پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٸكەلەي پەرمەنٸمەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى كٷرشٸم مەن كٶكپەكتٸ اۋداندارىن جالعايتىن «قىزىل تۋ» ٶتكەلٸنە كٶپٸر سالىناتىندىعى بەلگٸلٸ. مۇقىم ەلدٸڭ مۇڭىنا مەملەكەت باسشىسى نازار اۋدارعان سوڭ تالاي جىلدان بەرٸ ايتىلىپ كەلە جاتقان تٷيتكٸلدٸ مەسەلەنٸڭ تٷيٸنٸ تارقاتىلعان ەدٸ. جۋىقتا كٶپٸر قۇرىلىسى جٶنٸندەگٸ تەندەر مەرەسٸنە جەتٸپ «اتىراۋينجستروي» كومپانيياسى جەڭٸسكە جەتتٸ, دەپ جازادى قازاقپارات.
كٶپٸر ۇزىندىعى – 1300 مەتر
كٷرشٸم اۋدانىنان وبلىس ورتالىعىنا جەتۋ ٷشٸن سابىلىپ پاروم كٷتٸپ, ال قىس كەزٸندە مۇز ٷستٸمەن جٷرٸپ ەبدەن ىعىرى شىققان دٷيٸم جۇرت قالاعا قونىس اۋدارا باستاعان بولاتىن. ال 2019 جىلدىڭ تامىز ايىندا 2 بٸردەي پاروم ٸستەن شىققاندا تۇرعىندار ٶتكەلدەگٸ ۇزىن-سونار كەزەكتە ساعاتتاپ تۇرعان. وسىعان وراي, وبلىس ەكٸمٸ دانيال احمەتوۆ شقو جولاۋشىلار كٶلٸگٸ جەنە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنا جاعدايدى باقىلاۋعا الۋدى, پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸنە كەزەكشٸلٸكتٸ كٷشەيتۋدٸ تاپسىرعان-تۇعىن. دەسە دە كٶپٸر سالىنباسا ٶتكەل مەسەلەسٸ تٷبەگەيلٸ شەشٸلمەيتٸنٸ انىق ەدٸ. بۇل ەسٸرەسە حالىق سانى جىل ساناپ ازايىپ كەلە جاتقان كٷرشٸمدٸكتەردٸ تولعاندىرعان.
ٶتكەن جىلدىڭ قىركٷيەك ايىنىڭ ورتاسىنا تامان وسى جايلى رەسپۋبليكالىق «Egemen Qazaqstan» گازەتٸندە ماقالا جارييالاندى. سٶيتٸپ ەلٸمٸزدٸڭ باس باسىلىمىندا كٶتەرٸلگەن مەسەلە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆقا جەتكەن.
«Egemen Qazaqstan» گازەتٸ شقو كٷرشٸم اۋدانىنىڭ 20 مىڭنان استام تۇرعىنىن تولعاندىرعان ٶزەكتٸ مەسەلەنٸ كٶتەردٸ. حالىق 50 جىل بۇرىن سالىنعان ەسكٸ پاروممەن قاتىناپ جٷر. ٷكٸمەتكە شىعىس قازاقستان وبلىسى ەكٸمدٸگٸمەن بٸرگە بۇقتىرما سۋ قويماسىنا كٶپٸر سالۋ ٷشٸن قارجى بٶلۋ مەسەلەسٸن قاراستىرۋدى تاپسىرامىن», – دەپ جازدى مەملەكەت باسشىسى ٶزٸنٸڭ Twitter پاراقشاسىندا.
كٶپ ۇزاماي دانيال احمەتوۆ پرەزيدەنت تاپسىرماسىنىڭ سٶزسٸز ورىندالاتىندىعىن, تيٸستٸ جوبانىڭ دايىن ەكەندٸگٸن, از ۋاقىتتىڭ ٸشٸندە ارنايى پروتسەدۋرا ٶتكٸزٸلەتٸندٸگٸن جەتكٸزدٸ. اقپان ايىنا قاراي كٶپٸر قۇرىلىسىنا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى بٶلٸنەتٸندٸگٸ بەلگٸلٸ بولدى.
«سمەتالىق قۇجاتتاماعا سەيكەس جوبا ٷش جىلدا ٸسكە اسادى. كٶپٸر قۇيعان اۋىلىنىڭ تۇسىنان سالىنادى. ونىڭ ۇزىندىعى 1 300 مەتردٸ قۇرايدى. جٷرگٸزۋشٸلەر كٶپٸردەن ەش اقى تٶلەمەي ٶتە الاتىن بولادى», – دەدٸ سول كەزدە شقو ٶڭٸرلٸك كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە ٶتكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا وبلىستىق جولاۋشىلار كٶلٸگٸ مەن اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرجان جۇمادٸلوۆ.
تەندەر جارييالانىپ, جەڭٸمپاز انىقتالدى
Goszakup.gov.kz پورتالىنداعى مەلٸمەتتەرگە سٷيەنسەك, ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸك العالى بەرٸ سۋ قويماسى ٷستٸندەگٸ العاشقى كٶپٸر قۇرىلىسىنا جاۋاپتى مەردٸگەردٸ تاڭداۋ بويىنشا كونكۋرس تٶرت ايعا سوزىلعان. حابارلاندىرۋ جارييالانعان كەزدە ەكٸ كومپانييا – «كازاحدورستروي» جشس جەنە «Bazis Construction» جشس كٶپٸر سالۋعا نيەت بٸلدٸردٸ. بٸراق ەكەۋٸ دە كۆاليفيكاتسييالىق ٸرٸكتەۋدەن ٶتە الماعان. ەكٸنشٸ مەرتە حابارلاندىرۋ جارييالانعاندا بەس كومپانييا ٶتٸنٸم بەردٸ. اتاپ ايتساق, ونىڭ ەكەۋٸ جەرگٸلٸكتٸ «وبلشىعىسجول» مەن «Service سمۋ», ەكەۋٸ نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى «كازسترويپودرياد» پەن «كازاحدورستروي» جەنە اتىراۋلىق «اتىراۋينجستروي-ايس» كومپانيياسى.
جوبانى تالقىلاۋ كەزٸندە مەردٸگەرلەردٸڭ قويعان نەگٸزگٸ ساۋالى – «قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنىڭ سمەتاسى كٶبەيتٸلە مە?». ٶيتكەنٸ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما 2017 جىلى جٷرگٸزٸلدٸ, ال جوبا بويىنشا مەملەكەتتٸك ساراپتاما مەرزٸمٸ ەكٸ ايدا – 2020 جىلدىڭ 8 جەلتوقسانىندا اياقتالادى. وسى ۋاقىتتا قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن قىزمەتتەردٸڭ باعاسى ٶسٸپ, ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ قۇنسىزدانعانى بەلگٸلٸ. شقو جولاۋشىلار كٶلٸگٸ جەنە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى نۇربەك تۇراروۆتىڭ ايتۋىنشا, كٶپٸر قۇرىلىسىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ ٷشٸن 5 ملرد تەڭگەگە ٶتٸنٸم جٸبەرٸلگەن. الايدا ونى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸك كوميسسييا ماقۇلدامادى.
«بٸز بيىل ٶز تاراپىمىزدان وبلىس بيۋدجەتٸنەن 200 ملن تەڭگە بٶلدٸك. قازٸر تەندەر اياقتالىپ, مەردٸگەر بەلگٸلٸ بولعانىمەن ەكٸ كومپانييا كونكۋرس شەشٸمٸمەن كەلٸسپەي سوتقا ارىز تٷسٸردٸ. ونىڭ شەشٸمٸ وسى ايدىڭ ٸشٸندە شىعۋى تيٸس», – دەدٸ ول.
كٶپٸر قۇرىلىسىن جٷرگٸزۋٸ ىقتيمال «اتىراۋينجستروي» كومپانيياسى – 1995 جىلى كەڭەس زامانىنداعى «المااتاسپەتسستروي» بازاسىندا قۇرىلعان «الماتىينجستروي» اكتسيونەرلٸك قوعامىنىڭ ەنشٸلەس كەسٸپورنى. «الماتىينجستروي» حولدينگٸ كٶپ جىلدار بويى Forbes Kazakhstan ٸسكەرلٸك جۋرنالىنىڭ «قر-نىڭ ٷزدٸك 50 ٸرٸ جەكە كومپانييالارى» رەيتينگٸندە تۇر.
«اتىراۋينجستروي» جشس 2016 جىلدان باستاپ يسو 9001-2016 سەريالى حالىقارالىق ستاندارتقا سەيكەس كەلەتٸن ساپا مەنەدجمەنتٸ جٷيەسٸن ەنگٸزگەن. كومپانييانىڭ I-شٸ ساناتتاعى قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىن جٷرگٸزۋگە مەملەكەتتٸك ليتسەنزييالارى ISO جٷيەسٸ بويىنشا سەرتيفيكاتتالعان. جشس كٶلٸك جولدارىن, تروتۋارلاردى, ٶتپەجولداردى, جٷرگٸنشٸلەر جەنە اۆتوكٶلٸك كٶپٸرلەرٸن سالۋ, قايتا قالپىنا كەلتٸرۋ, اەرودروم جابىندىسىن جٶندەۋ, اۋماقتاردى اباتتاندىرۋ, جەر قازۋ جۇمىستارىنىڭ بارلىق تٷرلەرٸن جٷرگٸزۋ بويىنشا مامانداندىرىلعان.
پاروم جٶندەلٸپ, كەزەك ازايدى
بىلتىر «قىزىل تۋ» ٶتكەلٸندەگٸ ەكٸ پارومنىڭ ٸستەن شىققانى جايلى جوعارىدا ايتتىق. وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا «رەوم» جشس ەسكٸ پارومدى جٶندەۋگە كٸرٸسكەن بولاتىن.
«ٶتكەل باسشىلىعىنىڭ بارماعان جەرٸ قالماعان. بٸراق كٶبٸسٸ ەسكٸ پارومدى جٶندەۋدەن باس تارتىپتى. سٶيتٸپ, بيىل مامىر ايىندا «قالقىمالى ٶتكەل» جشس ديرەكتورى ايدار ماميەۆ بٸزگە جٷگٸندٸ. بٸردەن كەلٸسٸمٸمٸزدٸ بەرٸپ, قولدان كەلگەنشە جٶندەۋگە تىرىساتىنىمىزدى ايتتىق», - دەيدٸ كومپانييا ديرەكتورى اسحات نۇريمان.
ماماندار 1953 جىلعى ەلەكترقوزعالتقىشتى مۇقييات تەكسەرگەن. قازٸر وسىنداي قوزعالتقىشتار مٷلدە شىعارىلمايدى ەكەن.
«ەڭ قيىنى, ەلەكترقوزعالتقىشتاعى كوللەكتور تەسٸلٸپ قالعان. كوللەكتوردى اشقاننان كەيٸن قايتا قۇراۋ وڭاي شارۋا ەمەس. كٶپتەگەن مەكەمەلەردٸڭ وسىدان سەسكەنگەنٸ انىق. تەحنيكالىق ديرەكتورىمىز قايرات جاقىپوۆ, ەلەكتروتسەح ماستەرلەرٸ مەيٸر سەيٸتوۆ پەن دميتريي كولوتەي, وراۋ تسەحىنىڭ بريگاديرٸ ناتاليا سەليۋن, سلەسارلار قىمبات قازىبەكوۆ پەن ەۆگەنيي پاستۋشەنكو بٸر جاعادان باس, بٸر جەڭنەن قول شىعارىپ جۇمىس ٸستەدٸ. 1 ايدىڭ ٸشٸندە كوللەكتوردى جٶندەپ بٸتٸردٸك. الايدا پاروم جٷرمەي قويدى. سەبەبٸ ونىڭ باسقا دا سىنىپ تۇرعان جەرلەرٸ بار ەكەن», – دەيدٸ ول.
وسىلايشا, ەلەكترقوزعالتقىشتى قايتا العان ولار تولىقتاي جٶندەۋدەن ٶتكٸزدٸ. ٶتكەل ديرەكتورى ايدار ماميەۆ تە سايمانداردى تابۋعا بارىنشا كٶمەك كٶرسەتكەن. نەتيجەسٸندە 3 ايعا جۋىق ۋاقىت ٶتكەندە بارلىق جۇمىستار اياقتالدى. تامىز ايىنىڭ ورتاسىندا پاروم قايتادان قاتىناي باستاپ, بٷگٸنگە دەيٸن ٷزدٸكسٸز جٷرٸپ تۇر.
دەسە دە دٷيٸم جۇرت كٶپٸردٸڭ سالۋىن تاعاتسىزدانا كٷتۋدە.
«ٶتكەن جىلى بٸر پاروم بۇزىلىپ قالعاندا «ۆاسيلەۆ» ٶتكەلٸنٸڭ پارومى وسىندا جٸبەرٸلگەن-تۇعىن. ياعني قازٸرگٸ ۋاقىتتا «قالقىمالى ٶتكەلدە» 3 پاروم جٷرۋدە. وسىنىڭ ارقاسىندا بەسەكەلەستٸك پايدا بولدى. حالىق قاي پاروممەن باراتىندارىن ٶزدەرٸ تاڭدايدى. ەندٸ الداعى ۋاقىتتا باعا ارزانداۋى ىقتيمال. بۇل كٷرشٸمدٸكتەر ٷشٸن جاعىمدى جاڭالىق. بٸراق كٶپتٸڭ كٷتٸپ جٷرگەنٸ – كٶپٸر. قۇرىلىس جۇمىستارى تەزٸرەك باستالسا نۇر ٷستٸنە نۇر بولار ەدٸ», - دەيدٸ تۇرعىن تٶلەگەن كٸنەسٸلوۆ.
