Búgin QR Ulttyq valiýtasy - teńgeniń ainalymǵa engen kúni

Búgin QR Ulttyq valiýtasy - teńgeniń ainalymǵa engen kúni

- Búgin Qazaqstan Respýblikasynyń Ulttyq valiýtasy kúni, iaǵni teńgeniń ainalymǵa engen kúni.

Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń 1997 jylǵy qarashanyń 13-degi Jarlyǵymen Ulttyq valiýta kúni, elimizdegi qarjy júiesi qyzmetkerleriniń kásibi merekesi bolyp jariialandy. Ulttyq valiýtany teńge dep ataýdy usynǵan - Halyqaralyq Injenerler akademiiasynyń akademigi, Qazaqstannyń belgili ǵalymy, KSRO Memlekettik syilyǵynyń iegeri, «Qurmet» ordeniniń kavaleri Saýyq Tákejanov edi.

1993 jyldyń qazan-qarasha ailarynda Qazaqstan rýbl aimaǵynan tolyqtai shyǵyp, 15 qarasha kúni teńge resmi ainalymǵa engen bolatyn. Eski aqshany qazaqstandyq teńgege aiyrbastaý sol jyldyń 15 qarashasy kúni tańǵy  8.00-de bastalyp, 20 qarasha kúni 20.00-de aiaqtalǵan edi. Ulttyq bank alǵashqyda 1 teńgeni sol kezdegi 1000 rýblge baǵalaǵan bolatyn. Alaida, keiin elimizdiń saiasi jáne áleýmettik, memleketaralyq qatynastary eskerilip, 1 teńge 500 rýbl baǵamynda belgilendi. Este bolsa, teńge ainalymǵa enerdiń aldynda úsh kún buryn Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Nursultan Nazarbaev: «Qazaqstan Respýblikasynda Ulttyq valiýta engizý týraly» Jarlyq shyǵarǵan bolatyn. Jalpy, tól teńgemizdi daiyndaý jumystary 1992 jyly qolǵa alynyp, sol jyldyń 27 tamyzy kúni Ulttyq bank teńge kýpiýrasynyń úlgilerin bekitti. Al erteńinde qazaq valiýtasyn ómirge keltirgen sýretshiler Timýr Súleimenov, Meńdibai Alin, Aǵymsaly Dúzelhanov, Qairolla Ábjálelovter Angliiaǵa attandy. 1993 jyly alǵashqy teńge partiiasy Angliianyń eń kóne ári áigili «Harrison jáne uldary» fabrikasynda basyldy. Teńgeni elge tasymaldaý úshin tórt IL-86 ushaqtary Tumandy Albion eline 18 márte qatynady. Tól valiýtamyzdyń alǵashqy partiialaryn saqtaý úshin arnaiy jerasty qoimalary daiyndalyp, dál osy qoimalardan ulttyq teńgemiz elimizdiń barlyq óńirlerindegi bankterge 8 kún ishinde jetkizilgen edi.

Eń alǵashqy teńgemizde belgili tarihi tulǵalardyń portretteri, Alataý men Kókshetaý kórinisteri, Qoja Ahmet Iassaýi kesenesiniń beinesi, Mańǵystaýdan tabylǵan tastaǵy tańbalar paidalanyldy. Bir teńgelik banknotqa Ábý Nasyr ál-Farabi, úsh teńgelikte Súiinbai, bes teńgelikte Qurmanǵazy, on teńgelikte Shoqan, jiyrma teńgelikte Abai, elý teńgelikte Ábilqaiyr han, júz teńgelikte Abylai han beinesi somdaldy. Keiinnen teńgemizdegi tarihi tulǵalardyń beineleri alynyp tastalǵanymen valiýtamyzdyń quny túsken joq. Máselen, búkil álemniń banknot kollektsionerleriniń táýelsiz birlestigi bolyp tabylatyn Halyqaralyq banknot qoǵamdastyǵy jyl saiyn internet-daýys berý arqyly jyldyń eń úzdik banknotyn tańdaityndyǵy belgili. Dál osy qoǵamdastyq «2011 jylǵy eń úzdik banknot» ataǵyn 2012 jyly Qazaqstan Respýblikasy Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan nominaly 10 000 teńgelik eskertkish banknotyna bergen bolatyn. Kelesi jyly da Qazaqstan Respýblikasynyń Ulttyq Bankiniń «Qazaq Eli» seriiasynan nominaly 5 000 teńgelik banknoty ekinshi ret «2012 jylǵy eń úzdik banknot» ataǵyn ielendi. Al Túrki jazba eskertkishine arnalǵan, nominaly 1 000 teńgelik «Kúltegin» eskertkish banknotyna berilgen úshinshi «2013 jylǵy eń úzdik banknot» ataǵy táýelsiz Qazaqstan jylnamasyndaǵy tarihi mańyzdy sát boldy.


Barlyq quqyqtar qorǵalǵan. inform.kz belsendi siltemeni paidalanyńyz http://www.inform.kz/kz/bugin-kr-ulttyk-valyutasy-tengenin-aynalymga-engen-kuni_a2969624