Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń tikelei pármenimen Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Kúrshim men Kókpekti aýdandaryn jalǵaityn «Qyzyl tý» ótkeline kópir salynatyndyǵy belgili. Muqym eldiń muńyna Memleket basshysy nazar aýdarǵan soń talai jyldan beri aitylyp kele jatqan túitkildi máseleniń túiini tarqatylǵan edi. Jýyqta kópir qurylysy jónindegi tender máresine jetip «Atyraýinjstroi» kompaniiasy jeńiske jetti, dep jazady QazAqparat.
Kópir uzyndyǵy – 1300 metr
Kúrshim aýdanynan oblys ortalyǵyna jetý úshin sabylyp parom kútip, al qys kezinde muz ústimen júrip ábden yǵyry shyqqan dúiim jurt qalaǵa qonys aýdara bastaǵan bolatyn. Al 2019 jyldyń tamyz aiynda 2 birdei parom isten shyqqanda turǵyndar ótkeldegi uzyn-sonar kezekte saǵattap turǵan. Osyǵan orai, oblys ákimi Danial Ahmetov ShQO Jolaýshylar kóligi jáne avtomobil joldary basqarmasyna jaǵdaidy baqylaýǵa alýdy, politsiia qyzmetkerlerine kezekshilikti kúsheitýdi tapsyrǵan-tuǵyn. Dese de kópir salynbasa ótkel máselesi túbegeili sheshilmeitini anyq edi. Bul ásirese halyq sany jyl sanap azaiyp kele jatqan kúrshimdikterdi tolǵandyrǵan.
Ótken jyldyń qyrkúiek aiynyń ortasyna taman osy jaily respýblikalyq «Egemen Qazaqstan» gazetinde maqala jariialandy. Sóitip elimizdiń bas basylymynda kóterilgen másele Prezident Qasym-Jomart Toqaevqa jetken.
«Egemen Qazaqstan» gazeti ShQO Kúrshim aýdanynyń 20 myńnan astam turǵynyn tolǵandyrǵan ózekti máseleni kóterdi. Halyq 50 jyl buryn salynǵan eski parommen qatynap júr. Úkimetke Shyǵys Qazaqstan oblysy ákimdigimen birge Buqtyrma sý qoimasyna kópir salý úshin qarjy bólý máselesin qarastyrýdy tapsyramyn», – dep jazdy Memleket basshysy óziniń Twitter paraqshasynda.
Kóp uzamai Danial Ahmetov Prezident tapsyrmasynyń sózsiz oryndalatyndyǵyn, tiisti jobanyń daiyn ekendigin, az ýaqyttyń ishinde arnaiy protsedýra ótkiziletindigin jetkizdi. Aqpan aiyna qarai kópir qurylysyna respýblikalyq biýdjetten qarjy bólinetindigi belgili boldy.
«Smetalyq qujattamaǵa sáikes joba úsh jylda iske asady. Kópir Quiǵan aýylynyń tusynan salynady. Onyń uzyndyǵy 1 300 metrdi quraidy. Júrgizýshiler kópirden esh aqy tólemei óte alatyn bolady», – dedi sol kezde ShQO Óńirlik kommýnikatsiialar qyzmetinde ótken baspasóz konferentsiiasynda oblystyq Jolaýshylar kóligi men avtomobil joldary basqarmasynyń basshysy Nurjan Jumadilov.
Tender jariialanyp, jeńimpaz anyqtaldy
Goszakup.gov.kz portalyndaǵy málimetterge súiensek, elimiz táýelsizdik alǵaly beri sý qoimasy ústindegi alǵashqy kópir qurylysyna jaýapty merdigerdi tańdaý boiynsha konkýrs tórt aiǵa sozylǵan. Habarlandyrý jariialanǵan kezde eki kompaniia – «Kazahdorstroi» JShS jáne «Bazis Construction» JShS kópir salýǵa niet bildirdi. Biraq ekeýi de kvalifikatsiialyq irikteýden óte almaǵan. Ekinshi márte habarlandyrý jariialanǵanda bes kompaniia ótinim berdi. Atap aitsaq, onyń ekeýi jergilikti «OblShyǵysJol» men «Service SMÝ», ekeýi Nur-Sultan qalasyndaǵy «Kazstroipodriad» pen «Kazahdorstroi» jáne atyraýlyq «Atyraýinjstroi-AIS» kompaniiasy.
Jobany talqylaý kezinde merdigerlerdiń qoiǵan negizgi saýaly – «Qurylys-montaj jumystarynyń smetasy kóbeitile me?». Óitkeni jobalyq-smetalyq qujattama 2017 jyly júrgizildi, al joba boiynsha memlekettik saraptama merzimi eki aida – 2020 jyldyń 8 jeltoqsanynda aiaqtalady. Osy ýaqytta qurylys materialdary men qyzmetterdiń baǵasy ósip, ulttyq valiýtanyń qunsyzdanǵany belgili. ShQO Jolaýshylar kóligi jáne avtomobil joldary basqarmasy basshysynyń orynbasary Nurbek Turarovtyń aitýynsha, kópir qurylysyn respýblikalyq biýdjetten qarjylandyrý úshin 5 mlrd teńgege ótinim jiberilgen. Alaida ony respýblikalyq biýdjettik komissiia maquldamady.
«Biz biyl óz tarapymyzdan oblys biýdjetinen 200 mln teńge bóldik. Qazir tender aiaqtalyp, merdiger belgili bolǵanymen eki kompaniia konkýrs sheshimimen kelispei sotqa aryz túsirdi. Onyń sheshimi osy aidyń ishinde shyǵýy tiis», – dedi ol.
Kópir qurylysyn júrgizýi yqtimal «Atyraýinjstroi» kompaniiasy – 1995 jyly keńes zamanyndaǵy «Almaataspetsstroi» bazasynda qurylǵan «Almatyinjstroi» aktsionerlik qoǵamynyń enshiles kásiporny. «Almatyinjstroi» holdingi kóp jyldar boiy Forbes Kazakhstan iskerlik jýrnalynyń «QR-nyń úzdik 50 iri jeke kompaniialary» reitinginde tur.
«Atyraýinjstroi» JShS 2016 jyldan bastap ISO 9001-2016 serialy halyqaralyq standartqa sáikes keletin sapa menedjmenti júiesin engizgen. Kompaniianyń I-shi sanattaǵy qurylys-montaj jumystaryn júrgizýge memlekettik litsenziialary ISO júiesi boiynsha sertifikattalǵan. JShS kólik joldaryn, trotýarlardy, ótpejoldardy, júrginshiler jáne avtokólik kópirlerin salý, qaita qalpyna keltirý, aerodrom jabyndysyn jóndeý, aýmaqtardy abattandyrý, jer qazý jumystarynyń barlyq túrlerin júrgizý boiynsha mamandandyrylǵan.
Parom jóndelip, kezek azaidy
Byltyr «Qyzyl tý» ótkelindegi eki paromnyń isten shyqqany jaily joǵaryda aittyq. Osy jyldyń mamyr aiynda «REOM» JShS eski paromdy jóndeýge kirisken bolatyn.
«Ótkel basshylyǵynyń barmaǵan jeri qalmaǵan. Biraq kóbisi eski paromdy jóndeýden bas tartypty. Sóitip, biyl mamyr aiynda «Qalqymaly ótkel» JShS direktory Aidar Mamiev bizge júgindi. Birden kelisimimizdi berip, qoldan kelgenshe jóndeýge tyrysatynymyzdy aittyq», - deidi kompaniia direktory Ashat Nuriman.
Mamandar 1953 jylǵy elektrqozǵaltqyshty muqiiat teksergen. Qazir osyndai qozǵaltqyshtar múlde shyǵarylmaidy eken.
«Eń qiyny, elektrqozǵaltqyshtaǵy kollektor tesilip qalǵan. Kollektordy ashqannan keiin qaita quraý ońai sharýa emes. Kóptegen mekemelerdiń osydan seskengeni anyq. Tehnikalyq direktorymyz Qairat Jaqypov, elektrotseh masterleri Meiir Seiitov pen Dmitrii Kolotei, oraý tsehynyń brigadiri Natalia Seliýn, slesarlar Qymbat Qazybekov pen Evgenii Pastýshenko bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaryp jumys istedi. 1 aidyń ishinde kollektordy jóndep bitirdik. Alaida parom júrmei qoidy. Sebebi onyń basqa da synyp turǵan jerleri bar eken», – deidi ol.
Osylaisha, elektrqozǵaltqyshty qaita alǵan olar tolyqtai jóndeýden ótkizdi. Ótkel direktory Aidar Mamiev te saimandardy tabýǵa barynsha kómek kórsetken. Nátijesinde 3 aiǵa jýyq ýaqyt ótkende barlyq jumystar aiaqtaldy. Tamyz aiynyń ortasynda parom qaitadan qatynai bastap, búginge deiin úzdiksiz júrip tur.
Dese de dúiim jurt kópirdiń salýyn taǵatsyzdana kútýde.
«Ótken jyly bir parom buzylyp qalǵanda «Vasilev» ótkeliniń paromy osynda jiberilgen-tuǵyn. Iaǵni qazirgi ýaqytta «Qalqymaly ótkelde» 3 parom júrýde. Osynyń arqasynda básekelestik paida boldy. Halyq qai parommen baratyndaryn ózderi tańdaidy. Endi aldaǵy ýaqytta baǵa arzandaýy yqtimal. Bul kúrshimdikter úshin jaǵymdy jańalyq. Biraq kóptiń kútip júrgeni – kópir. Qurylys jumystary tezirek bastalsa nur ústine nur bolar edi», - deidi turǵyn Tólegen Kinásilov.
