýipsiz jumys isteýdiń qarapaiym erejeleri
Mamandar mynadai qaǵidalardy ustanýǵa keńes beredi:
JSN, pasport, bank derekterin engizbeńiz.
Qupiiasózder men SMS-kodtardy eshqashan jibermeńiz.
Qujattaǵy jeke málimetterdi jasyryp baryp júkteńiz.
Kompaniianyń qupiia aqparatyn bólispeńiz.
Balalar týraly tolyq málimet jariialamańyz.
JI bergen jaýapty mańyzdy sheshim qabyldamas buryn mindetti túrde tekserińiz.
Jasandy intellekt – óte paidaly qural. Ol mátin jazady, ideia usynady, aqparatty túsindiredi jáne kúndelikti jumysty jeńildetedi. Biraq ony jeke kúndelik nemese qaýipsiz seif retinde qabyldaýǵa bolmaidy.
Eń durys ustanym – JI-ge jariia bolǵan jaǵdaida ózińizge nemese ózgege ziian keltirýi múmkin aqparatty bermeý. Eger qandai da bir málimetti áleýmettik jelige ashyq jariialaýǵa uialsańyz nemese qaýiptenseńiz, ony jasandy intellektke de jibermegenińiz durys.
